Маънасын англамасакъ да, Къуръан охувну къоймайыкъ
Маънасын англамасакъ да, Къуръан охувну къоймайыкъ
Къуръан охув – ибадатны бир къайдасы. Уьстевюне, Къуръан аятланы охув – иманы бар гишини лап яхшы ишлеринден ва Есибиз Аллагьны ﷻ инг къыйматлы эсгеривю, деп санала.
Осман ибн Аффан етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан: «Къуръан охуйгъан ва огъар уьйретегени сизин арагъыздан лап яхшысы» (Бухари).
Анас Пайхаммарны ﷺ бу сёзлерин гелтире: «Къуръан охув – лап яхшы ибадатлардан» (ас-Суюти).
Къуръан охув Есибиз Аллагьгъа ﷻ этилеген ибадатланы лап яхшысы, деп санала болгъан сонг, шону арасын бёлмей гече де, гюн де юрютмеге яхшы. Бу ибадат къабул болмакъ учун, гьатта аятланы аз охуса да таман.
Къуръан охуйгъан гишиге оьзюн бек юваш, саламатлы тутмагъа ва охулагъан аятланы маънасына тюшюнмеге яхшы болур. Муна, шудур Къуръанны аслу мурады, шогъар етишмеге болгъанланы юреклери шатлыкъдан тола.
Бизден алда яшагъан бир-бир сыйлы адамлар Къуръанны бир аятын сав гечени узагъында охуп, маънасыны гьакъында ойлаша болгъан. Шолай ойлаша туруп, эсден тая ва гьатта оьлгенлер де болгъан.
Язылгъанны англайгъан адам Къуръан аятланы маънасыны гьакъында ойлашма бола. Язылгъанны англамайгъанлар не этмеге герек? Аятланы маънасын англамайгъанлагъа Къуръан охумагъа яраймы экен?
Инсан аятланы маънасын англамай буса да, Къуръан охумагъа бола! Англамай туруп да, Есибизни разилигин къазанмакъ учун, инсанлар Къуръан охумакъда къаст къылмагъа тарыкъ. Маънасын англап охуйгъан адамгъа, озокъда, зувап артыкъдыр, неге десе язылгъанны гьакъында ойлашма бола.
Шолайлыкъ булан, Къуръан охуйгъан гиши уллу шабагъат къазана, гьатта охуйгъан аятланы маънасын англамай буса да. Неге десе, Сыйлы Китапны охулгъан гьар гьарпы учун, Есибиз уллу зувап яза.
Ибн Масъуд етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан: «Аллагьны ﷻ Китабындан кимесе бир гьарп охуса да, шогъар бир яхшы иш этген, деп языла, гьар яхшы иш учунгъу шабагъат он керенге арта ва Алиф, Лям ва Мим – мен бир гьарп деп айтмайман, ёкъ, Алиф – бир гьарп, Лям – бир гьарп ва Мим – бир гьарп» (Тирмизи, Байгьакъи).
Къуръан охув булан болгъанчакъы кёп зувап къазанмагъа сюеген адам, гьакъ юрекли болмагъа тийишли. Къуръан охуйгъанда, янгыз бир негет болмагъа тарыкъ – Аллагьны ﷻ разилигин къазанмакъ, башгъа муратлар болмагъа герекмей.
Къуръан охуйгъан гьар инсан охувну эдеплерин сакъламагъа герек. Ол Есибиз булан къатнав юрютегенни ва Ону Китабын охуйгъанны унутма тюшмей. Демек, Къуръан охуйгъанда Аллагь ﷻ сени гёрегенни билип охума тарыкъ.
Аятланы маънасын англап ва шоланы уьстюнде ойлаша туруп, Къуръан охума бажармакъ – Есибиз Аллагь ﷻ бизге берген уллу рагьмулукъ. Гече де, гюн де арасын бёлмей, Къуръан охумакъ – берилген бу рагьмулукъгъа шюкюрлюк этеген болар.
Абдуллагь ибн Умар етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан: «Экевден къайрыланы гюллемеге тарыкъ тюгюл: Аллагьﷻ Къуръан англамакъны берген ва шону гече де, гюн де охуйгъан адамны ва Аллагь ﷻ байлыкъ берген ва шону садагъа гьисапда гече де, гюн де харжлайгъан гишини» (Бухари).
Шо саялы гьар иманы бар гиши, Къуръан охув йимик, бу агьамиятлы ишден къуру къалмаса яхшы. Къуръан охувгъа гьар гюн бираз сама да заман тапма тарыкъ.
