Гьар ишни башында

Гьар ишни башында

Бир гезик ишден къайтгъан Мусаны атасы огъар «Ислам дин яшлар учун» деген китап бере. О вакътиде Муса агъасыны телефону булан оюнлар ойнай болгъан.

– Къой шо телефонну, мен алып гелгенге къара, – деп ата уланына сёйлей. Яш сюйсюнмей оюнундан айрылып, китапгъа бир мюгьлетге гёз ташлап: «Агьа, яхшы», – деп, янгыдан телефонгъа гирише. Ата мусаны янына гелип, булай айта:

– Муса, мен сагъа гелтирген зат, къолунгдагъы алатдан агьамиятлы. Ачып къара, мен сагъа деп алып гелген китапны. Муса атасыны къатты тавушундан тартынып, телефонну къоюп, къолуна китапны ала. Китап «Бисмиллягь» деген калимадан башлана болгъан. Арты булан «Бисмиллягь» деп айтмакъ нечик агьамиятлы экенни гьакъында язылгъан, айрокъда аш ашамагъа башлайгъанда. Шу мюгьлетде Муса «Бисмиллягь» деп айтмагъа кёбюсю гезикде унутагъанны эсине алды. Китапда язылгъан кюйде буса, шо сёзлени айтмай ашайгъанны ашын шайтан ашай. Шолай деп билдирилген ерде къоркъунчлу гёрюнюшлю шайтанны сураты да бар, ону авзундан силегейлери агъызып, суратдагъы уланъяшны бошгъабына агъыза болгъан. Суратдагъы шо улан каш ашай, шайтан буса тюклю къолун ону бошгъабына сугъуп, оьзюн тойдура. Булай гёрюнюш Мусаны бетин бюрюшдюреген кюйде шонча да жиргенчлигин гелтире. Шо заман Муса не зат охуй экен деп уьйге ата гирип геле. Яш да огъар шо суратны гёрсете. Папасы уланына булай айта:

– Биз ашамагъа башлагъанча «Бисмиллягь» деп айтмагъа бир-бирде унутуп къалабыз, шайтан буса шолайлыкъны къаравуллай. Ол тепсини айланасында ари-бери юрюй туруп, кимесе бирев шо сёзлени айтмай къоймасмы экен деп къарай ва шолайлар болса, оланы ашындан пайдалана. Шайтан шолай ашай, тоя. Шону ашы шодур. Эгер биз шайтанны ашатмагъа сюймей бусакъ, «Бисмиллягь» деп айтмагъа унутмайыкъ.

– Папа, ашайгъанда мен бир-бирде «Бисмиллягь» деп айтдыммы-айтмадыммы деп ойлаша туруп къаламан. Бек ач болгъанда буса, шо сёзлени ичимден айтып къояман.

– Ёкъ, балам, шо сёзлени ичинден айтмакъ таман тюгюл. Сен «Бисмиллягь» деп оьзюнг де, къырыйынгда айланып турагъан шайтан да эшитеген кюйде айт. Амма ашны башында айтмагъа унутуп къалгъан бусанг, мен сагъа Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ заманында болгъан бир ишни хабарлайым: «Бир адам Расулуллагь ﷺ бар ерде Аллагьны ﷻ эсгермей ашап тура болгъан. Артдагъы бир гесек къалгъанда буса, ол адам: «Бисмиллягьи аввалагьу ва ахирагьу» («Аллагьны ﷻ аты булан башында ва ахырында»), – дей.

Шо заман Пайхаммар ﷺ иржайып: “Шайтан шону булан бирче ашап тургъан эди, ол Аллагьны ﷻ эсгергенде буса, налатлы ичиндегисин чыгъартды”, – деп англатды» (Абу Давуд, Ан-Насаи).

– Амма бил, «Бисмиллягь» деп гьар башлайгъан ишни алдында айтмагъа агьамиятлы. Оьрде айтгъан хабардан англагъанынг кюйде, ашама башлайгъанда Аллагьны ﷻ эсгер, тек унутуп къалсанг не этмеге герекни гьали билдинг. Гьали буса, яшым, юрю ашайыкъ, маманг тепси къургъан. Муса шат кюйде атасы булан ашуьйге ашамагъа бара.

– Шайтанны къоркъутагъан шо агьамиятлы сёзлени айтмагъа гьали чи унутмасман, – дей Муса.

АЙША ТУХАЕВА

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Урушгъа ахырынчы гьазирликлер   Бу отрядны тавну башында ерлешдирип ва къатты буйрукълар берип, Пайхаммар ﷺ, бутпересли атлылар бусурманланы сыртына чыгъып, дёгерек айланып къамавгъа алмас учун, биргине-бир ёлну бегетдире.   Асгерни оьзге...


Тиштайпалар бош заманын йибереген кюйлер

Гьар къатынгиши де яхшылыкъ гелтиреген ва жагьлыгъын артдырагъан билимге ес болма сюедир. Бош заманын пайдалы кюйде йиберме бажарагъан тиштайпа оьз пагьмусун арагъа чыгъарма да, къазанмагъа да бола. Биревлер не булан машгъул болмакъны биле, башгъалар не этейим деп токъташып битмеген. Хасиятына ва...


Атаны хадирин билмейбиз

Герти кюйде адамны хадирин, биз бир-бирде ондан айрылгъан сонг англама башлайбыз. Айтылма герекли сёзлер авуздан чыкъмай, юрекде къалып къалгъан гезиклер бола. Билдирме сюеген баракалла айтылмай, ерине етишмей къала.   Ата… Бу адам оьзюню гьислерин ачыкъ этмей, айтмай, тек ону гьар...


Байлыкъдан шашмас учун не этме герек?

Инсан уьстюнлюкге етишгенде къутуруп гетеген гезиклер бола. Байлыкъ адашдырып, шондан тайышып гетмес учун, не этме герекни гьакъында бугюнгю макъалабызда хабар этмеге сюебиз.   Гьалиги заманда бютюн дюнья къазанчны гьакъында оьтесиз кёп ойлаша, къуру бир пикруда – къайдан ва нечик...


Танг намаз ва адамны савлугъу

Шексиз кюйде, юху – Есибиз Аллагь ﷻ бизге берген уллу ниъматланы бириси. Авур гюнню йиберип, ишлеп арыгъанда, тангала да загьмат тёкмеге болардай жагьлыкъ учун, инсан юхлап, гюч топламакъны гьайын эте. Юху къаркъараны савлугъу ва гьалны яхшылыгъы учун тарыкълы. Юху юрекни парахат эте,...