Яхшы этемен деп биябур эте…

Яхшы этемен деп биябур эте…

Яхшы этемен деп биябур эте…

Халкъ арада айып этмек – бирт де башгъа тюгюл биябур этген йимик. Оьзгени кемчилигин ачыкъ этегенде, инсан ондан артыкъман деп айтагъан бола.

Ким буса да янгылыш болуп, хата йиберсе, шоссагьат «белгили» болагъанны нечесе керен гёргенбиз. Терс иш этип къойгъан шолай адамны гьакъында тез хабар яйыла, ол ким экени ва не этгени чайнала, сураты танывлу бола, айтды-къуйтдуну «игити» санала.

Ичип кеп болуп тюртюшген танышлар, машин гьайдавчуланы ябушувлары, багъыйсыз юрюйген туристлер – гьар жума дегенлей янгылыкълардан таймай. Гьатта сюрюнсенг де яда онгсуз кюйде йыгъылсанг да, шо гьалынгда сурат чыгъармагъа, мысгъылламагъа ва арада яймагъа гьазир турагъан ким буса да табылмай къалмай.

Хата болгъан адамны, кюлкю учун биябур этип, шо гьакъда сав дюньягъа билдиреген, ону гюнагьын яймагъа къарайгъан бу осал хасият къайдан гелген бизге?

Эгер биз яхшы муратлар булан, янгылыш болгъан адамны дурус ёлгъа бакъдырмагъа сюе бусакъ, ону гьакъында яман хабар яяжакъбызмы, атын биябур этежекбизми дагъы? Амма хата этген адамны тюзелтме сюймей бусакъ, не учун айланабыз? Къылыкъланы ажайып якълавчулары болуп гёрюнме сюебизми?

Шолайлыкъ гёземелик ва мунапикълик тюгюлмю? Гишини гюнагьын арагъа чыгъармакъ бизин сыйлы борчубузму дагъы? Бир гезик булай янашыв оьзюбюзге къайтып гелмежек деп ким инандырмагъа бола?

Яхшылыкъ этмеге сюеген адам биревню де адам арада айыпламас. Бир гьакъыл тёбе айтгъан кюйде, иманы бар инсан ятланы кемчиликлерин яшыра ва насигьат эте, пис адам буса – гюнагьланы ачыкъ эте, намусуна тие.

Башгъаланы кемчилигин, хатасын яда гюнагьын аян этмеге, шону яймагъа къарайгъанлыкъ – «яхшыман» деп эсине гелеген пеленче оьзгелени «кем» гёреген, сан этмейген бола. Дагъы башгъача шолай гьаракатны англатмагъа болмасдыр.

«Мен олай тюгюлмен», «Мен ондан яхшыман», «Мен шону биябур этмеге боламан» – булар адамны юреги тазаланмагъа герекни белгиси. Булай къарагъанда, пеленче адам яман иш болгъанда айып этегенде йимик гёрюне, тек гьакъыкъатда буса, шондан бир пайда да ёкъ, адам арада уллу агъу, питне ва зарал болса тюгюл.

Гьамит Асадулин

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Язывчуланы Союзу пагьмуланы излей

Жамиятны маданият яшаву адабиятдан билинедир: язывчулар, шаирлер айтгъан сёз халкъгъа етише, таъсир эте буса, адамлар ругь яшавдан айрылмагъан. Инсанны къылыкъларын яхшылашдырмакъ учун дин аслу роль ойнай, тек шогъар кёмекчи гьисапда инче саният, адабият да янаша геле. Масала, адабият адамны...


Уьстюнлю сатыв-алыв

Сатыв-алыв лап гелимли касбу санала. Амма бу ишни юрютеген инсан ялгъан айтмайгъан, алдатмайгъан ва Яратгъаныбызны буйрукъларын къатты кюйде юрютеген адам болма герек. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ булай айтгъан: «Адилли сатывчу Къыяматгюн сыйлы адамлар ва шагьитлер булан тирилежек» (Ибн...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Бары да къаркъаралар-чархлар бир ерге жыйылажагъына ва, гертиден де, халкъ башдагъы кююне къайтажагъына сени иътикъатынг нечикдир?   Шо биз токъташагъан зат, гертиден де, Аллагь ﷻ бары да инсанланы биринчи яратгъан йимик янгыдан тирилтер. Аллагь ﷻ...


Янгы школа

Марьям янгы школагъа чыкъды ва биринчи гюн огъар бек къыйын тийди. Ол партаны артында яп-янгыз олтура, айлана якъда буса – танымайгъан белгисиз яшлар. Класдагъылар янгы охувчугъа къарай, тек таныш болмагъа бирев де янына гелмей. Ол бу мюгьлетде алдагъы къурдашларын эсге алып, бираз пашман...


Мугьаммат Пайхаммар ﷺ тувгъан айдан сююнебиз

Есибиз Аллагьутаала бизге лап да сыйлы Пайхаммарны ﷺ йиберген, ону уьмметинден этген. Аллагьгъа ﷻ гьар бир макътавлар болсун, Оьзюню сыйлы Пайхаммары ﷺ булан бизин сыйлагъан саялы. Ол Пайхаммарны ﷺ сюймек бизин борчубуз. Сюймек учун адамны таныма герек. Пайхаммарны ﷺ сюйсек, Аллагь ﷻ да бизин...