Бу намазны Пайхаммар ﷺ авруйгъанда да къоймагъан

Бу намазны Пайхаммар ﷺ авруйгъанда да къоймагъан

Бу намазны Пайхаммар ﷺ авруйгъанда да къоймагъан

Борч намазлардан къайры бусурман адам сюннет намазланы да къылса яхшы. Шоланы арасында гече къылынагъан тагьажжут намаз айрыча къйматлы.

 

Оьзге сюннет намазлар йимик, тагьажжут намаз – Пайхаммарны ﷺ сюннети. Расулуллагь ﷺ бу намазны авруйгъан заманда да къоймай къыла болгъан.

Абдуллагь ибн Абу Къайс етишдирген кюйде, Айша булай хабарлагъан: «Гечеги намазланы къоймагъыз, неге десе Пайхаммар ﷺ шону къоймай къылгъан. Авруйгъан заманда яда арыгъанда ол шону олтуруп къыла эди» (Абу Давуд).

Бусурман адам учун намаз – лап яхшы ибадат. Бу ибадат къыйматлы болур, эгер шону гьакъ юрекден, Есибизге бакъгъан сююв булан, шюкюрлюк билдирип ва Аллагьдан ﷻ къоркъув булан эте буса. Гече этилеген ибадатда гьакълыкъ кёп, рияъ (гёземелик) аз.

Тагьажжут намаз гече къылынагъан саялы, ону гёземелик учун этмес ва шо саялы сюннет намазланы бу лап яхшысы санала. Шолайлыкъ булан, тагьажжут намаз къылагъан гиши уллу зувап къазана.

Абу Гьурайра етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Рамазандан сонг, ораза тутмакъ учун, Аллагьны ﷻ айы мугьаррам лап яхшысы, борч намаздан сонг буса, гечеги сюннет намаз яхшы» (Агьмат, Муслим, Абу Давуд, Тирмизи, Ибн Гьиббан).

Олай да, Муаз етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деген: «Берекетни къапусун гёрсетейими сагъа? Ораза тутув – къалкъан, садагъа гюнагьланы басылта, сув ялынны сёндюрегенде йимик, шо кюйде гечени ортасында инсан къылгъан намаз да» (Ибн Мажжагь).

Тагьажжут намаз – яссы намаздан сонг, бираз юхлап, эртенги намаз болгъанча гечени не вакътисинде де къылмагъа болагъан сюннет намаз. Яссы намаздан сонг, бираз юхлап, гече къылгъан къайсы намазы учун да инсан тагьажжут намазны зувабын да ала.

Тагьажжут намаз учун лап азы эки ракаат, артыгъы буса белгиленмей: нечакъы сюйсе де къылмагъа ярай. Болгъан чакъы кёп этген сайын яхшы. Бир-бир алимлер гьисап этеген кюйде, тагьажжут намаз учун, лап азы эки ракаат, лап кёбю – он эки ва орта кюю – алты ракаатдыр.

Есибиз Аллагь ﷻ Къуръанда булай айта (маънасы): «Ва, гьей Мугьаммат, биринчилер де, ахырынчылар да сени макътажакъ заманда, Есинг оьр даражада сени тирелтсин учун, сюннет намаз къылагъанда Къуръан охув булан гечени бир пайын юхламай йибер» («Аль-Исра» деген сура, 79-нчу аят).

Гёресиз, тагьажжут намаз – бек къыйматлы намаз, шону къылгъан саялы гьар муъмин зор уллу зувап къазана. Шо саялы булай шабагъатны къутгъармас учун, гечелер туруп, бусурманлагъа бу намазны къылмакъ ажайып агьамиятлы болур.

Олай да, тагьажжут намаз къылмакъ учун агьлюдегилени, къардашланы да чакъырма яхшы болур, шолайлыкъ булан олар да Есибиз Аллагьны ﷻ рагьмусуна етишер. Шо саялы, тагьажжут намаз къылмакъ учун, ювукъ адамланы уятмагъа тийишли.

