Гьар ишни башында

Гьар ишни башында

Бир гезик ишден къайтгъан Мусаны атасы огъар «Ислам дин яшлар учун» деген китап бере. О вакътиде Муса агъасыны телефону булан оюнлар ойнай болгъан.

– Къой шо телефонну, мен алып гелгенге къара, – деп ата уланына сёйлей. Яш сюйсюнмей оюнундан айрылып, китапгъа бир мюгьлетге гёз ташлап: «Агьа, яхшы», – деп, янгыдан телефонгъа гирише. Ата мусаны янына гелип, булай айта:

– Муса, мен сагъа гелтирген зат, къолунгдагъы алатдан агьамиятлы. Ачып къара, мен сагъа деп алып гелген китапны. Муса атасыны къатты тавушундан тартынып, телефонну къоюп, къолуна китапны ала. Китап «Бисмиллягь» деген калимадан башлана болгъан. Арты булан «Бисмиллягь» деп айтмакъ нечик агьамиятлы экенни гьакъында язылгъан, айрокъда аш ашамагъа башлайгъанда. Шу мюгьлетде Муса «Бисмиллягь» деп айтмагъа кёбюсю гезикде унутагъанны эсине алды. Китапда язылгъан кюйде буса, шо сёзлени айтмай ашайгъанны ашын шайтан ашай. Шолай деп билдирилген ерде къоркъунчлу гёрюнюшлю шайтанны сураты да бар, ону авзундан силегейлери агъызып, суратдагъы уланъяшны бошгъабына агъыза болгъан. Суратдагъы шо улан каш ашай, шайтан буса тюклю къолун ону бошгъабына сугъуп, оьзюн тойдура. Булай гёрюнюш Мусаны бетин бюрюшдюреген кюйде шонча да жиргенчлигин гелтире. Шо заман Муса не зат охуй экен деп уьйге ата гирип геле. Яш да огъар шо суратны гёрсете. Папасы уланына булай айта:

– Биз ашамагъа башлагъанча «Бисмиллягь» деп айтмагъа бир-бирде унутуп къалабыз, шайтан буса шолайлыкъны къаравуллай. Ол тепсини айланасында ари-бери юрюй туруп, кимесе бирев шо сёзлени айтмай къоймасмы экен деп къарай ва шолайлар болса, оланы ашындан пайдалана. Шайтан шолай ашай, тоя. Шону ашы шодур. Эгер биз шайтанны ашатмагъа сюймей бусакъ, «Бисмиллягь» деп айтмагъа унутмайыкъ.

– Папа, ашайгъанда мен бир-бирде «Бисмиллягь» деп айтдыммы-айтмадыммы деп ойлаша туруп къаламан. Бек ач болгъанда буса, шо сёзлени ичимден айтып къояман.

– Ёкъ, балам, шо сёзлени ичинден айтмакъ таман тюгюл. Сен «Бисмиллягь» деп оьзюнг де, къырыйынгда айланып турагъан шайтан да эшитеген кюйде айт. Амма ашны башында айтмагъа унутуп къалгъан бусанг, мен сагъа Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ заманында болгъан бир ишни хабарлайым: «Бир адам Расулуллагь ﷺ бар ерде Аллагьны ﷻ эсгермей ашап тура болгъан. Артдагъы бир гесек къалгъанда буса, ол адам: «Бисмиллягьи аввалагьу ва ахирагьу» («Аллагьны ﷻ аты булан башында ва ахырында»), – дей.

Шо заман Пайхаммар ﷺ иржайып: “Шайтан шону булан бирче ашап тургъан эди, ол Аллагьны ﷻ эсгергенде буса, налатлы ичиндегисин чыгъартды”, – деп англатды» (Абу Давуд, Ан-Насаи).

– Амма бил, «Бисмиллягь» деп гьар башлайгъан ишни алдында айтмагъа агьамиятлы. Оьрде айтгъан хабардан англагъанынг кюйде, ашама башлайгъанда Аллагьны ﷻ эсгер, тек унутуп къалсанг не этмеге герекни гьали билдинг. Гьали буса, яшым, юрю ашайыкъ, маманг тепси къургъан. Муса шат кюйде атасы булан ашуьйге ашамагъа бара.

– Шайтанны къоркъутагъан шо агьамиятлы сёзлени айтмагъа гьали чи унутмасман, – дей Муса.

АЙША ТУХАЕВА

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Бир-бирибизни айыплайгъаныкъны къояйыкъ

Бугюнлерде психология модагъа гирген ва «алгъа барывлу» болмакъ, китап охумакъ гьалиги дюньяда болмаса болмайгъан ишлерден санала. Булай оьсмек инсанны ич масъалаларын чечмеге ёл бере деп ёрала. Амма шогъар да къарамайлы, кёплерибиз ачувлангъанда айтмаса яхшы сёзлени айтып къоябыз,...


Рызкъы артмакъны себеплери

Бу дюньяны себеплеге кюрчюлю этип яратгъан Аллагьгъа ﷻ макътав болсун. Масала, терек оьсмек учун, бир башлап ону орнатма тарыкъ. Билимли болмакъ учун, муаллимни алдына барып, охума тарыкъ. Нени буса да сатып алгъанча ондан алда къазанып акъчалы болма герек. Рызкъы булангъы ишлерде де, Къуръанда ва...


Исбайы болма четим этеген гиччиден гелеген мердешлер

Гетген асруну 90-нчы ва 2000-нчи йылланы башында оьсгенлер: «Ашап битдирмей туруп, тепсиден турмажакъсан!» – деген буйрукъну эшитмей къалмагъандыр. Сен саялы шорпаны, пилавну гьаран-гьаран ашап битдиреген ананы яда уллананы сагъа яман къарайгъан къараву эсигиздеми? Гьали биз уллу...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Бешинчи бёлюк Ахыр гюнге иман салмакъ   Ахыр гюн не гюндюр, огъар иман салмакъ не маънадыр?   Амма ахыр гюнню гьакъында айтсакъ, о уллу авур гьаллар булангъы гюндюр. О гюн яшланы чачына акъ гирежек. Аллагь ﷻ шо гьакъда булай айта (маънасы):...


Яшыртгъын сырлар ачылмай къалмас

Адам улланасыны уьюню къырыйындан оьтюп бара. Уллу ажай торунларын (внуки) гёрмек учун булагъа бир-нече гюнге къонакълай гелген. Уллана телефондан булан сёйлей ва улан ону бу сёзлерин эшите: «Яшыртгъын сырлар къачан буса да ачылмай къалмас». Эртенги ашны заманында ол...