Уьстюнлюкге гелтиреген 5 ёрав

Уьстюнлюкге гелтиреген 5 ёрав

Тиштайпаланы агьамиятлыгъы нече де уллу. Биз шонча да кёп къуллукъну битдиребиз, гьатта бирбирде арып-талып тербенип де болмайгъан гьалгъа тюшебиз.

Мунда уьйде турагъаны яда загьматгъа берилгени башгъа тюгюл: гьар къатынгиши ожакъны гьайын эте, яшлар тарбиялай, агьлю арада иссилик болдура. Гьар гюнлюк тарыкъ-герек болдурувда бюдюремес ва яшавну татлилигин тас этмес учун бугюн, аявлу къызарлдашларыбыз, пайдалы болар бир-нече ёрав бермекни арив гёрдюк.

1. Гьар эртенни Аллагь ﷻ берген савгъат йимик гёрюгюз

Эртенлер юрекде разилик булан туругъуз. Сав экенигизге, юрюп, гёрюп ва шолай башгъа затлар учун баракалла билдиригиз. Баш аврув яда не йимик буса да къайгъы булан да уянмагъа боласыз чы. Шо саялы эсен-аман гьалыгъызгъа Есибизге макътав этигиз. Гиччинев буса да гьар сююнчню баракалла булан къабул этмеге уьйренигиз. Татли аш, къушланы жырыллаву, яшланы иржайыву – юрекни шат этмеге бола. Берилген шо гьалгъа баракалла байламакъ лап тийишлиси болур. Шолайлыкъ мердешге айланса, алдан эсе насипли экенигизни сезмеге болурсуз. Баракалла билдирив, барбарына разилик булан янашыв адамны рыцкъысын артдырагъаны да белгили. Башлангъан гюнню Яратгъаныбызгъа таби болувда йибермекге негет этигиз. Алгъышларыгъызда гюнагьдан арек болмакъны Аллагьдан ﷻ тилегиз.

2. Аллагьны ﷻ эсгеригиз

Гьарибиз сав гюнню Яратгъаныбызны эсгерив булан йибермеге болабыз. Шо саялы гюнню узагъында не иш булан машгъул бусакъ да тилибиз булан да, юрек булан да Аллагьны ﷻ эсгерейиклер. Насиплик гелтиреген ва ругь чыныкъдырагъан бирдагъы иш – гечеги тагьажут намаз. Исси тёшекден туруп, Яратгъаныбызгъа ибадат этмек – Есибиз Аллагьны ﷻ сюегенликни гёрсетеген бу ажайып ёл. Бу тамаша вакътиде Аллагьу таала къулларын Оьзюне ювукъ эте ва рагьмулугъун яя. Шо саялы булай ажайып ниъматны къутгъармаса яхшы. Къавгъалап турагъан гиччи яшларыгъыз оьзге намазларда сабурлукъ ва ювашлыкъ болдурмагъа пуршав эте буса, ойланы якъ-якъгъа яймай эртенги ва яссы намазланы тийишли кюйде къылмагъа боларсыз. Бажарыла буса, шо вакътилерде Къуръан охугъуз, зикир этигиз, неге десе шолардан болагъан берекет сав гюнге яйыла.

3. Агьлюню оьзеги экенни унутмагъыз

Бир айтывгъа гёре, ата – агьлюню башы буса, ана – агьлюню юреги. Гертиден де, аналар ожакъдагъы гьалны болдурагъанлар. Шо саялы эртенлер яшланы сююв булан уятмагъа, даим яхшы ва иржайывлу болмагъа бек агьамиятлы. Яшлар учун ана булан тыгъыс байлавукъда болмакъ учун оьтесиз тарыкълы.

Эртенлер туруп, жувунуп, ашап, жыйылып чыкъмагъа тарыкълы заманда уьйдегилер барысы да алгъасайгъанда биз ойлашмай этегенибизни этебиз. Амма иржайып ачыкъ бет булан этсек – ожакъдагъыланы кепи гётерилежек, гюн де енгил оьтер. Масхара этигиз, кюлегиз, къардашларыгъызны къучакълагъыз – шо ашгъа лап арив къошум болур ва гюнню йибермеге хошландырар. Пайхаммарыбыз ﷺ йымышакъ, юваш, рагьмулу адам болгъан, айрокъда гиччи яшлар булан. Расулуллагьны ﷺ уьлгюсю бизин учун бек агьамиятлы, шо саялы яшлар булан дарс этегенде, ятмагъа ятдырагъанда ва оьзге гезиклерде де унутмайыкъ шо гьакъда.

Яшланы сююндюрюгюз ва оланы ярыкъ бетлерин гёрюп оьзюгюз де сююнюгюз. Уьйден чыкъгъанча бир-биригизни къучакълап, яхшылыкълар ёрамакъны хасиятгъа айландырсагъыз нечакъы да яхшы болур. Болгъан сайын ашыгъызны татли ва пайдалы этмеге къарагъыз, яшларыгъызгъа школагъа онумуну йиберегенде оьз къолугъуз булан этгенин бермеге къаст къылыгъыз. Пайхаммарыбыз ﷺ кёп сюе болгъан кабахурманы, балны ва сютню тепсиден тайдырмагъыз. Агьлюню гьайын этегенлик жаныгъызны сююндюрегенде йимик, шо саялы Есибизден де шабагъат болур. Аш ашайгъанда Аллагьгъа ﷻ къуллукъ этмек учун къаркъарагъа гюч болсун деп негет тутса яхшы болур.

