Оьз гюнагьлар биревге де айтылмас

Оьз гюнагьлар биревге де айтылмас

Гьалиги девюрню лап эрши ишлени бириси гюнагь этмекден эсе, ону гьакъында маълумат яйывдур. Тамаша гёрюнсе де, шо хабарланы гюнагь иш этген адам оьзю арагъа сала, шону болгъан чакъы бек яймагъа къарай. Олай адам оьзю булан болуп, гюнагь ишде ортакъчылыкъ этгенлени атларын да яшырмай, оланы да биябур эте.

Оьзю яман иш этип шо гьакъда билдирмек – бир масъала. Мунда ол янгыз оьзюню пасатлыгъын ача. Бу гюнагь ону да, Яратгъаныбызны да арасында къалмай, жамиятда яйылып йибере. Шо гьакъда билгенлер Сорав алынагъан гюн гюнагь иш этгенге къаршы шагьатлыкъ этежек. Башгъаланы айып ишлерин яягъанда буса, оьзю булан болгъанлагъа хыянатлыкъ этген де бола. Гюнагь ишни яшырма герекни орнунда, шо гьакъда айтыла, къопдуруп артдырыла, болгъан гюнагьгъа гъибат ва бугьтан къошула. Арт заманларда видео яда сурат алмагъа имканлыкъ генг кюйде яйылмагъа башлангъанда, айрокъда телефонлардан ва социальный сетлерден пайдаланып, гюнагь ишни яшырмагъа оьтсесиз бек къыйын болгъан. Гьалиги гьал гьатдан озгъан, демек пеленче бирев иш этипми, янгылышыпмы о-бу иш этсе шо гьакъдагъы маълумат шоссагьат интернетден яйылып йибере ва бары да халкъ ону эшите, гёре.

Ким де хата этмеге, терс ёлгъа тюшюп къалмакъ бар, айлана якъдагъылар буса, шогъар хатир этмей, суратын алмагъа алгъасай, къурдашлар арасында яйып къомай, болгъан чакъы кёп адам гёргенни эте. Барыбыз да гюнагь иш этмекден сакъланмагъанбыз, адашмагъа болабыз, тек огъар ойлашагъанлар ёкъ. Оьзгени биябур этгенде йимик, башына къайтып гелмеге болагъанны гьакъында ойлашмагъа сюймей. Амма кёбюсю гезикде этген ишин адам оьзю яя экен… Булай гьал: гюнагь иш этип битип, сонг ону гьакъында уялмай айтыв ва яйыв бу ва герти дюньяда къоркъунчлу гьалгъа гелтирмеге бола. Шо саялы алда этилген гюнагьланы гьакъында биревге де айтмагъа тарыкъ тюгюл, айрокъда шо гьакъда интернетге билдирмеге.

Неге десе, кимесе биревге гюнагьны гьакъында айтылса, шо адам этилген ишге шагьат бола. Эгер башгъалагъа уьлгю болсун учун, яшавугъузда болгъан бир эрши ишни гьакъында айтмагъа тарыкъ болса, атланы эсгермей, башгъа адам булан болгъан йимик айтмагъа ярар. Абу Гьурайра хабарлагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ бир гезик булай айтгъан болгъан: «Оьзюню гюнагьларыны гьакъында бары да адамлар эшитеген кюйде айтагъанлардан къайры, уьмметимдегилер барысы да гечилежек. Шолай адамлар гечелер гюнагь эте, Аллагь ﷻ шону яшыра, эртен оьзю буса: “Гьей, пеленче! Мен булай гюнагь этдим”, – деп билдире. Гече этген ону гюнагьын Аллагь ﷻ яшырагъанда, эртенге оьзю шону ачыкъ этеген бола» (Бухари, Муслим).

Инсан оьзюню гюнагьын бек яшырмагъа герек, олай да ол башгъаланы гюнагьларын да яшырмагъа, биревге де айтмай къоймагъа герек. Пайхаммар ﷺ шо гьакъда булай айтгъан: «Эгер бу дюньяда къул башгъа къулну гюнагьын яшырса, Сорав алынагъан гюн Есибиз Аллагь ﷻ шо (хабар яймагъан) адамны гюнагьын да яшыражакъ» (Муслим). Ислам дин адамлар бир-бирини кемчилклерин излемеге яхшы тюгюл, некъадар, шоланы яшырмагъа герек деп уьйрете. Шо саялы гьакъ герти бусурман гиши оьзюню ва башгъаланы гюнагьлары гьакъды айтмажакъ, маълумат яймажакъ. Шолайлыкъ булан муъмин гюнагь иш этген адамны товбагъа ювукъ эте. Адамланы алдында пеленчени гюнагьы ачыкъ этилгенде буса, шо айыплы гиши тас этмеге зат къалмагъан деп, гюнагьларын токътатмай, узата.

АБДУЛЛА МУСЛИМОВ

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Къара ва акъ тюслю опуракъ не заманда да арив гёрюне

Къара ва акъ – бу эки де тюс кимге де къыйыша, не заманда да къолланмагъа бола. Ала-къула ренклерден ялкъгъанда гьар тиштайпа учун бу эки де тюс арив кёмекчи. Яш къызъяш, орта оьмюрдеги ва уллу чагъындагъы тиштайпа – гьариси бу эки тюс сайласа утдурмас. Къара ва акъ – не девюрге...


Арив къылыкъны уьч кюрчюсю

Гьалиги алгъасавлу ва къавгъалы яшавда инсан тамурларын тас этме болагъаны гьакъда кёп айтыла. Амма бусурман дин ёрайгъан ругь къылыкъ (игьсан) шолайлыкъдан сакълай. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ адамны аслу къыйматы игьсанлыкъда деп айта болгъан. Оьзге арив къылыкъланы арасында сабурлукъ (сабр), гьакъ...


Эсингни жагьил заманда сакъла, Аллагь ﷻ сагъа шону уллу болгъанда сакълар

Тогъуз йыллыкъ уланыгъызгъа холодильникден пелен затны гелтир дейсиз, ол буса, шону алдында да туруп, нени алма герегин эсине гелтирме болмай токътагъан. Имтагьан (экзамен) берме заман геле турагъанда охувчулар охугъанын унута. Къатынгиши базаргъа барып, хыйлы затны сатып ала ва уьюне къайтгъанда,...


САЙЛАМЛЫ АСАРЛАР

    ЯШЛЫГЪЫМНЫ ДЮНЬЯСЫ Яратгъаным, язывунгну бузгъан ёкъ, Гьатта огъар гьат къошгъан ёкъ бир ерде. Амма юртну таш ёлуна чыкъгъандокъ, Гьалек болуп гете юрек бир-бирде.   Ата юртгъа ахыр гезик гелгендей, Абатларым, огь, бир авур алына… «Гетме дагъы, къал дагъы...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ ашгъа янашыву   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Аль-Авсат» деген китабында имам ат-Табарани булай яза: «Расулуллагь ﷺ лап сюеген аш – уьстюнде кёп къоллары булангъы аш (демек ашайгъанда болгъан чакъы кёп адам болмакъ)». Жыйылып аш...