Яман оьгейана болмас учун не этме тарыкъ?

Яман оьгейана болмас учун не этме тарыкъ?

Эр-къатын бирче яшавун таза кагъыздан башлайгъанда не аривдюр. Оланы арасында алда болгъан ишлер ва о-бу шекликлер ёкъ. Амма бир-бирде къысмат башгъача болма да бола. Демек, къошулгъан эр-къатынны мундан алда агьлю яшаву болгъан гезиклер де бола.

 

Эрини башгъа къатындан къалгъан яшлары булан аралыкъны нечик къурма яхшыдыр? Бир-бирине илиякълы насигьатчы ва бары да ишлерде инанма ярардай булагъа ювукъ адам болма бажарылармы? Гюнчюлюкден (ревность) уьст болма боламы? Шу ва шулай оьзге соравлагъа бугюн жавап берме къарайыкъ.

 

Чадымлы болма къарагъыз

Бир-бирде къатынгишилер алгъасай ва эрини къызы яда уланы булагъа шоссагьат анагъа йимик янашгъанны сюе. Гьал булай болмагъанда буса, олар ачувлу бола, гьар ишде багьана тапма къарай. Шо саялы, къатынгиши эрге чыкъгъан биринчи вакътисинде нечакъы яхшы болма къаст этсе де, яшлар къоркъувундан къутулма болмас. Яшлар атасыны янгы къатынындан къоркъмай, олар атасы буланы энниден сонг сюймежек ва ташлажакъ деп къоркъа. Яшланы яшаву насипли болмакъ учун, олагъа гьал алышынмайгъанлыкъ тарыкъ. Ата-анасыны айрылывун гёргенде, анасыны гьалын гьис этгенде, атасы башгъа къатын булан аралыкъ тутгъанда, яшлар алдагъы парахат яшавундан айрыла. Шогъар гёре, атасыны янгы къатыны булан таныш болагъанда яшлар ачыкъ ва яхшы болургъа умут этме тюшмей.

Муна шо саялы, яшлар булан аралыкъ къурагъанда, алгъасамакъ – шайтандыр деген айтывгъа асасланып, оланы алгъасатма тарыкъ тюгюл. Инг аслусу – чыдамлы болмакъ ва биринчи абат этме гьазир турмакъ. Яшлар шоссагьат ачылажакъ деп умут этме тюшмей ва оланы хатири къалагъанына агьамият берме де тарыкъ тюгюл. Шолай янашыв болса, биринчи, лап къыйын тиретден оьтмеге болажакъсыз.

 

Оьзюгюзню тергев тюпде сакълагъыз

Яшлар ялгъанны тез гьис эте, биле. Шо саялы эригизни уланы, къызы булан биринчи гезик ёлукъгъанда буланы оьтесиз сюегенигизни, гьашыкъ экенигизни гёрсете турмаса яхшыдыр. Булай гьасиретлик оюн йимик гёрюнме бола. Сонг да, оьгей яшларыгъыз булан къыйналагъаныгъызны да сав дюньягъа хабар яймагъа, озокъда, тарыкъ тюгюл. Бу башгъа хата. Гьислеригизни аста-аста къолгъа жыйыгъыз. Неге эригиз яшларына агьамият берегенде юрек дымпыллап йибере? Эсли тиштайпа гиччинев яшланы нечик гюллеп бола? Атасыны балаларына бакъгъан сюювю къатынны неге ачувлу эте? Бу гьислени нечик енгме бола деген соравгъа жавап тапма къарагъыз. Булай гьалдагъы кёбюсю къатынгиши яшлар булангъы къатнавну гюллемейдир, яшав ёлдашы сюювню ва насипни оьзюнден башгъалар булан да сезме болагъаны яман тиедир.

Эри ял алагъан гюнлени башгъа къатындан тувгъан яшлар булан оьтгере. Къатын буса, олагъа къошулмай уьйде къала, яшлар оьзюне оьлюп бармай деп, оланы гёнгюн бузма сюймей. Ял алып, яшлар булан шат кюйде заманын йиберген кюйню гьакъында эри сонг соцсетлерде суратларын чыгъара. Булай ёлугъувлагъа къаршы тюгюл къатын буса, артда да гюллевню ялынында яллай. Шолай мюгьлетлерде гьатдан озуп гетмес учун, къатынгиши оьзюн жыйса ва болгъан ишге дурус багьа берсе яхшы болар. Масъала яшларда ва оланы атасы булангъы аралыгъында тюгюл, гьакъыкъатда къатын эрине ят болардан къоркъагъанлыкъ бар. Амма булай къоркъунч янгыз яшлар булан байлавлу болмай да бола, неге десе эри къурдашлары булан къатнай, бош заманын оьз ишлерине багъышлай, ишинде бола. Демек, яшларда багьана излеме тарыкъ тюгюл, масъаланы къатын оьз юрегинде тапма бола.

