Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ байлыкъгъа янашыву

 

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Пайхаммар ﷺ опуракъда ва ашда оьзюне артыкълыкъ этмеген, башгъа асгьабалар йимик ач да болгъан, уьшюме де уьшюген.

 

Аль-Касталляни язгъан «Аль-Мавахиб» деген китапда Ибну Бухайра гелтирген бу гьадис бар: «Бир гезик Пайхаммар ﷺ ажайып ачлыкъгъа тарыды. Ва ол, къурсагъын тутдурмакъ учун, шогъар таш байлады. Сонг ол: “Напсыбыз ашдан, опуракъдан, байлыкъдан кёбюсю гьалда леззет алып, Къыяматгюн сорав алынагъанда ачлыкъгъа ва гьажатлыкъгъа тарымажакъмы дагъы? Напсына абур этегенлер (шу дюньяны яхшылыкъларыны артындан чабып) сонг эсгик этилмесми (Яратгъаныбызны рагьмусундан къуру къалып)? Напсын ер этегенлер (Аллагь ﷻ берген аз затлагъа рази болуп, гьажатлыкъгъа тарыгъанлар) сонг абурланмасмы дагъы (Къыяматгюн сорав алынагъанда, даимлик талайлыкъгъа ва женнетге етишмек булан)?” – деди». Имам аль-Байгьакъи гьадислени жыйымында Пайхаммар ﷺ арты булан айтгъан бу сёзлени де къошгъан: «…Женнетге элтеген ишлер, гьакъ кюйде, пашман ва къыйын тюгюлмю дагъы? Жагьаннемге гелтиреген ишлер – енгил ва кеп чегивлю тюгюлмю дагъы? Бир сагьатны ичинде кеп алагъанлыкъ оьзюнден сонг кёбюсю гезик гёнгю бузувну ва пашманлыкъны къоймаймы дагъы?»

Абу Хурайра булай хабарлай: «Бир гезик Пайхаммарны ﷺ янына гирдим, ол намазын олтуруп къыла эди. Мен: “Сагъа не болгъан?” – деп сорадым. Пайхаммар ﷺ: “Ачлыкъ”, – деди. Мен йылап йибердим… Пайхаммар ﷺ: “Йылама, гьакъ кюйде, бу дюньяда ачлыкъгъа тарыгъан гиши, эгер ол рази болуп, шону къабул эте буса, ачлыкъны авурлугъуна (Къыяматгюн) тарымас”, – деди» (Ибну Аби д-Дюнья).

