Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ байлыкъгъа янашыву

 

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Пайхаммар ﷺ опуракъда ва ашда оьзюне артыкълыкъ этмеген, башгъа асгьабалар йимик ач да болгъан, уьшюме де уьшюген.

 

Аль-Касталляни язгъан «Аль-Мавахиб» деген китапда Ибну Бухайра гелтирген бу гьадис бар: «Бир гезик Пайхаммар ﷺ ажайып ачлыкъгъа тарыды. Ва ол, къурсагъын тутдурмакъ учун, шогъар таш байлады. Сонг ол: “Напсыбыз ашдан, опуракъдан, байлыкъдан кёбюсю гьалда леззет алып, Къыяматгюн сорав алынагъанда ачлыкъгъа ва гьажатлыкъгъа тарымажакъмы дагъы? Напсына абур этегенлер (шу дюньяны яхшылыкъларыны артындан чабып) сонг эсгик этилмесми (Яратгъаныбызны рагьмусундан къуру къалып)? Напсын ер этегенлер (Аллагь ﷻ берген аз затлагъа рази болуп, гьажатлыкъгъа тарыгъанлар) сонг абурланмасмы дагъы (Къыяматгюн сорав алынагъанда, даимлик талайлыкъгъа ва женнетге етишмек булан)?” – деди». Имам аль-Байгьакъи гьадислени жыйымында Пайхаммар ﷺ арты булан айтгъан бу сёзлени де къошгъан: «…Женнетге элтеген ишлер, гьакъ кюйде, пашман ва къыйын тюгюлмю дагъы? Жагьаннемге гелтиреген ишлер – енгил ва кеп чегивлю тюгюлмю дагъы? Бир сагьатны ичинде кеп алагъанлыкъ оьзюнден сонг кёбюсю гезик гёнгю бузувну ва пашманлыкъны къоймаймы дагъы?»

Абу Хурайра булай хабарлай: «Бир гезик Пайхаммарны ﷺ янына гирдим, ол намазын олтуруп къыла эди. Мен: “Сагъа не болгъан?” – деп сорадым. Пайхаммар ﷺ: “Ачлыкъ”, – деди. Мен йылап йибердим… Пайхаммар ﷺ: “Йылама, гьакъ кюйде, бу дюньяда ачлыкъгъа тарыгъан гиши, эгер ол рази болуп, шону къабул эте буса, ачлыкъны авурлугъуна (Къыяматгюн) тарымас”, – деди» (Ибну Аби д-Дюнья).

Имам Муслим Абу Хурайрадан Пайхаммарны ﷺ бу гьадисин гелтире: «Бир гезик Расулуллагь ﷺ уьюнден чыкъмайгъан заманда чыкъды. Ва бу вакътиде ону бирев де къаршыламай эди. Лап шо заманда ол Абу Бакрны гёрюп: “Гьей Абу Бакр, бу вакътиде негер чыкъдынг?” – деп сорады. Ол: “Мен Аллагьны ﷻ Пайхаммарына ﷺ ёлукъмагъа, ону нюрлю бетин гёрмеге ва ону булан саламлашмагъа чыкъдым”, – дей. Узакъ заман да гетмей, буланы янына Умар да гелди. Пайхаммар ﷺ огъар да: “Гьей Умар, бу вакътиде уьюнгден не себеп болуп чыкъдынг?” – деп сорай. Умар: “Гьей Расулуллагь ﷺ, ачлыкъ себеп болуп чыкъдым”, – дей. Пайхаммар ﷺ: “Мен де шо гьалдаман”, – деген (Пайхаммар ﷺ да олар булан ачлыкъгъа тарыгъанын айтып, буланы юреклерине маслагьат эте). Булар барысы да Абу аль-Хайсаманы уьюне бара. Ол ансарлардан эди ва муну кёп-кёп кабахурма пальмалары, къой сиривлери болгъан. Бу адамны къуллукъчулары ёкъ эди (бар-барлыгъын юрютмек учун), шо саялы ол уьюнде табылмады. Къонакълар ону къатынына: “Эринг къайда?” – деп сорай. Ол: “Бизге таза сув гелтирмек учун чыкъды”, – деп жаваплана. Бираздан сувгъа толгъан савуту булан Абу аль-Хайсам къайтып гелди. Сув булангъы савутун ерге салып, ол Пайхаммарны ﷺ янына гелип, ону къучакълай (берекет алмакъ учун, тёшю булан Расулуллагьны ﷺ къаркъарасына тие). Пайхаммар ﷺ учун ол лап къыйматлы затын берме рази экенин де айтды. Шолай деп айтып булар бавгъа багъып гетди. Аль-Хайсам абурлу къонакъланы тюбюне хали яйды. Оьзю буса, бавну ичине гирип, кабахурма булангъы бутакъны гелтирип (бутакъда бишген емишер булан бишмегенлери де болгъан), буланы алдына сала. Пайхаммар ﷺ: “Сен бизин учун янгы бишген кабахурма сайламадынгмы дагъы?” – деп сорай. Абу аль-Хайсам: “Гьей Расулуллагь ﷺ, мен бутакъны юлкъуп алып гелдим, сиз шондан оьзюгюз сайлап, сув булан ичип болмакъ учун”, – деп жавап бере. Пайхаммар ﷺ: “Мени жанымны Еси булан ант этемен, булар барысы да саялы сиз Къыяматгюн жавап бережек ниъматланы арасына гире: салкъын ер, янгы кабахурма, сувукъ сув”, – деди».

 

(Давамы гелеген номерде)

Рашид Камалов

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Загьмат – Аллагь ﷻ сюеген иш

Ислам дин загьматгъа, айрокъда топуракъ булан байлавлу яратыв, болдурув ишге айрыча агьамият бере. Юрт хозяйство тармакъ – лап асил касбулардан, неге тюгюл Яратгъаныбыз гёрсетген кюйде, топуракъны гьайын этив, мол тюшюм болдурувгъа ва адамланы сурсат булан таъмин этивге гелтире. Бу дюньяда...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ малы   Расулуллагь ﷺ сют ичмеге кёп сюе болгъан, айрокъда къойну сютюн. Ол савагъан къойну аты Гайса яда Гавса («янгур», «кёмек») болгъан. Пайхаммарны ﷺ «Ан-Набъаа» («ахырына чыкъмакъ»,...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не затгъа токъташмагъа борчлубуз?   Бары да пайхаммарлар исбайы сифатлар булан безендирилген, оланы ачыкъ яны да, ич яны да ва оланы сёзлери, ишлери яман ва айып ишлерден таза. Оланы адамларда болагъан аламатлары оьр...


Сёз юрекден гелмесе пайда ёкъ…

Шаирлеге къарап, сёз усталар къапиялы сатырларында терен гьакъылны ва ичиндеги гьислерин бир-бирине къыйышдырып, нечик къужурлу асарлар яратма бажарагъангъа не заманда да тамаша боламан. Шо саялыдыр шаирни сёзю адамны юрегине ёл табагъаны. Пагьмулу адамлар кёбюсю гезик къайсы якъдан да бажарывлу...


Байрам шатлыкъда оьтсюн!

Сыйлы болгъан шу гюнлер булан ва берекетли Къурбан байрам булан сизин барыгъызны да къутламагъа сюемен. Аллагьутаала бизге булай сыйлы гюнлени берген биз гюнагьлардан тазаланып, Оьзюне ювукъ болсун деп ва дюньяда да, ахыратда да гьар бир тюрлю даражалагъа етишсин деп.   Бу – бек сыйлы...