 

Мал булан байлавлу ян

Гьислер булангъы гьал англашыла, тек бир-бирде эр-къатынны арасындагъы къавгъагъа себеп – къатынны эсине гелеген кюйде, эри башгъа къатындан тувгъан яшларына артыкъ харж чыгъарагъанлыкъ. Амма бу масъалагъа къайсы якъдан къарасакъ да, дин буйрукълар болсун, инсаплыкъ якъдан болсун, атасы авлетлерин сакълама борчлу. Йыллар булан алиментлер тёлемейген эргишини бир къатын да янын тутмас. Амма алиментлер тёлемейген гиши шо къатынны эри болуп йиберсе, янашыв бютюнлей алышынма бола. Яшлары бар эргишиге эрге чыгъагъанда, шо гиши янгыз сизин агьлюгюзге тюгюл, ол башгъа къатындан тувгъан авлетлерине де оьмюр бою жаваплы экенни эсде сакълама тарыкъ. Ондан къайры, кёп сюеген ата-анасы айрылгъанын башдан гечирген яшларыны алдында шо эргиши оьзюн айыплы санама бола. Шо себепден яшларыны яшавунда герек чакъы ортакъчылыкъ этмеге болмайгъанын ата акъча булан толумлашдырма къаражакъ. Булай янашыв эргишилерде кёп ёлугъа.

 

Бирт де этмеге ярамайгъан иш

Биз, тиштайпалар, гьислерибизни есирлерибиз. Юрек чайкъайгъан толкъунланы басылтып болмай къалабыз. «Огь… Башгъа къатындан тувгъан беш йыллыкъ къызы эримни къучакълайгъанда юрек сызлап йибере, олагъа къарап гёнгюм бузула. Кёп сюеген эрим шо къызын бизин ортакъ нарыстабыздан артыкъ гёре». Гьал гьали де ёрукълу болмагъангъа, чыдамлыкъ тарыкъ экенге заман герегине мюкюр болма тюше. Шогъар уялма тюшмей. Гертиден де уялма герек яшлагъа къаршы иш этиле буса. Тозулгъан агьлюню гесеклери саналагъан бу гиччи адамланы яшавун къыйын этмеге бакъдырылгъан гьар абат эргишини янгы къатыны учун кётюрлюкге элтеген ёл. Яшлар – асил жанлар, оланы бар кююнде къабул этмеге тарыкъ, олар алдатмайгъан, гёземеликден арек, таза ругьлу инсанлар. Уллулар буса, баягъылар… Бизин борчубуз – этеген ишибизни тергевню тюбюнде сакъламакъ ва жаваплы адамларыбызгъа адилсиз янашывдан катты кюйде сакъланмакъ.

 

Юлия Зачёсова

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Атаны хадирин билмейбиз

Герти кюйде адамны хадирин, биз бир-бирде ондан айрылгъан сонг англама башлайбыз. Айтылма герекли сёзлер авуздан чыкъмай, юрекде къалып къалгъан гезиклер бола. Билдирме сюеген баракалла айтылмай, ерине етишмей къала.   Ата… Бу адам оьзюню гьислерин ачыкъ этмей, айтмай, тек ону гьар...


Насипни гёлеми

Арт вакътилерде адамлар къайдан да, гьатта интернетден де кёп зат сатып алагъан болгъан. Кёплер тарыкъ тюгюл затгъа ес болса да, алгъанындан ажайып сююне.   Алгъанындан сююнмек – гьар кимге де танывлу гьисдир, тек шо сююнювню даражасы бир йимик тюгюл: биревлер гьатдан озуп йибере,...


Иммунитетни гьайын этебиз

Тиштайпалагъа исси вакътидеги ёравлар   Йылны яз айлары – исси гюнлери, исси гьавасы ва гьар тюрлю емишлерден толгъан леззет алагъан тамаша вакъти. Амма бу заманда къаркъарабыз бир-бир яман ишлеге де къаршы болма бола. Демек чакъны яллав гюнлеринде гючюбюз тая, осал болабыз, этеген...


Танг намаз ва адамны савлугъу

Шексиз кюйде, юху – Есибиз Аллагь ﷻ бизге берген уллу ниъматланы бириси. Авур гюнню йиберип, ишлеп арыгъанда, тангала да загьмат тёкмеге болардай жагьлыкъ учун, инсан юхлап, гюч топламакъны гьайын эте. Юху къаркъараны савлугъу ва гьалны яхшылыгъы учун тарыкълы. Юху юрекни парахат эте,...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Абу ль-Хайсам къонакълагъа аш гьазирлеме гете. Пайхаммар ﷺ огъар: «Сен гележекде савулажакъны (бала тапма турагъан къойну) вёре соймагъа къарама», – дей. Имам Муслим етишдирген риваятда айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ: «Сютлюсюн вёре...