Бу намазны Пайхаммар ﷺ авруйгъанда да къоймагъан

Бу намазны Пайхаммар ﷺ авруйгъанда да къоймагъан

Бу намазны Пайхаммар ﷺ авруйгъанда да къоймагъан

Борч намазлардан къайры бусурман адам сюннет намазланы да къылса яхшы. Шоланы арасында гече къылынагъан тагьажжут намаз айрыча къйматлы.

 

Оьзге сюннет намазлар йимик, тагьажжут намаз – Пайхаммарны ﷺ сюннети. Расулуллагь ﷺ бу намазны авруйгъан заманда да къоймай къыла болгъан.

Абдуллагь ибн Абу Къайс етишдирген кюйде, Айша булай хабарлагъан: «Гечеги намазланы къоймагъыз, неге десе Пайхаммар ﷺ шону къоймай къылгъан. Авруйгъан заманда яда арыгъанда ол шону олтуруп къыла эди» (Абу Давуд).

Бусурман адам учун намаз – лап яхшы ибадат. Бу ибадат къыйматлы болур, эгер шону гьакъ юрекден, Есибизге бакъгъан сююв булан, шюкюрлюк билдирип ва Аллагьдан ﷻ къоркъув булан эте буса. Гече этилеген ибадатда гьакълыкъ кёп, рияъ (гёземелик) аз.

Тагьажжут намаз гече къылынагъан саялы, ону гёземелик учун этмес ва шо саялы сюннет намазланы бу лап яхшысы санала. Шолайлыкъ булан, тагьажжут намаз къылагъан гиши уллу зувап къазана.

Абу Гьурайра етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Рамазандан сонг, ораза тутмакъ учун, Аллагьны ﷻ айы мугьаррам лап яхшысы, борч намаздан сонг буса, гечеги сюннет намаз яхшы» (Агьмат, Муслим, Абу Давуд, Тирмизи, Ибн Гьиббан).

Олай да, Муаз етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деген: «Берекетни къапусун гёрсетейими сагъа? Ораза тутув – къалкъан, садагъа гюнагьланы басылта, сув ялынны сёндюрегенде йимик, шо кюйде гечени ортасында инсан къылгъан намаз да» (Ибн Мажжагь).

Тагьажжут намаз – яссы намаздан сонг, бираз юхлап, эртенги намаз болгъанча гечени не вакътисинде де къылмагъа болагъан сюннет намаз. Яссы намаздан сонг, бираз юхлап, гече къылгъан къайсы намазы учун да инсан тагьажжут намазны зувабын да ала.

Тагьажжут намаз учун лап азы эки ракаат, артыгъы буса белгиленмей: нечакъы сюйсе де къылмагъа ярай. Болгъан чакъы кёп этген сайын яхшы. Бир-бир алимлер гьисап этеген кюйде, тагьажжут намаз учун, лап азы эки ракаат, лап кёбю – он эки ва орта кюю – алты ракаатдыр.

Есибиз Аллагь ﷻ Къуръанда булай айта (маънасы): «Ва, гьей Мугьаммат, биринчилер де, ахырынчылар да сени макътажакъ заманда, Есинг оьр даражада сени тирелтсин учун, сюннет намаз къылагъанда Къуръан охув булан гечени бир пайын юхламай йибер» («Аль-Исра» деген сура, 79-нчу аят).

Гёресиз, тагьажжут намаз – бек къыйматлы намаз, шону къылгъан саялы гьар муъмин зор уллу зувап къазана. Шо саялы булай шабагъатны къутгъармас учун, гечелер туруп, бусурманлагъа бу намазны къылмакъ ажайып агьамиятлы болур.

Олай да, тагьажжут намаз къылмакъ учун агьлюдегилени, къардашланы да чакъырма яхшы болур, шолайлыкъ булан олар да Есибиз Аллагьны ﷻ рагьмусуна етишер. Шо саялы, тагьажжут намаз къылмакъ учун, ювукъ адамланы уятмагъа тийишли.

