Ата-ана – яшлар – муаллимлер. Эришивсюз яшайыкъ

Дарс берив, муаллим касбу – лап агьамиятлы ва шону булан бирче бек къыйын ва жаваплы ишлерден, гьатта инг яхшы заманларда да.

Муаллимлерден жамият кёп яхшылыкъ къаравуллай ва кёбюсю гезик тарыкъ-герегин олар оьзлер сатып ала, ишине эрте геле ва геч болгъанча къала онда. Муаллимлер яшлагъа билим бермекден къайры, оланы тарбиялай, ёравлар бере ва охувчулар буса, олардан уьлгю ала.

Сайлагъан касбусун муаллимлер бек сюе ва загьматына берилип ишлей. Шону булан бирче, олар да, бизин йимик адамлар. Шо саялы, темирден этилмеген муаллимлер арымагъа, ялкъмагъа, пашманлыкъгъа тарымагъа бола.

Къыйынлы гьалында биз олагъа нечик кёмек эмеге болабыз?

Дюнья сынавланы ахтаргъан ва хыйлы муаллимлер булан къатнагъан сонг, дарс береген халкъгъа нечик кёмек этмеге болагъаныбызны гьакъында оьз ойларыбызны билдирме сюебиз. Шо ёравлар яшлагъа охувун сюймеге ва муаллимлеге гьюрметли янашмагъа да уьйретер.

Муаллимлени гёнгюн алмакъ.

Тынч турмайгъан, ари-бери чабып, даим талашагъан яшлардан гьатта лап гючлю муаллимлер де арый. Олар сабурлукъ булан ишлей, сёз булан айтмаса да, яшларыбызны гьайында ва яхшы муратлагъа къуллукъ эте. Амма гьакъыкъатда олагъа бек къыйын. Яшланы абурсуз янашыву, тынглавсузлукъ оланы юрегин ачытдыра. Шолай гезиклерде муаллимлер ата-анадан кёмек гёзлей. Ата-ана олагъа языкъсынавлу янашса, муаллимлени гёнгю шайлы ачыла. Яш охутагъанлагъа абур этмекни ва оланы загьматына гьюрмет гёрсетмекни лап тынч кюю – ишлери нечик бара деп сорашмакъ, арзы-канты болса, тынгламакъ ва этеген ишине баракалла билдиримек.

Шолай этилсе, муаллим булан аралыкъ ювукъ болур, яшыгъызны тарбиясындан арек тюгюл экенигизни ва кёмек болдурма гьазир турагъаныгъызны белгилер.

Эришивлю гьалда нечик этмеге тарыкъ?

Охувчу да, муаллим де бир-бирде эришип йиберегени яшыртгъын тюгюл. Шолай гезиклерде ата-ана онгайсыз гьалгъа тюше. Баласыны хатирин къалдыргъанны бирев де сюймей. Бир-бир ата-ана, болгъан ишни де билмей туруп ва ахтарыв этмей, муаллимни бетине атылма гьазир. Башгъалар буса, терсине этме бола.

Эришген гьар якъ – оьз гертисин якълай. Шо саялы бир якъгъа авуп къалмай, инг башлап болгъан ишге тюшюнюп, не саялы ва нечик болгъанын ахтармагъа тарыкъ. Шо барышда муаллимге яман сёйлеме яда яшгъа басгъын этмеге герекмей. Адилли янашмакъ – лап яхшысыдыр ва гележекде эришивлю гьал дагъы болмас учун, чара гёрмеге тийишли.

Муаллимге не этилме ярамай?

Бир-бир ата-ана, муаллимге артыкъ агьамият беривю булан, ону «сатып» алмагъа къарай. Шону учун огъар савгъатлар бере ва яшыны охуву, билим алыву оьр даражада болар, деп умут эте.

Шолай янашыв болса, муаллим де, охувчу да тынч яшавгъа уьйренип къалма бола. Яш охумаса да, оьр къыйматлар алажагъын ва талашагъанына гёз юмулагъанны англай. Булай ажайып гьал охувгъа ва тарбиягъа яман таъсир эте. Шону оьзге яшлар де гёре, оьзлени гьалы булан тенглешдире ва адилсизлик саялы, арада татувсузлукъ тува. Натижада буса, шолай гьалда оьсген инсан осал болажакъ, ону къылыгъы тетиксиз болар, деп айтма да къыйын.

Ёравлар

Яшларыгъызны тарбиялайгъан муаллимлеге кёмек этигиз. Олар нечик охуй, деп сорашыгъыз, оьр къыйматлар алса, уьстюнлюклеге етмеге болса, сююнюгюз. Яхшы къылыкъны макътагъыз, авлетигиз шолай болгъанны гьасирет экенигизни билдиригиз. Яшыгъыз уллулагъа яман болса, юрюшюн ушатмасагъыз, урушугъуз, такъсырлагъыз.

Муаллимлеге абур этеген кюйню оьзюгюз гёрсетигиз, оланы ишине уллу багьа беригиз.

Яшланы лап биринчи ва аслу муаллимлери сиз оьзюгюз, ата-ана экенни унутмагъыз. Этип гёрсетген иш, айтылгъан сёзден эсе, артыкъ таъсирли. Шо саялы, сиз нечик бусагъыз – яшларыгъыз да шолай болажакъны билигиз.

Ата-ана – яшлар – муаллимлер. Эришивсюз яшайыкъ