Оьз гюнагьлар биревге де айтылмас

Оьз гюнагьлар биревге де айтылмас

Гьалиги девюрню лап эрши ишлени бириси гюнагь этмекден эсе, ону гьакъында маълумат яйывдур. Тамаша гёрюнсе де, шо хабарланы гюнагь иш этген адам оьзю арагъа сала, шону болгъан чакъы бек яймагъа къарай. Олай адам оьзю булан болуп, гюнагь ишде ортакъчылыкъ этгенлени атларын да яшырмай, оланы да биябур эте.

Оьзю яман иш этип шо гьакъда билдирмек – бир масъала. Мунда ол янгыз оьзюню пасатлыгъын ача. Бу гюнагь ону да, Яратгъаныбызны да арасында къалмай, жамиятда яйылып йибере. Шо гьакъда билгенлер Сорав алынагъан гюн гюнагь иш этгенге къаршы шагьатлыкъ этежек. Башгъаланы айып ишлерин яягъанда буса, оьзю булан болгъанлагъа хыянатлыкъ этген де бола. Гюнагь ишни яшырма герекни орнунда, шо гьакъда айтыла, къопдуруп артдырыла, болгъан гюнагьгъа гъибат ва бугьтан къошула. Арт заманларда видео яда сурат алмагъа имканлыкъ генг кюйде яйылмагъа башлангъанда, айрокъда телефонлардан ва социальный сетлерден пайдаланып, гюнагь ишни яшырмагъа оьтсесиз бек къыйын болгъан. Гьалиги гьал гьатдан озгъан, демек пеленче бирев иш этипми, янгылышыпмы о-бу иш этсе шо гьакъдагъы маълумат шоссагьат интернетден яйылып йибере ва бары да халкъ ону эшите, гёре.

Ким де хата этмеге, терс ёлгъа тюшюп къалмакъ бар, айлана якъдагъылар буса, шогъар хатир этмей, суратын алмагъа алгъасай, къурдашлар арасында яйып къомай, болгъан чакъы кёп адам гёргенни эте. Барыбыз да гюнагь иш этмекден сакъланмагъанбыз, адашмагъа болабыз, тек огъар ойлашагъанлар ёкъ. Оьзгени биябур этгенде йимик, башына къайтып гелмеге болагъанны гьакъында ойлашмагъа сюймей. Амма кёбюсю гезикде этген ишин адам оьзю яя экен… Булай гьал: гюнагь иш этип битип, сонг ону гьакъында уялмай айтыв ва яйыв бу ва герти дюньяда къоркъунчлу гьалгъа гелтирмеге бола. Шо саялы алда этилген гюнагьланы гьакъында биревге де айтмагъа тарыкъ тюгюл, айрокъда шо гьакъда интернетге билдирмеге.

Неге десе, кимесе биревге гюнагьны гьакъында айтылса, шо адам этилген ишге шагьат бола. Эгер башгъалагъа уьлгю болсун учун, яшавугъузда болгъан бир эрши ишни гьакъында айтмагъа тарыкъ болса, атланы эсгермей, башгъа адам булан болгъан йимик айтмагъа ярар. Абу Гьурайра хабарлагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ бир гезик булай айтгъан болгъан: «Оьзюню гюнагьларыны гьакъында бары да адамлар эшитеген кюйде айтагъанлардан къайры, уьмметимдегилер барысы да гечилежек. Шолай адамлар гечелер гюнагь эте, Аллагь ﷻ шону яшыра, эртен оьзю буса: “Гьей, пеленче! Мен булай гюнагь этдим”, – деп билдире. Гече этген ону гюнагьын Аллагь ﷻ яшырагъанда, эртенге оьзю шону ачыкъ этеген бола» (Бухари, Муслим).

Инсан оьзюню гюнагьын бек яшырмагъа герек, олай да ол башгъаланы гюнагьларын да яшырмагъа, биревге де айтмай къоймагъа герек. Пайхаммар ﷺ шо гьакъда булай айтгъан: «Эгер бу дюньяда къул башгъа къулну гюнагьын яшырса, Сорав алынагъан гюн Есибиз Аллагь ﷻ шо (хабар яймагъан) адамны гюнагьын да яшыражакъ» (Муслим). Ислам дин адамлар бир-бирини кемчилклерин излемеге яхшы тюгюл, некъадар, шоланы яшырмагъа герек деп уьйрете. Шо саялы гьакъ герти бусурман гиши оьзюню ва башгъаланы гюнагьлары гьакъды айтмажакъ, маълумат яймажакъ. Шолайлыкъ булан муъмин гюнагь иш этген адамны товбагъа ювукъ эте. Адамланы алдында пеленчени гюнагьы ачыкъ этилгенде буса, шо айыплы гиши тас этмеге зат къалмагъан деп, гюнагьларын токътатмай, узата.

АБДУЛЛА МУСЛИМОВ

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Дагъыстан адабиятны терен билеген тамазасы

Гьалиги девюрде китап охуйгъанлар бек аз, кёбюсю халкъ интернетден пайдалана. Бу гьал девюрюбюзню аламатыдыр. Амма китап охумакъ не заманда да инсанны билимине, тарбиясына тувра таъсир этип гелгени белгили. Ана тилни яхшы билме сюегенлер учун, китап ва маълумат къураллар уллу пайда гелтирегени...


Тишлени гьар гюн тазалама тарыкъ

Марат къурдашыны тувгъан гюнюнден геле. Бу гюн арив оьтдю, айрокъда татли торт ва хыйлы оьзге татлиликлер ону кепине гелди. Марат кампетлер, зефирлер, мармелад, шоколад къангъанча ашап тойду. Ондан къайры, яшлар уьйлерине къайтагъанда къурдашы гьарисине оьзю булан алып гетмеге дагъы да кампетлер...


Соцсетлер ва яшлар

Соцсетлер жамиятны тюрлю къатлары булан таныш болмагъа генг ёллар ачды. Шолайлыкъ бир-бир пайдалы натижалар да берди. Шоланы ичинде маданият оьсювге, илму ахтарывгъа ва билимге ёл ачыв. Ондан къайры, соцсетлер къоллавчуланы о-бу тарыкъ-гереклерин де кюте: гьис булан байлавлу ишлени, психология ва...


Сорав – жавап

– Гьарам ёлда гелген акъчагъа гьаж яда умра къылмагъа яраймы? – Гьаж ва умра Ислам динни аслу кюрчюлеринден санала, шо саялы оланы гьалал акъча булан къылмагъа бек агьамиятлы. Абу Хурайрадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деп айтгъан болгъан: «Эгер кимесе бирев гьажгъа таза...


Нерваланы …гюллер булан къолай этебиз

Бавчулукъ (садоводство) – юрек ушатагъан иш де дюр, шону булан бирче психика гьалыбызгъа арив таъсир де эте, айрокъда, бизге, къатынгишилеге. Ахтарывлар гёрсетеген кюйде, бавда ишлемек, оьсюмлюклеге къарамакъ къаркарагъа пайдалы йимик гьалекликни де басылта экен.   Алимлер...