Бу намазны Пайхаммар ﷺ авруйгъанда да къоймагъан

Бу намазны Пайхаммар ﷺ авруйгъанда да къоймагъан

Бу намазны Пайхаммар ﷺ авруйгъанда да къоймагъан

Борч намазлардан къайры бусурман адам сюннет намазланы да къылса яхшы. Шоланы арасында гече къылынагъан тагьажжут намаз айрыча къйматлы.

 

Оьзге сюннет намазлар йимик, тагьажжут намаз – Пайхаммарны ﷺ сюннети. Расулуллагь ﷺ бу намазны авруйгъан заманда да къоймай къыла болгъан.

Абдуллагь ибн Абу Къайс етишдирген кюйде, Айша булай хабарлагъан: «Гечеги намазланы къоймагъыз, неге десе Пайхаммар ﷺ шону къоймай къылгъан. Авруйгъан заманда яда арыгъанда ол шону олтуруп къыла эди» (Абу Давуд).

Бусурман адам учун намаз – лап яхшы ибадат. Бу ибадат къыйматлы болур, эгер шону гьакъ юрекден, Есибизге бакъгъан сююв булан, шюкюрлюк билдирип ва Аллагьдан ﷻ къоркъув булан эте буса. Гече этилеген ибадатда гьакълыкъ кёп, рияъ (гёземелик) аз.

Тагьажжут намаз гече къылынагъан саялы, ону гёземелик учун этмес ва шо саялы сюннет намазланы бу лап яхшысы санала. Шолайлыкъ булан, тагьажжут намаз къылагъан гиши уллу зувап къазана.

Абу Гьурайра етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Рамазандан сонг, ораза тутмакъ учун, Аллагьны ﷻ айы мугьаррам лап яхшысы, борч намаздан сонг буса, гечеги сюннет намаз яхшы» (Агьмат, Муслим, Абу Давуд, Тирмизи, Ибн Гьиббан).

Олай да, Муаз етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деген: «Берекетни къапусун гёрсетейими сагъа? Ораза тутув – къалкъан, садагъа гюнагьланы басылта, сув ялынны сёндюрегенде йимик, шо кюйде гечени ортасында инсан къылгъан намаз да» (Ибн Мажжагь).

Тагьажжут намаз – яссы намаздан сонг, бираз юхлап, эртенги намаз болгъанча гечени не вакътисинде де къылмагъа болагъан сюннет намаз. Яссы намаздан сонг, бираз юхлап, гече къылгъан къайсы намазы учун да инсан тагьажжут намазны зувабын да ала.

Тагьажжут намаз учун лап азы эки ракаат, артыгъы буса белгиленмей: нечакъы сюйсе де къылмагъа ярай. Болгъан чакъы кёп этген сайын яхшы. Бир-бир алимлер гьисап этеген кюйде, тагьажжут намаз учун, лап азы эки ракаат, лап кёбю – он эки ва орта кюю – алты ракаатдыр.

Есибиз Аллагь ﷻ Къуръанда булай айта (маънасы): «Ва, гьей Мугьаммат, биринчилер де, ахырынчылар да сени макътажакъ заманда, Есинг оьр даражада сени тирелтсин учун, сюннет намаз къылагъанда Къуръан охув булан гечени бир пайын юхламай йибер» («Аль-Исра» деген сура, 79-нчу аят).

Гёресиз, тагьажжут намаз – бек къыйматлы намаз, шону къылгъан саялы гьар муъмин зор уллу зувап къазана. Шо саялы булай шабагъатны къутгъармас учун, гечелер туруп, бусурманлагъа бу намазны къылмакъ ажайып агьамиятлы болур.

Олай да, тагьажжут намаз къылмакъ учун агьлюдегилени, къардашланы да чакъырма яхшы болур, шолайлыкъ булан олар да Есибиз Аллагьны ﷻ рагьмусуна етишер. Шо саялы, тагьажжут намаз къылмакъ учун, ювукъ адамланы уятмагъа тийишли.