Абу Сайит ва Абу Гьурайра етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Эгер адам гече туруп, къатынын уятса ва олар экиси де бирче эки ракатлы намаз къылса, олар Аллагьны ﷻ кёп эсгереген эргиши ва къатынгиши гьисапда язылажакъ» (Абу Давуд, Ибн Мажжагь, Ибн Гьиббан).

Гечеги бу намазгъа тургъанча, ятагъанда ибадат учун турмагъа деп негет этсе яхшы. Олай да, юхлама ятгъанда товбагъа тюшюп, этген гюнагьлагъа гьёкюнмеге, ойланы тазаламагъа, айлана якъдагъыланы гьакъында яхшы ойлашмагъа ва энниден тутуп адамлагъа илиякълы янашмагъа, олагъа гери урулгъандан сакъланмагъа кёмек этмеге, деп негет тутмагъа яхшы болур.

Уянгъанда тишлерине сивак тартмагъа ва Аллагьны ﷻ эсгермеге яхшы. Гече туруп, жувнуп, намаз къылмагъа болмайгъан гиши, тёшекдеги кююнде Аллагьны ﷻ эсгермеге ва дуа охумагъа бола. Шо саялы да, ол гече уянгъан ва Есине гече ибадат этген деп зувап къазанмагъа бола.

Амма кёплер тагьажжут намазгъа турмагъа болмай. Тагьажжут намазны гьакъында не айтайыкъ, гьатта эртенги намазгъа да заманында турмагъа болмай бусакъ? Ибадатгъа бютюнлей берилмеге бажарылмай буса, гечелер сама да эки ракаатлы намаз къылмагъа къарайыкълар. Шо да къыйын буса, гече уянып, Къыблагъа багъып, бираз буса да Аллагьны ﷻ эсгермеге ярар, шо да уллу пайда гелтирмеге бола.

 

Муслим Абдуллаев

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында…

Газетибизни уьчюнчю бетинде пагьмусу арагъа чыкъмагъа башлагъан шаирибиз Умар Биймурзаев булан баянлыкъ этип, охувчуларыбызгъа, халкъыбызгъа ону таныш этме тийишли гёрдюк. Бу бетде буса, Умар яратгъан шиъруланы тергевюгюзге беребиз.   Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында… Къара кюлге...


Сафар ай оьзге вакътиден къалышмай

Белгили йимик, бусурман рузнамагъа гёре, сафар – мугьаррам айдан сонг гелеген йылны экинчи айы.   «Сафар» деген сёз (башында «сад» деген гьарпы булан) «сари болмакъ» демекни англатмагъа бола. Башгъа маънасы – «бошамакъ», «бош...


Сыйлы адамлар: Умар ибн Абд уль-Азиз

Ата да, улан да бир йимик асил къылыкълы   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Асгьабаланы асил вариси ва бусурманланы халипасы Умар ибн Абд уль-Азиз оьзюнден алда болгъан халипа Сулейман ибн Абд уль-Маликни къабурундагъы хумну къолларындан силкип тайдырып битгинче де аякъ тюпдеги...


Исбайы болма четим этеген гиччиден гелеген мердешлер

Гетген асруну 90-нчы ва 2000-нчи йылланы башында оьсгенлер: «Ашап битдирмей туруп, тепсиден турмажакъсан!» – деген буйрукъну эшитмей къалмагъандыр. Сен саялы шорпаны, пилавну гьаран-гьаран ашап битдиреген ананы яда уллананы сагъа яман къарайгъан къараву эсигиздеми? Гьали биз уллу...


Бир-бирибизни айыплайгъаныкъны къояйыкъ

Бугюнлерде психология модагъа гирген ва «алгъа барывлу» болмакъ, китап охумакъ гьалиги дюньяда болмаса болмайгъан ишлерден санала. Булай оьсмек инсанны ич масъалаларын чечмеге ёл бере деп ёрала. Амма шогъар да къарамайлы, кёплерибиз ачувлангъанда айтмаса яхшы сёзлени айтып къоябыз,...