4. Эригизни сююндюрюгюз

Билигиз, къатынгишилерден артда къалмай, эргишилер де сюювню ва гьайын этивню сезмеге сюе. Не йимик бир гиччи асил ва арив зат да эр-къатынны арасын беклешдирмеге ва ювукъ этмеге бола. Эригизни нечик абурлайгъаныгъызны ва сюегенигизни билдирмеге «къызгъанмагъыз». Къатынындан татли сёз кёп эшитгени булан ол «бузулмас», терсине ювукъ болар ва бирден-бир исинер. Ону кепи гётерилсе, агьлюдеги бары да адамгъа яхшы болур.

5. Агьлюни тазалыкъда сакълагъыз ва аш биширивге тетикли янашыгъыз

Тазалыкъ ва жыйнакълыкъ – бусурман агьлюде болмагъа борчлу затлар. Есибиз Аллагь ﷻ тазалыкъны сюе, олай да чомарт ва оьзден хасиятлы къулун да сюе. Ожакъдагъы къуллукъ – гьар гюнлюк борч. Уьй загьматны ибадатгъа да айландырып, шо саялы шабагъат къазанмакъ яхшы тюгюлмю дагъы?!

Аллагьу таала сюеген тазалыкъны болдурмакъ учун деп негет тутугъуз. Агьлюню тазалап, онгайлы ва багъыйлы этмеге айланагъанда Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа деп юрекде тутсагъыз, шабагъат да болур, Аллагь ﷻ буюрса. Аш биширив бир-бирде авур ишге айланып къала, тек шону да ибадат деп гёз алгъа гелтирсе ва тийишли негет тутса, къазан къллукъ къатынгишини кепине гелмеге ва уьйдегилени хошун гётермеге болажакъгъа шеклик ёкъ.

Савлугъубуз – Есибиз бизге берген савгъат, шо саялы ону сакъламакъ учун пайдалы аш биширмеге тарыкъ. Бу агьамиятлы ишни Есибиз Аллагьны ﷻ эсгерив булан этсек, къайсы якъдан да пайдалы болур. Яратгъаныбызгъа разилик билдирив хасиятгъа айлана буса яхшы болур, гьатта холодильникни эшигин ачагъанда да.

АМИНА ЕВПАТОВА

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Арив къылыкъны уьч кюрчюсю

Гьалиги алгъасавлу ва къавгъалы яшавда инсан тамурларын тас этме болагъаны гьакъда кёп айтыла. Амма бусурман дин ёрайгъан ругь къылыкъ (игьсан) шолайлыкъдан сакълай. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ адамны аслу къыйматы игьсанлыкъда деп айта болгъан. Оьзге арив къылыкъланы арасында сабурлукъ (сабр), гьакъ...


Арыгъанлыкъ – агьлю насипни аслу душманы

Эр-къатынны яшавунда гелишли ва илиякълы аралыкъ оьзлюгюнден болуп къалагъан иш тюгюл экенни къайсыбыз да билебиз. Бир-биревге инанмакъ, бетге-бет къарап иржаймакъ, исси аралыкълар болдурмакъ, юваш гечелер йибермек учун эр де, къатын да къаныгъып чалышма герек. Олар бир-биринден гечмеге, гьариси...


Эсингни жагьил заманда сакъла, Аллагь ﷻ сагъа шону уллу болгъанда сакълар

Тогъуз йыллыкъ уланыгъызгъа холодильникден пелен затны гелтир дейсиз, ол буса, шону алдында да туруп, нени алма герегин эсине гелтирме болмай токътагъан. Имтагьан (экзамен) берме заман геле турагъанда охувчулар охугъанын унута. Къатынгиши базаргъа барып, хыйлы затны сатып ала ва уьюне къайтгъанда,...


Байлавлукъ юрютмек

– Сёйлешдик, сени ананга соцсетден таба йиберсин, деп мен анама тилермен. Савбол! – деп Марат телефонну сёндюрюп, анасына къайтара. – Ана савбол, ярай буса, къурдашымны анасына байрамыбызда этилген суратланы йибер.   – Йиберермен, – деп ана сёз бере. Марат...


Къумукъ поэзияны инче асил тавушу

Артдагъы гюнлерде Супиянат Магьамматовна Мамаевагъа Дагъыстанны халкъ шаири деген ат берилди деген шат хабар барыбызны да сююндюрдю. Бизин республикада, савлай уьлкебизде ва гьатта тыш пачалыкъларда яшайгъан адабиятны сюеген, поэзияда англаву барлар бу янгылыкъны алдан берли къаравуллай эди, неге...