Яхшы этемен деп биябур эте…

Яхшы этемен деп биябур эте…

Яхшы этемен деп биябур эте…

Халкъ арада айып этмек – бирт де башгъа тюгюл биябур этген йимик. Оьзгени кемчилигин ачыкъ этегенде, инсан ондан артыкъман деп айтагъан бола.

Ким буса да янгылыш болуп, хата йиберсе, шоссагьат «белгили» болагъанны нечесе керен гёргенбиз. Терс иш этип къойгъан шолай адамны гьакъында тез хабар яйыла, ол ким экени ва не этгени чайнала, сураты танывлу бола, айтды-къуйтдуну «игити» санала.

Ичип кеп болуп тюртюшген танышлар, машин гьайдавчуланы ябушувлары, багъыйсыз юрюйген туристлер – гьар жума дегенлей янгылыкълардан таймай. Гьатта сюрюнсенг де яда онгсуз кюйде йыгъылсанг да, шо гьалынгда сурат чыгъармагъа, мысгъылламагъа ва арада яймагъа гьазир турагъан ким буса да табылмай къалмай.

Хата болгъан адамны, кюлкю учун биябур этип, шо гьакъда сав дюньягъа билдиреген, ону гюнагьын яймагъа къарайгъан бу осал хасият къайдан гелген бизге?

Эгер биз яхшы муратлар булан, янгылыш болгъан адамны дурус ёлгъа бакъдырмагъа сюе бусакъ, ону гьакъында яман хабар яяжакъбызмы, атын биябур этежекбизми дагъы? Амма хата этген адамны тюзелтме сюймей бусакъ, не учун айланабыз? Къылыкъланы ажайып якълавчулары болуп гёрюнме сюебизми?

Шолайлыкъ гёземелик ва мунапикълик тюгюлмю? Гишини гюнагьын арагъа чыгъармакъ бизин сыйлы борчубузму дагъы? Бир гезик булай янашыв оьзюбюзге къайтып гелмежек деп ким инандырмагъа бола?

Яхшылыкъ этмеге сюеген адам биревню де адам арада айыпламас. Бир гьакъыл тёбе айтгъан кюйде, иманы бар инсан ятланы кемчиликлерин яшыра ва насигьат эте, пис адам буса – гюнагьланы ачыкъ эте, намусуна тие.

Башгъаланы кемчилигин, хатасын яда гюнагьын аян этмеге, шону яймагъа къарайгъанлыкъ – «яхшыман» деп эсине гелеген пеленче оьзгелени «кем» гёреген, сан этмейген бола. Дагъы башгъача шолай гьаракатны англатмагъа болмасдыр.

«Мен олай тюгюлмен», «Мен ондан яхшыман», «Мен шону биябур этмеге боламан» – булар адамны юреги тазаланмагъа герекни белгиси. Булай къарагъанда, пеленче адам яман иш болгъанда айып этегенде йимик гёрюне, тек гьакъыкъатда буса, шондан бир пайда да ёкъ, адам арада уллу агъу, питне ва зарал болса тюгюл.

Гьамит Асадулин

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Сорав – жавап

– Сюннет этилген сонг къалгъан гён ва бир-бир себеплеге гёре гесилген сан булан не этме герек? – Гесилген санланы къумачгъа чырмап гёмсе яхшы. Шо кюйде гинник бавну (пуповина) ва сюннет этилген сонг къалгъан гённю де ерге гёмсе яхшы болар. «Мугни аль-Мугьтаж» деген китапда...


Гьаж къылмакъны сыйлылыгъы

Гьюрметли дин къардашларым ва къызардашларым! Сыйлы болгъан гьажгъа бармагъа онгайлыкълар берген саялы, ёлланы ачгъан саялы Аллагьутаалагъа макътавлар болсун. Бизин ата-бабаларыбызны кёбюсю гьасирет къалгъанлар гьажгъа барып болмай. Гьаж – Ислам динни бешинчи рукнусудур. Гьажгъа бармакъ булан...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ малы   Расулуллагь ﷺ сют ичмеге кёп сюе болгъан, айрокъда къойну сютюн. Ол савагъан къойну аты Гайса яда Гавса («янгур», «кёмек») болгъан. Пайхаммарны ﷺ «Ан-Набъаа» («ахырына чыкъмакъ»,...


Сёз юрекден гелмесе пайда ёкъ…

Шаирлеге къарап, сёз усталар къапиялы сатырларында терен гьакъылны ва ичиндеги гьислерин бир-бирине къыйышдырып, нечик къужурлу асарлар яратма бажарагъангъа не заманда да тамаша боламан. Шо саялыдыр шаирни сёзю адамны юрегине ёл табагъаны. Пагьмулу адамлар кёбюсю гезик къайсы якъдан да бажарывлу...


Аллагь ﷻ бизден къачыргъын яманланы арекге…

Аллагьгъа ﷻ шюкюр къумукъ тилде язагъан язывчулар ва шаирлер болгъан ва бар. Уллу классигибиз Йырчы Къазакъдан, Анваргъа ерли ва сонггъулар ана тилибизде инче гьислени, сюювню, намусну, борчну, намартлыкъны, оьзденликни ва яшавну бары да дегенлей янларын, гьалларын суратлап гелген. Бир сатырлар...