Гьар ишни башында

Гьар ишни башында

Бир гезик ишден къайтгъан Мусаны атасы огъар «Ислам дин яшлар учун» деген китап бере. О вакътиде Муса агъасыны телефону булан оюнлар ойнай болгъан.

– Къой шо телефонну, мен алып гелгенге къара, – деп ата уланына сёйлей. Яш сюйсюнмей оюнундан айрылып, китапгъа бир мюгьлетге гёз ташлап: «Агьа, яхшы», – деп, янгыдан телефонгъа гирише. Ата мусаны янына гелип, булай айта:

– Муса, мен сагъа гелтирген зат, къолунгдагъы алатдан агьамиятлы. Ачып къара, мен сагъа деп алып гелген китапны. Муса атасыны къатты тавушундан тартынып, телефонну къоюп, къолуна китапны ала. Китап «Бисмиллягь» деген калимадан башлана болгъан. Арты булан «Бисмиллягь» деп айтмакъ нечик агьамиятлы экенни гьакъында язылгъан, айрокъда аш ашамагъа башлайгъанда. Шу мюгьлетде Муса «Бисмиллягь» деп айтмагъа кёбюсю гезикде унутагъанны эсине алды. Китапда язылгъан кюйде буса, шо сёзлени айтмай ашайгъанны ашын шайтан ашай. Шолай деп билдирилген ерде къоркъунчлу гёрюнюшлю шайтанны сураты да бар, ону авзундан силегейлери агъызып, суратдагъы уланъяшны бошгъабына агъыза болгъан. Суратдагъы шо улан каш ашай, шайтан буса тюклю къолун ону бошгъабына сугъуп, оьзюн тойдура. Булай гёрюнюш Мусаны бетин бюрюшдюреген кюйде шонча да жиргенчлигин гелтире. Шо заман Муса не зат охуй экен деп уьйге ата гирип геле. Яш да огъар шо суратны гёрсете. Папасы уланына булай айта:

– Биз ашамагъа башлагъанча «Бисмиллягь» деп айтмагъа бир-бирде унутуп къалабыз, шайтан буса шолайлыкъны къаравуллай. Ол тепсини айланасында ари-бери юрюй туруп, кимесе бирев шо сёзлени айтмай къоймасмы экен деп къарай ва шолайлар болса, оланы ашындан пайдалана. Шайтан шолай ашай, тоя. Шону ашы шодур. Эгер биз шайтанны ашатмагъа сюймей бусакъ, «Бисмиллягь» деп айтмагъа унутмайыкъ.

– Папа, ашайгъанда мен бир-бирде «Бисмиллягь» деп айтдыммы-айтмадыммы деп ойлаша туруп къаламан. Бек ач болгъанда буса, шо сёзлени ичимден айтып къояман.

– Ёкъ, балам, шо сёзлени ичинден айтмакъ таман тюгюл. Сен «Бисмиллягь» деп оьзюнг де, къырыйынгда айланып турагъан шайтан да эшитеген кюйде айт. Амма ашны башында айтмагъа унутуп къалгъан бусанг, мен сагъа Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ заманында болгъан бир ишни хабарлайым: «Бир адам Расулуллагь ﷺ бар ерде Аллагьны ﷻ эсгермей ашап тура болгъан. Артдагъы бир гесек къалгъанда буса, ол адам: «Бисмиллягьи аввалагьу ва ахирагьу» («Аллагьны ﷻ аты булан башында ва ахырында»), – дей.

Шо заман Пайхаммар ﷺ иржайып: “Шайтан шону булан бирче ашап тургъан эди, ол Аллагьны ﷻ эсгергенде буса, налатлы ичиндегисин чыгъартды”, – деп англатды» (Абу Давуд, Ан-Насаи).

– Амма бил, «Бисмиллягь» деп гьар башлайгъан ишни алдында айтмагъа агьамиятлы. Оьрде айтгъан хабардан англагъанынг кюйде, ашама башлайгъанда Аллагьны ﷻ эсгер, тек унутуп къалсанг не этмеге герекни гьали билдинг. Гьали буса, яшым, юрю ашайыкъ, маманг тепси къургъан. Муса шат кюйде атасы булан ашуьйге ашамагъа бара.

– Шайтанны къоркъутагъан шо агьамиятлы сёзлени айтмагъа гьали чи унутмасман, – дей Муса.

АЙША ТУХАЕВА

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Арыгъанлыкъ – агьлю насипни аслу душманы

Эр-къатынны яшавунда гелишли ва илиякълы аралыкъ оьзлюгюнден болуп къалагъан иш тюгюл экенни къайсыбыз да билебиз. Бир-биревге инанмакъ, бетге-бет къарап иржаймакъ, исси аралыкълар болдурмакъ, юваш гечелер йибермек учун эр де, къатын да къаныгъып чалышма герек. Олар бир-биринден гечмеге, гьариси...


Ораза айны нечик оьтгерсе яхшы

Рамазан ай бек сыйлы ай, динибизни рукнуларындан бириси. Рамазан ай гелмек булан Аллагьутаала женнетлени къапуларын ача, жагьаннемни къапуларын буса яба. Бизге енгил болсун учун шайтанланы, жинлени бугъавлай.   Рамазан ай Аллагьны ﷻ янындан йылда бир керен гелеген сыйлы къонакъдыр. Бизге...


Арив къылыкъны уьч кюрчюсю

Гьалиги алгъасавлу ва къавгъалы яшавда инсан тамурларын тас этме болагъаны гьакъда кёп айтыла. Амма бусурман дин ёрайгъан ругь къылыкъ (игьсан) шолайлыкъдан сакълай. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ адамны аслу къыйматы игьсанлыкъда деп айта болгъан. Оьзге арив къылыкъланы арасында сабурлукъ (сабр), гьакъ...


Эсингни жагьил заманда сакъла, Аллагь ﷻ сагъа шону уллу болгъанда сакълар

Тогъуз йыллыкъ уланыгъызгъа холодильникден пелен затны гелтир дейсиз, ол буса, шону алдында да туруп, нени алма герегин эсине гелтирме болмай токътагъан. Имтагьан (экзамен) берме заман геле турагъанда охувчулар охугъанын унута. Къатынгиши базаргъа барып, хыйлы затны сатып ала ва уьюне къайтгъанда,...


Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Амир ибн Абдуллагь

Имандан толгъан юрек   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Амир олай асгерчи эди, дав урушда оьзюн бек къоччакъ кюйде гёрсетеген, тек бирт де трофей булан аварасы болмайгъан. Ол шонча да игит кюйде дав эте, гьатта огъар тенг гелегенни де тапма къыйын, шону булан бирче ону...