Абу Сайит ва Абу Гьурайра етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Эгер адам гече туруп, къатынын уятса ва олар экиси де бирче эки ракатлы намаз къылса, олар Аллагьны ﷻ кёп эсгереген эргиши ва къатынгиши гьисапда язылажакъ» (Абу Давуд, Ибн Мажжагь, Ибн Гьиббан).

Гечеги бу намазгъа тургъанча, ятагъанда ибадат учун турмагъа деп негет этсе яхшы. Олай да, юхлама ятгъанда товбагъа тюшюп, этген гюнагьлагъа гьёкюнмеге, ойланы тазаламагъа, айлана якъдагъыланы гьакъында яхшы ойлашмагъа ва энниден тутуп адамлагъа илиякълы янашмагъа, олагъа гери урулгъандан сакъланмагъа кёмек этмеге, деп негет тутмагъа яхшы болур.

Уянгъанда тишлерине сивак тартмагъа ва Аллагьны ﷻ эсгермеге яхшы. Гече туруп, жувнуп, намаз къылмагъа болмайгъан гиши, тёшекдеги кююнде Аллагьны ﷻ эсгермеге ва дуа охумагъа бола. Шо саялы да, ол гече уянгъан ва Есине гече ибадат этген деп зувап къазанмагъа бола.

Амма кёплер тагьажжут намазгъа турмагъа болмай. Тагьажжут намазны гьакъында не айтайыкъ, гьатта эртенги намазгъа да заманында турмагъа болмай бусакъ? Ибадатгъа бютюнлей берилмеге бажарылмай буса, гечелер сама да эки ракаатлы намаз къылмагъа къарайыкълар. Шо да къыйын буса, гече уянып, Къыблагъа багъып, бираз буса да Аллагьны ﷻ эсгермеге ярар, шо да уллу пайда гелтирмеге бола.

 

Муслим Абдуллаев

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Костекли батыр

Бозигит Исламгереев тутушуп ябушувдан Европа оьлчевдеги ярышларда гёрсетген гьюнери бары да адамны бек тамашагъа къалдырды. Кёплер шогъар болма ярайгъан иш тюгюл деп къарады. Гьатта биревлер шону адам этмегендир, «искусственный интеллект» яда монтаж этилип кюйленгендир деп...


Нерваланы …гюллер булан къолай этебиз

Бавчулукъ (садоводство) – юрек ушатагъан иш де дюр, шону булан бирче психика гьалыбызгъа арив таъсир де эте, айрокъда, бизге, къатынгишилеге. Ахтарывлар гёрсетеген кюйде, бавда ишлемек, оьсюмлюклеге къарамакъ къаркарагъа пайдалы йимик гьалекликни де басылта экен.   Алимлер...


Яшланы уьюн онгарабыз: гиччипавланы турагъан ери онгайлы болма герек

Яшланы уьюн нечик онгарма бола? Бизин кёплерибиз, аналар ва улланалар, шону оьзлер ушатагъан кюйде эте, гьатта бир-бирде башын авуртдурма да сюймей: аслусу – ятагъан ер, шанжал булан стол, оюнчакълар ва низам болмакъ. Амма касбучулар яшланы уьюн онгарывгъа яхшы агьамият бермеге герек деп...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не сифатлар борчлу?   Пайхаммарлагъа борчлу дёрт сифат бар, олар: Ас-сиддикъ – гертилик Ал-аманат – аманатчылыкъ Ат-таблигъ – етишдирмек Ал-фатанат – англавлу, итти гьакъыллыкъ. Гьали оланы...


Сорав – жавап

– Гьарам ёлда гелген акъчагъа гьаж яда умра къылмагъа яраймы? – Гьаж ва умра Ислам динни аслу кюрчюлеринден санала, шо саялы оланы гьалал акъча булан къылмагъа бек агьамиятлы. Абу Хурайрадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деп айтгъан болгъан: «Эгер кимесе бирев гьажгъа таза...