Гьар ишни башында

Гьар ишни башында

Бир гезик ишден къайтгъан Мусаны атасы огъар «Ислам дин яшлар учун» деген китап бере. О вакътиде Муса агъасыны телефону булан оюнлар ойнай болгъан.

– Къой шо телефонну, мен алып гелгенге къара, – деп ата уланына сёйлей. Яш сюйсюнмей оюнундан айрылып, китапгъа бир мюгьлетге гёз ташлап: «Агьа, яхшы», – деп, янгыдан телефонгъа гирише. Ата мусаны янына гелип, булай айта:

– Муса, мен сагъа гелтирген зат, къолунгдагъы алатдан агьамиятлы. Ачып къара, мен сагъа деп алып гелген китапны. Муса атасыны къатты тавушундан тартынып, телефонну къоюп, къолуна китапны ала. Китап «Бисмиллягь» деген калимадан башлана болгъан. Арты булан «Бисмиллягь» деп айтмакъ нечик агьамиятлы экенни гьакъында язылгъан, айрокъда аш ашамагъа башлайгъанда. Шу мюгьлетде Муса «Бисмиллягь» деп айтмагъа кёбюсю гезикде унутагъанны эсине алды. Китапда язылгъан кюйде буса, шо сёзлени айтмай ашайгъанны ашын шайтан ашай. Шолай деп билдирилген ерде къоркъунчлу гёрюнюшлю шайтанны сураты да бар, ону авзундан силегейлери агъызып, суратдагъы уланъяшны бошгъабына агъыза болгъан. Суратдагъы шо улан каш ашай, шайтан буса тюклю къолун ону бошгъабына сугъуп, оьзюн тойдура. Булай гёрюнюш Мусаны бетин бюрюшдюреген кюйде шонча да жиргенчлигин гелтире. Шо заман Муса не зат охуй экен деп уьйге ата гирип геле. Яш да огъар шо суратны гёрсете. Папасы уланына булай айта:

– Биз ашамагъа башлагъанча «Бисмиллягь» деп айтмагъа бир-бирде унутуп къалабыз, шайтан буса шолайлыкъны къаравуллай. Ол тепсини айланасында ари-бери юрюй туруп, кимесе бирев шо сёзлени айтмай къоймасмы экен деп къарай ва шолайлар болса, оланы ашындан пайдалана. Шайтан шолай ашай, тоя. Шону ашы шодур. Эгер биз шайтанны ашатмагъа сюймей бусакъ, «Бисмиллягь» деп айтмагъа унутмайыкъ.

– Папа, ашайгъанда мен бир-бирде «Бисмиллягь» деп айтдыммы-айтмадыммы деп ойлаша туруп къаламан. Бек ач болгъанда буса, шо сёзлени ичимден айтып къояман.

– Ёкъ, балам, шо сёзлени ичинден айтмакъ таман тюгюл. Сен «Бисмиллягь» деп оьзюнг де, къырыйынгда айланып турагъан шайтан да эшитеген кюйде айт. Амма ашны башында айтмагъа унутуп къалгъан бусанг, мен сагъа Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ заманында болгъан бир ишни хабарлайым: «Бир адам Расулуллагь ﷺ бар ерде Аллагьны ﷻ эсгермей ашап тура болгъан. Артдагъы бир гесек къалгъанда буса, ол адам: «Бисмиллягьи аввалагьу ва ахирагьу» («Аллагьны ﷻ аты булан башында ва ахырында»), – дей.

Шо заман Пайхаммар ﷺ иржайып: “Шайтан шону булан бирче ашап тургъан эди, ол Аллагьны ﷻ эсгергенде буса, налатлы ичиндегисин чыгъартды”, – деп англатды» (Абу Давуд, Ан-Насаи).

– Амма бил, «Бисмиллягь» деп гьар башлайгъан ишни алдында айтмагъа агьамиятлы. Оьрде айтгъан хабардан англагъанынг кюйде, ашама башлайгъанда Аллагьны ﷻ эсгер, тек унутуп къалсанг не этмеге герекни гьали билдинг. Гьали буса, яшым, юрю ашайыкъ, маманг тепси къургъан. Муса шат кюйде атасы булан ашуьйге ашамагъа бара.

– Шайтанны къоркъутагъан шо агьамиятлы сёзлени айтмагъа гьали чи унутмасман, – дей Муса.

АЙША ТУХАЕВА

2026-04-01 (Шаввал 1446 г.) №4.


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Уьчюнчю бёлюк. Элчилеге ва пайхаммарлагъа иман салмакъ. Аллагьны ﷻ элчилерине иътикъат нечик болма тарыкъ?   Аллагьны ﷻ элчилери барына мен, гертиден де, токъташаман. Аллагь ﷻ оланы сыйлы ва рагьму этип йиберген. Аллагь ﷻ оланы яхшы амаллар...


Москвада оьтгерилген ифтар

Рамазан айны узагъында бусурманлар ораза тута, ораза ача. Бир-бирде жыйылып, мажлислер оьтгерип де оразасын ача. Ифтар деп айтылагъан шолай жыйынлар хыйлы адамны къуршай, бирикдире. Динибиз гёрсетеген кюйде, дин къардашлыкъ аралыкълар беклеше. Булай мажлислени агьамиятлыгъы къурбатда айрокъда...


Яман оьгейана болмас учун не этме тарыкъ?

Эр-къатын бирче яшавун таза кагъыздан башлайгъанда не аривдюр. Оланы арасында алда болгъан ишлер ва о-бу шекликлер ёкъ. Амма бир-бирде къысмат башгъача болма да бола. Демек, къошулгъан эр-къатынны мундан алда агьлю яшаву болгъан гезиклер де бола.   Эрини башгъа къатындан къалгъан яшлары...


Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Урва ибн аз-Зубайр

«Алим болмагъа умут этемен»   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Эмчи (лекарь) сюек гесеген бычгъы ва докторлар къоллайгъан хас бичакъны къолуна тутгъанда, Урвагъа: «Мен гьисап этеген кюйде, биз сени чагъыр берип эсиртме герекбиз, неге десе шолай этсек, сагъа бу...


Бирикдиреген мажлислер

Ораза ай нече де тез битди. Яхшылыкъны, берекетни айы дагъы да узатылгъанны сюер эдик. Рамазанны вакътисинде бусурманлагъа ажайып гьал тува – ругь гётериле, аралыкълар ювукъ бола. Айрокъда ораза ачагъан заман гелгенде. Ифтар деп айтылагъан бу сыйлы гюнлердеги бирче бир тепсини айланасында...