Ислам динни экстремизм булан бир аралыгъы да ёкъ!

Ислам динни экстремизм булан бир аралыгъы да ёкъ!

Есибизден гелген динибизге айлана дюньяда не де айтыла, къопдурув этиле, ёкъ зат бар этип гёрсетиле, гьатта нече-тюрлю яла-ябывлар салына.

Озокъда, гьалны бар кююнде гёрсетмек учун гьаракат да юрюле, Ислам динни аривлюгюн, адиллигин белгилемек учун хыйлы иш этиле. Динибизге лап да бек илинип къалгъаны ва инг де яманы – «ислам террорчулукъ» дегени. Гьакъыкъатда буса, экстремизм ва террорчулукъ деген бу вагьшилик Аллагьны ﷻ буйрукъларына туврадан-тувра къаршы, тек гьалны билмейген яда билмеге сюймейген халкъ шо ялгъангъа оьтесиз инанып къалгъан. Гьалны бар кююн, Ислам дин адам оьлтюрювге, террорчулукъгъа янашагъан кююн энни ачыкъ этмеге къарайыкъ. Белгили йимик, террорчулукъ оьчлюк, гюч этив ва оьлтюрюв булан байлавлу экени шеклик тувдурмай. Ислам дин адилсизликни ювукъ да этмей, гюч этив буса, бирден-бир гери урулагъан ишлерден. Шо гьакъда Куъуръан аятлар ачыкъ кюйде айта, гьадисдер де шолайлыкъны алдын ала. Масала, Есибиз Аллагь ﷻ Къуръанда булай айта (маънасы): «Ким адамны, башгъаны оьлтюрмеген саялы, оьлтюрсе яда Ер юзюнде пасатлыкъ яйса, ол бары да адамланы оьлтюргендей бола. Эгер кимесе, бир адамны ажжалдан сакъласа, бары да адамланы ажжалдан сакълагъандай бола» («Аль-Маида» деген сура, 32-нчи аят).

Яратгъаныбыз Аллагьны ﷻ бу сёзлеринден ачыкъдан англашылагъаны йимик, гюнагьсыз адамны оьлтюрмек – къатты кюйде гери урула ва Ислам динде лап авур гюнагьлардан санала. Террорчулар парахат яшайгъан, гюнагьсыз адамланы оьлтюрегени белгили ва намартлыгъын дин булан байламагъа къарай. Оьрде эсгерилген аятдан натижа чыгъара туруп, Ислам динни террорчулукъ булан бир аралыгъы да ёкъ деп мекенли айтмагъа бола. Террорчулукъ ва экстремизм жигьат деп де саналмай. Гюнагьсыз адамланы оьлтюрюв туп-тувра вагьшилик бола ва герти шагьит деген англав булан аралыгъы ёкъ, Аллагь ﷻ учун жанын къурбан этив де болмай. Террорчулар динни тюз англамай, терс ёлгъа тайышгъан. Олар кёбюсю гезикде бусурман тюгюллеге оьчлю янаша, бутпереслени имансызлар саялы оьлтюрмеге ярай деп ойлаша. Гьакъыкъатда буса, Ислам — рагьмулукъну дини, гьартюрлю оьчлюкню къабул этмей, террорчулукъдан да таза. Булайлыкъ Къуръанда ачыкъ кюйде белгилене. Шо гьакъда Есибиз Аллагь ﷻ булай айтгъан (маънасы): «Дин саялы сизге къаршы ябушмагъан ва уьйлеригизден къуваламангъанлар булан къурдашлыкъ билдирмеге Аллагь ﷻ гери урмай. Гьакъ кюйде, Аллагь ﷻ адилликни сюе» («Аль-Мумтагьана» деген сура, 8-нчи аят). Гьар затны динибиз ёрукълу этегени, айлана якъгъа нечик янашмагъа герекни англатагъаны белгили.

