Палестина – жан сызлайгъан яра
Языв-бузув булан машгъул халкъ, журналистлер бир-бирде уллудан алып сёйлей, тек дилбар усталыгъы терсине чыгъып, сёзюн учуз этмеге, маънасын тас этмеге де бола.
Амма бу гезик макъалабызны башы – гертиден де жан тебип чыкъгъан сёзлер. Сени йимик адамланы гьакъында даим ойлаша бусанг, оланы бары да затдан къуру къалгъанын гёз алгъа гелтире бусанг, башдан гечиреген къыйынлыкъланы авурлугъун сезе бусанг, янгурдай явагъан бомбаланы тавушун эшите бусанг, къардашларын ва къурдашларын тас этеген кюйню англай бусанг, парахат къалма бажарылмас. Бу къыйынлыкъ юрекни авуртдура, сызлайгъан эте.
Къыйналагъан адамлар янгыз бусурман саялы деп тюгюл булай гьислени сезегеник, дин къардашларыбыз болмай, дюньяны не еринде де ва къайсы халкълагъа да шулай балагь къопгъан эди буса, юреклер лап шо кюйде ачытар эди. Яшланы, авруйгъанланы, къатынгишилени ва къартланы шу кюйде къырып оьлтюрегенге къыйналмай бир адам да парахат къарама болмас. Булай рагьмусузлукъну, оьчлюкню инсан гёрмесин. Инсаплыкъ тюбюкъарадан оьжетликни тюбюнде тапталгъан.
Гьалиги байлавлукъ имканлыкълар шоссагьат ва бары да затны бар кююнде етишдирмеге алай арив бажара, шону ичинде Палестинаны топурагъында болуп турагъан давну, инсан къылыкъгъа къыйышмайгъан оьжетликни, къыйынлыкъланы гьакъында хабар ер-ерге тез яйыла, етише. Болуп турагъан ишлеге адамны юреги парахат къарамагъа болмай, юреги ачытып йибере, гёзлер сувлана, юмурукълар къысыла.
Масала, уьйагьлюм осал гёреген яшлар учунгъу интернатда ишлей ва уьстевюне юрюп болмайгъан ва гёрмей деп айтма ярайгъан кюйдеги бир сакъат къызьяшны уьюнде охута. Ол гьар гюн яшаву тизилмеген, савлугъу ёкъ гиччипавланы арасында тура, оьзгелер йимик хыйлы затны бажармайгъан, яшланы къыйналагъанын гёре. Адамланы эсине гелеген кюйде, сакъатланы янында кёп заман турагъан, олар булан доланагъанланы юреги бара-бара къатты болуп къала. Амма шо шолай тюгюл. Атылгъан больницаны, яралангъан ва оьлген гиччи-гиччи яшланы, оланы сан-санларын гёргенде, ол бир-нече гюн юхусу къачып, къыйналып турду. Оьзгелер де шо кюйде болуп турагъан агьвалатны юрекге ювукъ ала. Болуп турагъан ишни гёрюп, билип парахат къалма бажарылмай – юреклер таш тюгюл.
Сав къаркъара бир ярадан къыйналагъанда йимик, шо кюйде бютюн адам урлукъ да (янгыз бусурманлар тюгюл) авуртагъанын сезе. Эгер биз кыйынлыкъны билмей ва авуртагъанны эс этмей бусакъ, бизден не бусурман, не инсан болсун? Языкъсыныв, юрек аврув тюрлю кюйде билине. Зулмуну къол булан токътатма имканлыкъ ёкъму? Ёкъ буса, сёз булан къошулма тарыкъ: шу балагьны токътатсын, къырылып барагъан адамлагъа кёмек этсин, деп Есибизден тилейик, дуа этейик. Митинглеге жыйылмасакъ да, болуп турагъан ишге рази тюгюлюбюзню билдирмек учун хыйлы имканлыкъ бар. Гьалиги заманда гьатта социальный сетлердеги оьз пикрунгну билдирив де (комментарий) оьз къошумун этмеге бола. Гьар онгай гелген мюгьлетде ва имканлыкъ тувгъанда, Палестинадагъы адам къырывну айыплайгъаныбызны ачыкъ этме болабыз.
Яратгъаныбызгъа бакъгъан дуа, тилек – бусурманны савуту. Шо гьакъда гьали кёп айтыла ва, гертиден де, шо шолай дюр де дюр. Дуа оьзю де ибадат деп саналагъаны гьакъда эсге салма ярай. Биз тилейбиз, ялбарабыз, тек дуабызны пайдасы шоссагьат тюгюл, сонг яшавгъа чыкъма бола – биз билме де билмейген кюйде. Дуа этегенде, гьакъ юрекден тилемек ва бары да зат яхшы болажакъ деп ойлашмакъ, алгъыш яшавгъа чыгъажакъны артдыра (шолай деп умут этебиз).
Зулмучулагъа, адилсизлик яратагъанлагъа, яманлыкъ этегенлеге болажакъ такъсырны адамлар тез-тез болгъанны сюе. Амма яшавда олай болмай, тек чыдамлыгъы барлар ва таман чакъы яшажакъ инсанлар, бары да гюнагьлылагъа тийишли жаза болажагъын гёрмей къалмас. Адамлагъа алышынма ва товба этип гьёкюнмеге, Есибиз заман къоя…
Гьакъылын тас этмей, зулмугъа зулму этме тарыкъ тюгюл ва сабур болма чакъырагъанлагъа биз ачувланабыз. Шолайланы осаллыкъ этген, къоркъгъан ва гьатта сатылгъан деп айыплайбыз. Амма узакъ заман да гетмей, питне яйылма къоймагъанлар дурус айта болгъаны билине. Олар гьалны башдан баракъ гетмеге къоймагъан экен. Буса да буссагьат бизге къыйын. Ичибиз къайнай, зулмучуланы гёрюп болмайбыз, юрек къыйнала. Ойларыбыз булан биз о якъдабыз ва бола бусакъ давну токътатар эдик. Есибизден шо гьакъда гече де, гюн де тилейбиз. Аявлу Аллагьыбыз ﷻ, адам оьлтюрювню тез-тез токътат ва шу къыйынлыкъланы орнунда Палестинаны халкъына да, бютюн дюньядагъы адамлагъа да парахат яшавлукъ бер хари. Амин.
