Дагъыстанны халкъ шаирини юбилейи

Дагъыстанны халкъ шаирини юбилейи

2022-нчи йыл халкъыбыз хыйлы белгили адамларыны юбилей тархларын белгиледи. Шоланы арасында Йырчы Къазакъ, Абусупьян Акаев, Магьаммат-Солтан Ягьияев, Ибрагьим Керимов – къумукъ маданиятгъа ажайып къошум этген, айрычы белгили адамлар.

 

Миллетибизни оьктемлиги саналагъан бу уллу атланы ичинде 75 йыллыкъ юбилейин белгилейген Шейит-Ханум Алишева да бары негьакъ тюгюл. Шаир, таржумачы ва публицист, Дагъыстанны халкъ шаири Шейит-Ханум Арсланалиевна Горькийни атындагъы адабият институтну охуп битдирген, «Мосфильм» деген киностудияда чалышгъан, къумукъ тилдеги «Дагъыстанлы къатын» ва «Къарчыгъа» журналлагъа редакторлукъ этген. Гьалиге ол Дагъыстан язывчуланы Союзуну правлениесини секретары, язывчуланы къумукъ бёлюгюню ёлбашчысы.

Шейит-Ханум Алишева 10-дан артыкъ шиъру китап ва яшлар учун бир-нече асар язгъан. Ондан къайры, ол дюнья, орус ва дагъыстан класиклени асарларын ана тилине гёчюрген. Ш-Х. Алишева Дагъыстан маданиятыны ат къазангъан къуллукъчусу, Расул Гьамзатовну атындагъы адабият тармакъда ДР-ны Пачалыкъ премиясы булан савгъатлангъан. Ону шиърулары тыш уьлкели хыйлы асар жыйымлагъа къошулгъан (Голландия, Тюркия, Тюркменистан ва башгъаларына). Шейт-Ханум Алишеваны яратывчулугъуна багъышлап Тюркияда ва Дагъыстанда адабият якъдан илму ахтарыв ишлер язылгъан. Бу гьаракатчы адам тюрк халкъланы хыйлы жыйынларында ва Къазанда, Анкарада, Бакуде, Страсбургда оьтгерилген тюрк миллетлени халкъара шаирлик конгреслеринде ортакъчылыкъ этген.

Шейит-Ханум Алишеваны яратывчулугъу – гьалиги дагъыстан адабиятгъа гёрмекли къошум болду, деп айтма ярай. Ону шиъруларына охувчулар ва адабият танкъытчылар оьр багьа бере. Ш-Х. Алишеваны асарлары хыйлы тилге гёчюрюлген ва тыш пачалыкъларда печат этилген. Яратывчулукъдан къайры, Шейит-Ханум Арсланалиевна жаият чалышывчу, оьз пикрусу булангъы адам, герти патриот ва гьакъ интернационалист гьисапда да танывлу.

Оьтген 2022-нчи йыл Шейит-Ханум учун юбилей йыл эди… Гетген йылны вакътисинде бу ачыкъ пагьмуну сюегенлер, шаирге гьюрмет этеген илму ва саният интеллигенцияны, жамият къурумланы вакиллери ва простой адамлар Ш-Х. Алишеваны 75 йылыкъ юбилейин оьтгермекни масъаласын бир-нече керен гётерди. Гьатта шатлы жыйын болажакъ гюн бир-эки керен белгиленме де, белгиленди, тек бир-бир себеплеге гёре шо яшавгъа чыкъмады.

Артдагъы гюнлер ачыкъ болгъан кюйде, юбилей оьтгермекге шаир оьзю къаршы чыгъа. Пачалыкъда болуп турагъан агьамиятлы агьвалатланы вакътисинде шатлы ёлугъувлар оьтгермеге ол багъыйлы гёрмеген. Дагъыстанны, Россияны гьакъ юрекден сюеген патриот шолай болма герекдир. Сёзюн иши булан гертилейген оьр къылыкълы адамлар, сайлагъан ёлундан тайышмай, о-бу къыйматлыкълагъа алданмай.

Шейит-Ханум Алишева тартынмай, оьз пикрусун ачыкъ этмеге уьйренген инсан, намусну авурлугъундан къоркъмай инбашларына салмагъа бажарагъан къоччакъ. Ол оьзюню адамлыгъын гёрсетмеге болду, бизге буса, ону къутламагъа, дагъы да уллу оьрлюклеге етишмеге, халкъын асил сёзю булан сююндюрмеге ёрамакъны бирев де гери урмас. Эсиме гелеген кюйде, яратывчулугъу булан ол бизин дагъы да кёп сююндюрежек. Пагьмусуна ва къылыгъына гёре Шейит-Ханумгъа тийишли абур-сый этип болмакъны ёрайман бизге.

 

 

Багьавутдин Гьажаматов, Россия язывчуларыны союзуну члени

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Урушгъа ахырынчы гьазирликлер   Бу отрядны тавну башында ерлешдирип ва къатты буйрукълар берип, Пайхаммар ﷺ, бутпересли атлылар бусурманланы сыртына чыгъып, дёгерек айланып къамавгъа алмас учун, биргине-бир ёлну бегетдире.   Асгерни оьзге...


Иммунитетни гьайын этебиз

Тиштайпалагъа исси вакътидеги ёравлар   Йылны яз айлары – исси гюнлери, исси гьавасы ва гьар тюрлю емишлерден толгъан леззет алагъан тамаша вакъти. Амма бу заманда къаркъарабыз бир-бир яман ишлеге де къаршы болма бола. Демек чакъны яллав гюнлеринде гючюбюз тая, осал болабыз, этеген...


Атаны хадирин билмейбиз

Герти кюйде адамны хадирин, биз бир-бирде ондан айрылгъан сонг англама башлайбыз. Айтылма герекли сёзлер авуздан чыкъмай, юрекде къалып къалгъан гезиклер бола. Билдирме сюеген баракалла айтылмай, ерине етишмей къала.   Ата… Бу адам оьзюню гьислерин ачыкъ этмей, айтмай, тек ону гьар...


Насипни гёлеми

Арт вакътилерде адамлар къайдан да, гьатта интернетден де кёп зат сатып алагъан болгъан. Кёплер тарыкъ тюгюл затгъа ес болса да, алгъанындан ажайып сююне.   Алгъанындан сююнмек – гьар кимге де танывлу гьисдир, тек шо сююнювню даражасы бир йимик тюгюл: биревлер гьатдан озуп йибере,...


Тиштайпалар бош заманын йибереген кюйлер

Гьар къатынгиши де яхшылыкъ гелтиреген ва жагьлыгъын артдырагъан билимге ес болма сюедир. Бош заманын пайдалы кюйде йиберме бажарагъан тиштайпа оьз пагьмусун арагъа чыгъарма да, къазанмагъа да бола. Биревлер не булан машгъул болмакъны биле, башгъалар не этейим деп токъташып битмеген. Хасиятына ва...