Оьз-оьзюне зарал этген адам

Негет – этилеген гьар ишни кюрчюсю. Тюрлю-тюрлю адамланы юрюшю бир йимик болуп гёрюнмеге бола. Амма шоланы башгъалыгъы билинер, эгер олар этеген иши не мурат булан башлангъаны ачылса.

Мисал учун, пеленче адам кёмек тилеген. Бирев шогъар таза негет булан: «Адамлагъа – яхшылыкъ болсун!» – дегенге гёре кёмек этер. Башгъасы, оьзюне де къачан буса да, къайтарыш болургъа умут булан кёмеклешер. Уьчюнчюсю буса, тилевге гёре «кёмек этсем – зарал болмас» деп ягъада къалмай. Адамлар кёмек этмек учун дагъы да хыйлы себеп тапмагъа бола. Аслу гьалда, биз шо гьакъда билмейбиз, неге десе, гишини ою бизге къарангы.

Тапшурмалы хабар

Бу бырынгъыда болгъан иш. Бир юртда Есибизге гьакъ юрекден къуллукъ этеген адам яшай болгъан. Ону сыйлы адам деп абурлай. Ол бек саламатлы, оьзгелерден къалышагъан ерин гёрмей, юртлуларына даим, болгъан чакъы кёп кёмек этивню гьайында болгъан.

Юртну артында алдан берли оьсеген уллу ва арив терек болгъан. Адамлар шо терекден сююнюп, яллав гюн ону салкъынында ял ала. Амма шо не терек ва къачандан берли оьсегенни билмей болгъан. Шо гьакъда сыйлы адам да билмей.

Бир гезик иблис юртну адамларына гелип, шо эсги терек гьакъыкъатда «худай» экен деп билдире. Адамлар башлап ону къувалап лагь эте, тек налатлы къаныгъып къала ва биревлени алдатмагъа бажара. Натижада, бир-бир адамлар тюз ёлдан тайышып, шо терекге сужда этеген бола.

Сыйлы адам учун шо хабар бек аччы тие, ону пашман эте. Ол халкъына насигьат сёзюн айтмагъа башлай, гьакъыкъатгъа къайтмагъа, янгыз бир Есибизге куллукъ этмеге чакъыра. Амма, шайтанны ялгъанына алдангъан халкъ огъар тынгламай ва: «Бу терек къачандан берли оьсегени белгисиз болгъан сонг, о къурумай мунчакъы заман сав турагъан сонг, ону янында турсакъ кеп чеге болгъан сонг, биз ону оьзюбюз учун баш иймеге тийишли худай этип сайлайбыз», – деп билдире.

Сыйлы адамны сёзю халкъны авазындан эшитилмей басыла. Уьстевюне, тайышгъан адамлар юртну къалгъан халкъын да оьзлеге тартмагъа къарай. Кёплер, сыйлы адамгъа тынгламай, тюз ёлдан тайышгъанлагъа къошула.

Заман гете, халкъ буса, гьакъыкъатны ёлундан баргъан сайын арек бола, бу ва герти дюньяда оьзлеге балагь къопдура. Сыйлы адам шо гьалгъа чыдамагъа болмай. Терек худай тюгюлюн гёрсетмек ва адамланы гьакъ ёлгъа къайтармакъ учун, ол шону гесип тайдырмагъа токъташа.

Къолуна балта да тутуп, юртдан чыгъып, ол терекни ёкъ этмеге негет тута. Ёлда ону алдына иблис чыгъа. Сыйлы адам шону оссагьат таный ва уруп ерге ятдыра. Налатлы шайтан осаллыгъына мюкюр болуп, оьзюн де, терекни де гечмекни тилей.

Сыйлы адам ойлашгъан мурадын бек къатты тутгъан ва бир затгъа да тынглама сюймей. О заман иблис айланч ёл ойлаша. Ол бир дыгъар таклиф этип къарай. Шогъар гёре, сыйлы адам ону йиберсе ва терекни гесмесе, гьар гюн намазлыгъыны тюбюнде бир алтын акъча табажакъ. Шайтан тюз айтамы экен деп сыйлы адам ону сынап къарамагъа сюе ва дыгъаргъа рази бола. Шону булан олар айрыла.

Биринчи гечеден тутуп сыйлы тургъан адам намазлыгъыны тюбюнде алтын акъча таба. Налатлы алдатмагъан экен. Артындагъы гюн де акъча табыла, экинчи, уьчюнчю ва оьзге гюнлер де акъча айтылгъан еринде бар бола…

Гьар гюн гелеген акъчагъа ол уьйренип къала ва шо кепине нече де татувлу болуп тие. Ол адам гьатта терек булан байлавлу болгъан ишни гьакъында унутмагъа башлай. Амма бир гюн буса, намазлыкъны тюбю бош бола. Ол шону бёттёбен айландыра, силкип къарай, тек бир зат да ёкъ. Артындагъы гюн де акъча ёкъ, не буса да шайтан алдатды ону.

Гьали болгъунча сыйлы тургъан адам янгыдан балтасын ала. Ол ачувланып, ёлгъа чыгъа, терекни тамурундан гесмеге мурат тута.

О гезик йимик, гьали де юртдан чыкъгъанда огъар шайтан ёлугъа. Эргиши ону ерге ташламагъа къарай. Амма бир зат да бажарылмай. Бу гезик буса, налатлы ондан гючлю болуп чыгъа ва адамны йыгъып тюбюне сала. Сыйлы болуп тургъан адам гьал неге алышынгъанны англамай ва душмандан нечик осал болгъанын билмей. Ол шайтангъа: «Неге о заман мен сени тынч кюйде утдум, бугюн буса, неге гючюм етишмей?» – деп сорай. Иблис огъар: «О заман сен Аллагь ﷻ учун деп магъа къаршы ябушдунг, бугюн буса – алтын акъча саялы!» – деп англата.

Гьасили

Тутагъан негетибизге тергевлю болайыкълар. Шогъар гёре Есибиз бизге гюч де бере, натижа да гёрсете.

Гузел Ибрагьимова