Дагъыстанны халкъ шаирини юбилейи

Дагъыстанны халкъ шаирини юбилейи

2022-нчи йыл халкъыбыз хыйлы белгили адамларыны юбилей тархларын белгиледи. Шоланы арасында Йырчы Къазакъ, Абусупьян Акаев, Магьаммат-Солтан Ягьияев, Ибрагьим Керимов – къумукъ маданиятгъа ажайып къошум этген, айрычы белгили адамлар.

 

Миллетибизни оьктемлиги саналагъан бу уллу атланы ичинде 75 йыллыкъ юбилейин белгилейген Шейит-Ханум Алишева да бары негьакъ тюгюл. Шаир, таржумачы ва публицист, Дагъыстанны халкъ шаири Шейит-Ханум Арсланалиевна Горькийни атындагъы адабият институтну охуп битдирген, «Мосфильм» деген киностудияда чалышгъан, къумукъ тилдеги «Дагъыстанлы къатын» ва «Къарчыгъа» журналлагъа редакторлукъ этген. Гьалиге ол Дагъыстан язывчуланы Союзуну правлениесини секретары, язывчуланы къумукъ бёлюгюню ёлбашчысы.

Шейит-Ханум Алишева 10-дан артыкъ шиъру китап ва яшлар учун бир-нече асар язгъан. Ондан къайры, ол дюнья, орус ва дагъыстан класиклени асарларын ана тилине гёчюрген. Ш-Х. Алишева Дагъыстан маданиятыны ат къазангъан къуллукъчусу, Расул Гьамзатовну атындагъы адабият тармакъда ДР-ны Пачалыкъ премиясы булан савгъатлангъан. Ону шиърулары тыш уьлкели хыйлы асар жыйымлагъа къошулгъан (Голландия, Тюркия, Тюркменистан ва башгъаларына). Шейт-Ханум Алишеваны яратывчулугъуна багъышлап Тюркияда ва Дагъыстанда адабият якъдан илму ахтарыв ишлер язылгъан. Бу гьаракатчы адам тюрк халкъланы хыйлы жыйынларында ва Къазанда, Анкарада, Бакуде, Страсбургда оьтгерилген тюрк миллетлени халкъара шаирлик конгреслеринде ортакъчылыкъ этген.

Шейит-Ханум Алишеваны яратывчулугъу – гьалиги дагъыстан адабиятгъа гёрмекли къошум болду, деп айтма ярай. Ону шиъруларына охувчулар ва адабият танкъытчылар оьр багьа бере. Ш-Х. Алишеваны асарлары хыйлы тилге гёчюрюлген ва тыш пачалыкъларда печат этилген. Яратывчулукъдан къайры, Шейит-Ханум Арсланалиевна жаият чалышывчу, оьз пикрусу булангъы адам, герти патриот ва гьакъ интернационалист гьисапда да танывлу.

Оьтген 2022-нчи йыл Шейит-Ханум учун юбилей йыл эди… Гетген йылны вакътисинде бу ачыкъ пагьмуну сюегенлер, шаирге гьюрмет этеген илму ва саният интеллигенцияны, жамият къурумланы вакиллери ва простой адамлар Ш-Х. Алишеваны 75 йылыкъ юбилейин оьтгермекни масъаласын бир-нече керен гётерди. Гьатта шатлы жыйын болажакъ гюн бир-эки керен белгиленме де, белгиленди, тек бир-бир себеплеге гёре шо яшавгъа чыкъмады.

Артдагъы гюнлер ачыкъ болгъан кюйде, юбилей оьтгермекге шаир оьзю къаршы чыгъа. Пачалыкъда болуп турагъан агьамиятлы агьвалатланы вакътисинде шатлы ёлугъувлар оьтгермеге ол багъыйлы гёрмеген. Дагъыстанны, Россияны гьакъ юрекден сюеген патриот шолай болма герекдир. Сёзюн иши булан гертилейген оьр къылыкълы адамлар, сайлагъан ёлундан тайышмай, о-бу къыйматлыкълагъа алданмай.

Шейит-Ханум Алишева тартынмай, оьз пикрусун ачыкъ этмеге уьйренген инсан, намусну авурлугъундан къоркъмай инбашларына салмагъа бажарагъан къоччакъ. Ол оьзюню адамлыгъын гёрсетмеге болду, бизге буса, ону къутламагъа, дагъы да уллу оьрлюклеге етишмеге, халкъын асил сёзю булан сююндюрмеге ёрамакъны бирев де гери урмас. Эсиме гелеген кюйде, яратывчулугъу булан ол бизин дагъы да кёп сююндюрежек. Пагьмусуна ва къылыгъына гёре Шейит-Ханумгъа тийишли абур-сый этип болмакъны ёрайман бизге.

 

 

Багьавутдин Гьажаматов, Россия язывчуларыны союзуну члени

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Байрам шатлыкъда оьтсюн!

Сыйлы болгъан шу гюнлер булан ва берекетли Къурбан байрам булан сизин барыгъызны да къутламагъа сюемен. Аллагьутаала бизге булай сыйлы гюнлени берген биз гюнагьлардан тазаланып, Оьзюне ювукъ болсун деп ва дюньяда да, ахыратда да гьар бир тюрлю даражалагъа етишсин деп.   Бу – бек сыйлы...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммарны ﷺ башчылыгъы булан этилген походлар   Ухуд къазаватны алдында гьижраны уьчюнчю йылыны мугьаррам айында болгъан бу поход Пайхаммар ﷺ башчылыкъ этген походлардан лап уллусу болгъан. Бу походну себеби – гьызарлавчулар билген кюйде,...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не затгъа токъташмагъа борчлубуз?   Бары да пайхаммарлар исбайы сифатлар булан безендирилген, оланы ачыкъ яны да, ич яны да ва оланы сёзлери, ишлери яман ва айып ишлерден таза. Оланы адамларда болагъан аламатлары оьр...


Къоркъмай алгъа

Ахшам Гьасан анасы булан янгы охув гюнге гьазирлене, рюкзагын жыя. Тангала улан башгъа школагъа чыгъа.   Гьазирленеген чакъы заман Гьасан сёйлемейген кюйде тептерлерин, китапларын онгара ва гьатта анасы чакъыргъанны да эшитмей. Уланы пашман ойлагъа батгъанын гёрюп ана огъар: «Не...


Сыйлы адамлар: Ияс ибн Муавия

Адилликни ва итти гьакъылны еси (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Бусурманланы халипасы Умар ибн Абд уль-Азиз бир гечени юхламай оьтгере. Гёзлери юмулма сюймейген саялы, ол оьзюне ер тапмай. Дамаскда бу сувукъ гечесинде халипа Басрагъа дуванчы (судья) сайлай. Шагьарда дуван гесежек адам,...