Дагъыстанны халкъ шаирини юбилейи

Дагъыстанны халкъ шаирини юбилейи

2022-нчи йыл халкъыбыз хыйлы белгили адамларыны юбилей тархларын белгиледи. Шоланы арасында Йырчы Къазакъ, Абусупьян Акаев, Магьаммат-Солтан Ягьияев, Ибрагьим Керимов – къумукъ маданиятгъа ажайып къошум этген, айрычы белгили адамлар.

 

Миллетибизни оьктемлиги саналагъан бу уллу атланы ичинде 75 йыллыкъ юбилейин белгилейген Шейит-Ханум Алишева да бары негьакъ тюгюл. Шаир, таржумачы ва публицист, Дагъыстанны халкъ шаири Шейит-Ханум Арсланалиевна Горькийни атындагъы адабият институтну охуп битдирген, «Мосфильм» деген киностудияда чалышгъан, къумукъ тилдеги «Дагъыстанлы къатын» ва «Къарчыгъа» журналлагъа редакторлукъ этген. Гьалиге ол Дагъыстан язывчуланы Союзуну правлениесини секретары, язывчуланы къумукъ бёлюгюню ёлбашчысы.

Шейит-Ханум Алишева 10-дан артыкъ шиъру китап ва яшлар учун бир-нече асар язгъан. Ондан къайры, ол дюнья, орус ва дагъыстан класиклени асарларын ана тилине гёчюрген. Ш-Х. Алишева Дагъыстан маданиятыны ат къазангъан къуллукъчусу, Расул Гьамзатовну атындагъы адабият тармакъда ДР-ны Пачалыкъ премиясы булан савгъатлангъан. Ону шиърулары тыш уьлкели хыйлы асар жыйымлагъа къошулгъан (Голландия, Тюркия, Тюркменистан ва башгъаларына). Шейт-Ханум Алишеваны яратывчулугъуна багъышлап Тюркияда ва Дагъыстанда адабият якъдан илму ахтарыв ишлер язылгъан. Бу гьаракатчы адам тюрк халкъланы хыйлы жыйынларында ва Къазанда, Анкарада, Бакуде, Страсбургда оьтгерилген тюрк миллетлени халкъара шаирлик конгреслеринде ортакъчылыкъ этген.

Шейит-Ханум Алишеваны яратывчулугъу – гьалиги дагъыстан адабиятгъа гёрмекли къошум болду, деп айтма ярай. Ону шиъруларына охувчулар ва адабият танкъытчылар оьр багьа бере. Ш-Х. Алишеваны асарлары хыйлы тилге гёчюрюлген ва тыш пачалыкъларда печат этилген. Яратывчулукъдан къайры, Шейит-Ханум Арсланалиевна жаият чалышывчу, оьз пикрусу булангъы адам, герти патриот ва гьакъ интернационалист гьисапда да танывлу.

Оьтген 2022-нчи йыл Шейит-Ханум учун юбилей йыл эди… Гетген йылны вакътисинде бу ачыкъ пагьмуну сюегенлер, шаирге гьюрмет этеген илму ва саният интеллигенцияны, жамият къурумланы вакиллери ва простой адамлар Ш-Х. Алишеваны 75 йылыкъ юбилейин оьтгермекни масъаласын бир-нече керен гётерди. Гьатта шатлы жыйын болажакъ гюн бир-эки керен белгиленме де, белгиленди, тек бир-бир себеплеге гёре шо яшавгъа чыкъмады.

Артдагъы гюнлер ачыкъ болгъан кюйде, юбилей оьтгермекге шаир оьзю къаршы чыгъа. Пачалыкъда болуп турагъан агьамиятлы агьвалатланы вакътисинде шатлы ёлугъувлар оьтгермеге ол багъыйлы гёрмеген. Дагъыстанны, Россияны гьакъ юрекден сюеген патриот шолай болма герекдир. Сёзюн иши булан гертилейген оьр къылыкълы адамлар, сайлагъан ёлундан тайышмай, о-бу къыйматлыкълагъа алданмай.

Шейит-Ханум Алишева тартынмай, оьз пикрусун ачыкъ этмеге уьйренген инсан, намусну авурлугъундан къоркъмай инбашларына салмагъа бажарагъан къоччакъ. Ол оьзюню адамлыгъын гёрсетмеге болду, бизге буса, ону къутламагъа, дагъы да уллу оьрлюклеге етишмеге, халкъын асил сёзю булан сююндюрмеге ёрамакъны бирев де гери урмас. Эсиме гелеген кюйде, яратывчулугъу булан ол бизин дагъы да кёп сююндюрежек. Пагьмусуна ва къылыгъына гёре Шейит-Ханумгъа тийишли абур-сый этип болмакъны ёрайман бизге.

 

 

Багьавутдин Гьажаматов, Россия язывчуларыны союзуну члени

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Яшыртгъын сырлар ачылмай къалмас

Адам улланасыны уьюню къырыйындан оьтюп бара. Уллу ажай торунларын (внуки) гёрмек учун булагъа бир-нече гюнге къонакълай гелген. Уллана телефондан булан сёйлей ва улан ону бу сёзлерин эшите: «Яшыртгъын сырлар къачан буса да ачылмай къалмас». Эртенги ашны заманында ол...


Сорав – жавап

– Гебин къыйып, уьйленмек учун айрыча арив вакъти боламы? – Шаввал ва сафар айларда гебин къыйып, уьйленмек этмеге яхшы деп санала (желательно). Неге десе Расулуллагь ﷺ Айша булан шаввал айда уьйленген, къызын Фатиманы буса Алиге сафар айда берген. Гебин къыйывну дыгъарын (никягь)...


Рызкъы артмакъны себеплери

Бу дюньяны себеплеге кюрчюлю этип яратгъан Аллагьгъа ﷻ макътав болсун. Масала, терек оьсмек учун, бир башлап ону орнатма тарыкъ. Билимли болмакъ учун, муаллимни алдына барып, охума тарыкъ. Нени буса да сатып алгъанча ондан алда къазанып акъчалы болма герек. Рызкъы булангъы ишлерде де, Къуръанда ва...


Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында…

Газетибизни уьчюнчю бетинде пагьмусу арагъа чыкъмагъа башлагъан шаирибиз Умар Биймурзаев булан баянлыкъ этип, охувчуларыбызгъа, халкъыбызгъа ону таныш этме тийишли гёрдюк. Бу бетде буса, Умар яратгъан шиъруланы тергевюгюзге беребиз.   Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында… Къара кюлге...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Ухуд къазаватгъа гьазирленив   Бир йыл гетген сонг маккалылар дав этмеге онгарылагъаны тамам бола. Къурайшитлерден ва оланы янын тутгъан булар йимик бутпереслерден жыйылгъан асгерде давда ортакъчылыкъ этмеге гьазир уьч минг адам болгъан....