Кёп сюеген Пайхаммары-бызны ﷺ гьакъында бек билейик
Кёп сюеген Пайхаммары-бызны ﷺ гьакъында бек билейик
(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)
Расулуллагьны ﷺ савуту
«Аль-Кабир» деген гьадислени жыйымында имам ат-Табарани гелтиреген кюйде, Расулуллагьны ﷺ имбашында юрютеген гиччи сюнгюсю (копьё) болгъан. Намаз къылагъанда, ол шо сюнгюсюн алдына чанча болгъан – шолайлыкъ бу савут межитден яда бинадан тышда къылынагъан намаз учун сутра («бару») бола болгъан.
Юрюйгенде Пайхаммар ﷺ бир-бирде сюнгюсюне таяна болгъан. Бу сюнгюсюнден къайры Пайхаммарны ﷺ гьар тюрлю муратлар учун къоллайгъан дагъы да башгъалары да болгъан.
Ибну Аббас булай хабарлай: «Расулуллагьны ﷺ сюнгюсю къара тюслю, байрагъы буса, акъ тюслю болгъан» (ат-Тирмизи). Имам ат-Табарани къошгъан кюйде, байракъда: «Ля илагьа илла лЛагь, Мугьаммат расулю лЛах» («Аллагьдан ﷻ къайры башгъа худай ёкъ ва Мугьаммат – Аллагьны ﷻ Элчиси»), – деп язылгъан болгъан.
Аз-Зубайр бин аль-Аввамдан булай хабарлана: «Ухуддагъы къазаватны вакътисинде Пайхаммарны ﷺ уьстюнде эки гюбе (кольчуга) болгъан. Урушну къызгъын вакътисинде ол тёбеге минмеге алгъасады (бусурманлар ол сав экенни гёрсюн учун, неге тюгюл Макканы бутпереслери Пайхаммар ﷺ оьлген деп къычыра болгъан), тек гётерилме болмады (яралар саялы ва гюбелени авурлугъундан). Шо заман Расулуллагь ﷺ Талгьат бин Убайдуллагьгъа чонкъайма тилеп, аягъы булан огъар таянды ва эретурма болду (шолайлыкъ булан яман хабар эшитген бусурман асгерни ругьун гётерди). Ва Пайхаммар ﷺ булай айтгъанын эшитдим: “Талгьатгъа женнет болажакъ деп айтылды (женнетге лайыкълы иш этген саялы)”. Шо гюн Пайхаммарны ﷺ къаркъарасын якълай туруп, Талгьат окълардан ва сюнгюлерден тийген сексенден артыкъ яра алды. Абу-Бакр ас-Сиддик Ухуддагъы къазаватны эсге ала туруп: “Шо гюн толу кюйде Талгьатныки эди”, – деп айта болгъан».
Пайхаммарны ﷺ тюрлю къайдалы етти гюбеси болгъан. Шоланы бирисине узун саялы «Зату ль-Фузули» деген ат берилген болгъан («артыкълыкъны еси» демек). Бадрдагъы къазаватгъа деп ёлгъа чыгъагъанда шо гюбени Пайхаммаргъа ﷺ Саад бин Убадат савгъат этген. Бу гюбени Пайхаммар ﷺ агьлюсюню гьайын этип, бир ягьудиден алгъан 30 сагь арпасы саялы (80 килогъа ювукъ) аманатгъа бир йылгъа къойгъан болгъан. Мундан къайры, Пайхаммарны ﷺ «Аль-Вишах», «Аль-Хаваши», «Аль-Физза» деген гюбелери де болгъан. «Аль-Физза» деген гюбе Бану Кайнука къавум булангъы давдан сонг къолгъа тюшген мал булан гелген. Башгъа кюйде айтылагъангъа гёре, бу гюбе Давут пайхаммарныки болгъан ва ол шону Жалут булангъы урушда гийген. Булардан къайры, «Аль-Батраъ» дегени болгъан, ону маънасы – къысгъа демек. «Аль-Хирник» («къоян бала») дегени де белгили.
Анас бин Маликден булай етишген: «Пайхаммар ﷺ Маккагъа гирегенде (шагьарны къолгъа алгъан гюн) ону башында темир бёрк (шлем) болгъан» (аль-Бухари, Муслим). Булайлыкъ шо гюн Расулуллагьны ﷺ башында къара чалма болгъан дегенге къаршы чыкъмай, неге десе чалма бёркню тюбюнде яда уьстюнде байланма бола. Бу гьадис Пайхаммарны ﷺ башгъа сёзлерине де къаршы чыкъмай. Ол шо сёзюнде асгьабалагъа: «Арагъыздан биревге де Маккагъа савутлангъан кюйде гирмеге къоймагъыз», – деген (Муслим). Неге десе, Макка – къоркъунчсузлукъну шагьары, шо саялы уьзюрю себеп ёкъ заманда, ону ичине савут булан гирме ярамай. Амма шо гюн булайлыкъгъа бир себеплер болгъан.
(Давамы гелеген номерде)