Шону ичинде душмангъа нечик дав этмеге гереги де ачыкъ этиле. Мунда гери урувлар нече де кёп ва шоланы билмеге герекбиз (гьатта дав этмей парахат яшай бусакъ да). Гьалиги дюньяда «Женевская конвенция» деп айтылагъан дав этилеген къайдаланы токъташдырагъан ёравлар бар. Шогъар гёре, дав янгыз асгерчилер бирбирине къаршы этмеге деп гёрсетиле, парахат яшайгъанлагъа тиймек гери урула. Лап шолай гери урувлар аявлу Пайхаммарыбыз ﷺ булан бир минг дёрт юз йыл алда этилген болгъан. Мисал учун, Расулуллагь ﷺ асгерчилерине къатынгишилени, яшланы оьлтюрмеге къоймай болгъан ва булай ёрагъан: «... гьатдан озмагъыз, артыкълыкъ этмегиз ва тувгъан яшланы оьлтюрмегиз» (Муслим). Олай да Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Бусурман булан дыгъар байлагъанны оьлтюрген гиши женнетни ийисин де билмес» (Бухари, ибн Мажжагь). Шолай болгъанда, гёресиз, дав нечик ёрукъда этилмеге герек кюйлени гьакъында европалылар юз йыллар алда ойлашмагъа башлагъан буса, бусурманлар шону хыйлы алда биле ва шогъар гёре юрюй болгъан. Мунда бизин уьйретмеге тарыкъ тюгюл, оьзгелер Ислам динден уьлгю алмагъа тийишли. Амма динни артына яшынагъан шо баягъы террорчулар бу якъдан да таза Исламны батдырагъан бола. Олар билмейдир Мугьаммат Пайхаммар ﷺ от-ялын булан жазалама гери ургъанны. Террорчуланы атылтывлары парахат яшайгъанлагъа къаршы да бакъдырылгъан, къолланагъан къайдасы оьзю де дав юрютмеге ярамайгъан ёллардан. Къайсы якъдан алса да, оланы яманлыкъларын мюкюр этмеге, англамагъа ярайгъан кюйде тюгюл. Адам оьлтюрмек дегенни гьалиги заманда не зат аян этмеге бола?

Динибизни юрютмеге къоймаймы? Гелип уьйлерибизни бузагъанлар бармы? Гьатта (Аллагь ﷻ гёрсетмесин) душман чапгъын этсе де, олагъа бусурман дин уьйретеген кюйде къаршылыкъ билдирмеге герекбиз чи! Душманны асгерине дав этербиз, о якъдагъы парахат яшайгъанлагъа тиймек деген зат ёкъ чу. Олагъа гёре болмакъ да ёкъ, демек бизге багъып намартлыкъ этилгенде, къайтарыш гьисапда вагьшилик этмесбиз чи. Нечик алса да, террорчулукъгъа бир ёл да ёкъ, неге десе шолайлыкъ динге къаршы чыгъагъан бола. Адам оьлтюрюв инг де авур гюнагьланы бириси. Пайхаммарыбыз ﷺ билдирген кюйде, Сорав алынагъан гюн тёгюлген къан саялы лап алдын соралажакъ. Оьзгесин айта турмагъа тарыкъ да тюгюл, эгер бусурманлар гьатта жан-жанываргъа да языкъсынавлу янашмагъа герек буса. Гьажатлыкъ ёкъ заманда жанлагъа зарал этмеге, оьсюмлюклени юлкъмагъа да яхшы тюгюл. Инсангъа тиймек чи къайдагъы зат! Террорчулар сай гьакъыллы адамлар яда Ислам динге зарал гелтиреген ич душманлар. Дагъы ёгъесе, олар этегенни башгъача англатмагъа бажарылмай. Имансызланы оьлтюрмек булан динни яямы дагъы?

Ваъза, насигьат йылы сёз, арив къылыкъ булан ятлагъа Ислам динни исбайылыгъы гёрсетиле. Олар буса, къолунда савут булан, адамланы да къоркъутуп, динни шолай яямы? Гючден салгъан гёзню нюрю болмай. Ислам динни де гюч булан яймай. Аллагьны ﷻ буйрукъларын ва гери урувларын англатып, арив сёз, адиллик булан этилеген гьаракат шо. Шо шолай болмагъанда, айлана якъгъа пелекет салагъанда, парахат яшайгъанланы Ислам дин оьчлюкню дини деп ойлашагъан этсе, Аллагьны ﷻ каламына къаршы чыгъагъан бола. Бусурманлар болуп гёрюнегенлер, пайда этебиз деп, уллу зарал ва зулму эте. Женнетге лайыкълы болмакъ тынч иш болгъан эди буса, олар айтагъан кюйде, биз де сюер эдик къыйын тёкмей жагьаннемден къутулмагъа. Гьай аман, адашгъанлар, билигиз: гьарам булан Есибизни разилигин къазанмас! Гьар гюнлюк гьаракат, ибадатны тетиксиз этмеге къаст къылыв, айлана якъдагъылагъа пайдалы болув, ата-ананы ва къардашланы сююндюреген болув, къаркъараны ва ругьну гюнагьлардан сакълав – муна тюз ёл. Гьиллалар, терс ва яманлыкъ булан байлангъан янгы кюйлер ойлашыв адашдырса тюгюл, инсангъа пайда гелтирмес.

Аминли болуп гёрюнмеге сюйсе де, Аллагьны ﷻ алдатмагъа ким болгъан?! Болмагъан бирев де ва болма да болмас. Гьакъ бусурманлар буса, этеген ишин гёземелик учун да этмей, гери урулагъан ёлланы да къабул этмей, оьзлеге къыйын болса да, тюзлюкню ва гьалаллыкъны юрюте.

АБДУЛГЬАМИТ БАЙГЕРЕЕВ