Яхшы этемен деп биябур эте…

Яхшы этемен деп биябур эте…

Яхшы этемен деп биябур эте…

Халкъ арада айып этмек – бирт де башгъа тюгюл биябур этген йимик. Оьзгени кемчилигин ачыкъ этегенде, инсан ондан артыкъман деп айтагъан бола.

Ким буса да янгылыш болуп, хата йиберсе, шоссагьат «белгили» болагъанны нечесе керен гёргенбиз. Терс иш этип къойгъан шолай адамны гьакъында тез хабар яйыла, ол ким экени ва не этгени чайнала, сураты танывлу бола, айтды-къуйтдуну «игити» санала.

Ичип кеп болуп тюртюшген танышлар, машин гьайдавчуланы ябушувлары, багъыйсыз юрюйген туристлер – гьар жума дегенлей янгылыкълардан таймай. Гьатта сюрюнсенг де яда онгсуз кюйде йыгъылсанг да, шо гьалынгда сурат чыгъармагъа, мысгъылламагъа ва арада яймагъа гьазир турагъан ким буса да табылмай къалмай.

Хата болгъан адамны, кюлкю учун биябур этип, шо гьакъда сав дюньягъа билдиреген, ону гюнагьын яймагъа къарайгъан бу осал хасият къайдан гелген бизге?

Эгер биз яхшы муратлар булан, янгылыш болгъан адамны дурус ёлгъа бакъдырмагъа сюе бусакъ, ону гьакъында яман хабар яяжакъбызмы, атын биябур этежекбизми дагъы? Амма хата этген адамны тюзелтме сюймей бусакъ, не учун айланабыз? Къылыкъланы ажайып якълавчулары болуп гёрюнме сюебизми?

Шолайлыкъ гёземелик ва мунапикълик тюгюлмю? Гишини гюнагьын арагъа чыгъармакъ бизин сыйлы борчубузму дагъы? Бир гезик булай янашыв оьзюбюзге къайтып гелмежек деп ким инандырмагъа бола?

Яхшылыкъ этмеге сюеген адам биревню де адам арада айыпламас. Бир гьакъыл тёбе айтгъан кюйде, иманы бар инсан ятланы кемчиликлерин яшыра ва насигьат эте, пис адам буса – гюнагьланы ачыкъ эте, намусуна тие.

Башгъаланы кемчилигин, хатасын яда гюнагьын аян этмеге, шону яймагъа къарайгъанлыкъ – «яхшыман» деп эсине гелеген пеленче оьзгелени «кем» гёреген, сан этмейген бола. Дагъы башгъача шолай гьаракатны англатмагъа болмасдыр.

«Мен олай тюгюлмен», «Мен ондан яхшыман», «Мен шону биябур этмеге боламан» – булар адамны юреги тазаланмагъа герекни белгиси. Булай къарагъанда, пеленче адам яман иш болгъанда айып этегенде йимик гёрюне, тек гьакъыкъатда буса, шондан бир пайда да ёкъ, адам арада уллу агъу, питне ва зарал болса тюгюл.

Гьамит Асадулин

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Эсингни жагьил заманда сакъла, Аллагь ﷻ сагъа шону уллу болгъанда сакълар

Тогъуз йыллыкъ уланыгъызгъа холодильникден пелен затны гелтир дейсиз, ол буса, шону алдында да туруп, нени алма герегин эсине гелтирме болмай токътагъан. Имтагьан (экзамен) берме заман геле турагъанда охувчулар охугъанын унута. Къатынгиши базаргъа барып, хыйлы затны сатып ала ва уьюне къайтгъанда,...


Къумукъ поэзияны инче асил тавушу

Артдагъы гюнлерде Супиянат Магьамматовна Мамаевагъа Дагъыстанны халкъ шаири деген ат берилди деген шат хабар барыбызны да сююндюрдю. Бизин республикада, савлай уьлкебизде ва гьатта тыш пачалыкъларда яшайгъан адабиятны сюеген, поэзияда англаву барлар бу янгылыкъны алдан берли къаравуллай эди, неге...


Байлавлукъ юрютмек

– Сёйлешдик, сени ананга соцсетден таба йиберсин, деп мен анама тилермен. Савбол! – деп Марат телефонну сёндюрюп, анасына къайтара. – Ана савбол, ярай буса, къурдашымны анасына байрамыбызда этилген суратланы йибер.   – Йиберермен, – деп ана сёз бере. Марат...


Сорав – жавап

– Къардашы оьлгенде яслы турмакъ нече гюн гёрсетиле? – «Тухфат аль-Мугьтаж» деген китабында Ибн Гьажар аль-Хайтами булай яза: «Тиштайпагъа (эрдегисине де, эрге бармагъанына да) оьлген къардашына яда ят эргишиге гёре (шо эргишиге ол исси гьислер сезмейгенге шекликлер...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Бадр къазаватны натижалары   Къазават битгенде Расулуллагь ﷺ асгьабалагъа багъып: «Абу Жагьлге болгъангъа ким къарар?» – деп сорай. Шондан сонг адамлар ону излемеге башлай. Ону Абдуллагь бин Масъуд таба – Абу Жагьл жанындан...