Имам Муслим Абу Хурайрадан Пайхаммарны ﷺ бу гьадисин гелтире: «Бир гезик Расулуллагь ﷺ уьюнден чыкъмайгъан заманда чыкъды. Ва бу вакътиде ону бирев де къаршыламай эди. Лап шо заманда ол Абу Бакрны гёрюп: “Гьей Абу Бакр, бу вакътиде негер чыкъдынг?” – деп сорады. Ол: “Мен Аллагьны ﷻ Пайхаммарына ﷺ ёлукъмагъа, ону нюрлю бетин гёрмеге ва ону булан саламлашмагъа чыкъдым”, – дей. Узакъ заман да гетмей, буланы янына Умар да гелди. Пайхаммар ﷺ огъар да: “Гьей Умар, бу вакътиде уьюнгден не себеп болуп чыкъдынг?” – деп сорай. Умар: “Гьей Расулуллагь ﷺ, ачлыкъ себеп болуп чыкъдым”, – дей. Пайхаммар ﷺ: “Мен де шо гьалдаман”, – деген (Пайхаммар ﷺ да олар булан ачлыкъгъа тарыгъанын айтып, буланы юреклерине маслагьат эте). Булар барысы да Абу аль-Хайсаманы уьюне бара. Ол ансарлардан эди ва муну кёп-кёп кабахурма пальмалары, къой сиривлери болгъан. Бу адамны къуллукъчулары ёкъ эди (бар-барлыгъын юрютмек учун), шо саялы ол уьюнде табылмады. Къонакълар ону къатынына: “Эринг къайда?” – деп сорай. Ол: “Бизге таза сув гелтирмек учун чыкъды”, – деп жаваплана. Бираздан сувгъа толгъан савуту булан Абу аль-Хайсам къайтып гелди. Сув булангъы савутун ерге салып, ол Пайхаммарны ﷺ янына гелип, ону къучакълай (берекет алмакъ учун, тёшю булан Расулуллагьны ﷺ къаркъарасына тие). Пайхаммар ﷺ учун ол лап къыйматлы затын берме рази экенин де айтды. Шолай деп айтып булар бавгъа багъып гетди. Аль-Хайсам абурлу къонакъланы тюбюне хали яйды. Оьзю буса, бавну ичине гирип, кабахурма булангъы бутакъны гелтирип (бутакъда бишген емишер булан бишмегенлери де болгъан), буланы алдына сала. Пайхаммар ﷺ: “Сен бизин учун янгы бишген кабахурма сайламадынгмы дагъы?” – деп сорай. Абу аль-Хайсам: “Гьей Расулуллагь ﷺ, мен бутакъны юлкъуп алып гелдим, сиз шондан оьзюгюз сайлап, сув булан ичип болмакъ учун”, – деп жавап бере. Пайхаммар ﷺ: “Мени жанымны Еси булан ант этемен, булар барысы да саялы сиз Къыяматгюн жавап бережек ниъматланы арасына гире: салкъын ер, янгы кабахурма, сувукъ сув”, – деди».

 

(Давамы гелеген номерде)

Рашид Камалов

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Сорав – жавап

– Юкге къоюлгъан (залог) ва кредитни къайтарма болмагъанда банк оьзюне алгъан машинни банкдан сатып алмагъа яраймы? – Асламчылыкъ булан байлавлу ишлеге къошулма ярамайгъаны белгили, процентге берме ва алма гьарам. Бу лап авур гюнагьлардан санала. Амма банк берген акъчасын процентсиз...


«Кепли китапны» айланасында кавлу лакъыр

Къумукъ тилде китап чыгъагъанда шат болабыз, айрокъда проза буса, неге тюгюл шиърулар аз-кёп буса да заманда бир чыгъа, тек ана тилибиздеги проза нече де аз. Пагьмулу журналист ва язывчу Рашит Гьарунов язгъан «Кепли китап» деген асарны охугъан адам ушатмай къалмасгъа мен бек инанаман. Гертиден де,...


Тиштайпалар бош заманын йибереген кюйлер

Гьар къатынгиши де яхшылыкъ гелтиреген ва жагьлыгъын артдырагъан билимге ес болма сюедир. Бош заманын пайдалы кюйде йиберме бажарагъан тиштайпа оьз пагьмусун арагъа чыгъарма да, къазанмагъа да бола. Биревлер не булан машгъул болмакъны биле, башгъалар не этейим деп токъташып битмеген. Хасиятына ва...


Танг намаз ва адамны савлугъу

Шексиз кюйде, юху – Есибиз Аллагь ﷻ бизге берген уллу ниъматланы бириси. Авур гюнню йиберип, ишлеп арыгъанда, тангала да загьмат тёкмеге болардай жагьлыкъ учун, инсан юхлап, гюч топламакъны гьайын эте. Юху къаркъараны савлугъу ва гьалны яхшылыгъы учун тарыкълы. Юху юрекни парахат эте,...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Абу ль-Хайсам къонакълагъа аш гьазирлеме гете. Пайхаммар ﷺ огъар: «Сен гележекде савулажакъны (бала тапма турагъан къойну) вёре соймагъа къарама», – дей. Имам Муслим етишдирген риваятда айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ: «Сютлюсюн вёре...