Яхшы этемен деп биябур эте…

Яхшы этемен деп биябур эте…

Яхшы этемен деп биябур эте…

Халкъ арада айып этмек – бирт де башгъа тюгюл биябур этген йимик. Оьзгени кемчилигин ачыкъ этегенде, инсан ондан артыкъман деп айтагъан бола.

Ким буса да янгылыш болуп, хата йиберсе, шоссагьат «белгили» болагъанны нечесе керен гёргенбиз. Терс иш этип къойгъан шолай адамны гьакъында тез хабар яйыла, ол ким экени ва не этгени чайнала, сураты танывлу бола, айтды-къуйтдуну «игити» санала.

Ичип кеп болуп тюртюшген танышлар, машин гьайдавчуланы ябушувлары, багъыйсыз юрюйген туристлер – гьар жума дегенлей янгылыкълардан таймай. Гьатта сюрюнсенг де яда онгсуз кюйде йыгъылсанг да, шо гьалынгда сурат чыгъармагъа, мысгъылламагъа ва арада яймагъа гьазир турагъан ким буса да табылмай къалмай.

Хата болгъан адамны, кюлкю учун биябур этип, шо гьакъда сав дюньягъа билдиреген, ону гюнагьын яймагъа къарайгъан бу осал хасият къайдан гелген бизге?

Эгер биз яхшы муратлар булан, янгылыш болгъан адамны дурус ёлгъа бакъдырмагъа сюе бусакъ, ону гьакъында яман хабар яяжакъбызмы, атын биябур этежекбизми дагъы? Амма хата этген адамны тюзелтме сюймей бусакъ, не учун айланабыз? Къылыкъланы ажайып якълавчулары болуп гёрюнме сюебизми?

Шолайлыкъ гёземелик ва мунапикълик тюгюлмю? Гишини гюнагьын арагъа чыгъармакъ бизин сыйлы борчубузму дагъы? Бир гезик булай янашыв оьзюбюзге къайтып гелмежек деп ким инандырмагъа бола?

Яхшылыкъ этмеге сюеген адам биревню де адам арада айыпламас. Бир гьакъыл тёбе айтгъан кюйде, иманы бар инсан ятланы кемчиликлерин яшыра ва насигьат эте, пис адам буса – гюнагьланы ачыкъ эте, намусуна тие.

Башгъаланы кемчилигин, хатасын яда гюнагьын аян этмеге, шону яймагъа къарайгъанлыкъ – «яхшыман» деп эсине гелеген пеленче оьзгелени «кем» гёреген, сан этмейген бола. Дагъы башгъача шолай гьаракатны англатмагъа болмасдыр.

«Мен олай тюгюлмен», «Мен ондан яхшыман», «Мен шону биябур этмеге боламан» – булар адамны юреги тазаланмагъа герекни белгиси. Булай къарагъанда, пеленче адам яман иш болгъанда айып этегенде йимик гёрюне, тек гьакъыкъатда буса, шондан бир пайда да ёкъ, адам арада уллу агъу, питне ва зарал болса тюгюл.

Гьамит Асадулин

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Урушгъа ахырынчы гьазирликлер   Бу отрядны тавну башында ерлешдирип ва къатты буйрукълар берип, Пайхаммар ﷺ, бутпересли атлылар бусурманланы сыртына чыгъып, дёгерек айланып къамавгъа алмас учун, биргине-бир ёлну бегетдире.   Асгерни оьзге...


«Кепли китапны» бетлеринден

«Бу чу сени йырынг»   Йырчы Къазакъ – къумукъ поэзияны классиги, биринчи ердеги ва лап пагьмулу шаирибиз деп негьакъ айтылмайдыр. Ол оьзю буса: «Бир йырлагъан йырымны къайтарып йырлайман десем, башгъалатып къояман яда янгы йыр чыгъарып къояман», – дей...


Насипни гёлеми

Арт вакътилерде адамлар къайдан да, гьатта интернетден де кёп зат сатып алагъан болгъан. Кёплер тарыкъ тюгюл затгъа ес болса да, алгъанындан ажайып сююне.   Алгъанындан сююнмек – гьар кимге де танывлу гьисдир, тек шо сююнювню даражасы бир йимик тюгюл: биревлер гьатдан озуп йибере,...


«Кепли китапны» айланасында кавлу лакъыр

Къумукъ тилде китап чыгъагъанда шат болабыз, айрокъда проза буса, неге тюгюл шиърулар аз-кёп буса да заманда бир чыгъа, тек ана тилибиздеги проза нече де аз. Пагьмулу журналист ва язывчу Рашит Гьарунов язгъан «Кепли китап» деген асарны охугъан адам ушатмай къалмасгъа мен бек инанаман. Гертиден де,...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Абу ль-Хайсам къонакълагъа аш гьазирлеме гете. Пайхаммар ﷺ огъар: «Сен гележекде савулажакъны (бала тапма турагъан къойну) вёре соймагъа къарама», – дей. Имам Муслим етишдирген риваятда айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ: «Сютлюсюн вёре...