Абу Сайит ва Абу Гьурайра етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Эгер адам гече туруп, къатынын уятса ва олар экиси де бирче эки ракатлы намаз къылса, олар Аллагьны ﷻ кёп эсгереген эргиши ва къатынгиши гьисапда язылажакъ» (Абу Давуд, Ибн Мажжагь, Ибн Гьиббан).

Гечеги бу намазгъа тургъанча, ятагъанда ибадат учун турмагъа деп негет этсе яхшы. Олай да, юхлама ятгъанда товбагъа тюшюп, этген гюнагьлагъа гьёкюнмеге, ойланы тазаламагъа, айлана якъдагъыланы гьакъында яхшы ойлашмагъа ва энниден тутуп адамлагъа илиякълы янашмагъа, олагъа гери урулгъандан сакъланмагъа кёмек этмеге, деп негет тутмагъа яхшы болур.

Уянгъанда тишлерине сивак тартмагъа ва Аллагьны ﷻ эсгермеге яхшы. Гече туруп, жувнуп, намаз къылмагъа болмайгъан гиши, тёшекдеги кююнде Аллагьны ﷻ эсгермеге ва дуа охумагъа бола. Шо саялы да, ол гече уянгъан ва Есине гече ибадат этген деп зувап къазанмагъа бола.

Амма кёплер тагьажжут намазгъа турмагъа болмай. Тагьажжут намазны гьакъында не айтайыкъ, гьатта эртенги намазгъа да заманында турмагъа болмай бусакъ? Ибадатгъа бютюнлей берилмеге бажарылмай буса, гечелер сама да эки ракаатлы намаз къылмагъа къарайыкълар. Шо да къыйын буса, гече уянып, Къыблагъа багъып, бираз буса да Аллагьны ﷻ эсгермеге ярар, шо да уллу пайда гелтирмеге бола.

 

Муслим Абдуллаев

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не затгъа токъташмагъа борчлубуз?   Бары да пайхаммарлар исбайы сифатлар булан безендирилген, оланы ачыкъ яны да, ич яны да ва оланы сёзлери, ишлери яман ва айып ишлерден таза. Оланы адамларда болагъан аламатлары оьр...


Сёз юрекден гелмесе пайда ёкъ…

Шаирлеге къарап, сёз усталар къапиялы сатырларында терен гьакъылны ва ичиндеги гьислерин бир-бирине къыйышдырып, нечик къужурлу асарлар яратма бажарагъангъа не заманда да тамаша боламан. Шо саялыдыр шаирни сёзю адамны юрегине ёл табагъаны. Пагьмулу адамлар кёбюсю гезик къайсы якъдан да бажарывлу...


Загьмат – Аллагь ﷻ сюеген иш

Ислам дин загьматгъа, айрокъда топуракъ булан байлавлу яратыв, болдурув ишге айрыча агьамият бере. Юрт хозяйство тармакъ – лап асил касбулардан, неге тюгюл Яратгъаныбыз гёрсетген кюйде, топуракъны гьайын этив, мол тюшюм болдурувгъа ва адамланы сурсат булан таъмин этивге гелтире. Бу дюньяда...


Аллагь ﷻ бизден къачыргъын яманланы арекге…

Аллагьгъа ﷻ шюкюр къумукъ тилде язагъан язывчулар ва шаирлер болгъан ва бар. Уллу классигибиз Йырчы Къазакъдан, Анваргъа ерли ва сонггъулар ана тилибизде инче гьислени, сюювню, намусну, борчну, намартлыкъны, оьзденликни ва яшавну бары да дегенлей янларын, гьалларын суратлап гелген. Бир сатырлар...


Гьаж къылмакъны сыйлылыгъы

Гьюрметли дин къардашларым ва къызардашларым! Сыйлы болгъан гьажгъа бармагъа онгайлыкълар берген саялы, ёлланы ачгъан саялы Аллагьутаалагъа макътавлар болсун. Бизин ата-бабаларыбызны кёбюсю гьасирет къалгъанлар гьажгъа барып болмай. Гьаж – Ислам динни бешинчи рукнусудур. Гьажгъа бармакъ булан...