Неге яшларыбызгъа акъырабыз ва шону арты не бола?

Неге яшларыбызгъа акъырабыз ва шону арты не бола?

Неге яшларыбызгъа акъырабыз ва шону арты не бола?

Яшларына таъсир этме къарайгъан гьалекли гьалгъа тарыгъан ата-ана оьзлени бетин «тас» эте. Сабурлугъубуз ва насигьат этме болагъанлыгъыбыз оьчлюкге, бет бузувгъа ва гьатдан озагъан къычырыкъгъа айлана. Къазапланывну басылтып, тавуш гётермей авлетлеге тюз ойну нечик етишдирмеге бола?

 

Авур гьалда экенге акъыраман…

Стреслени башдан кёп гечиреген болгъанбыз. Арыгъанлыкъ, гележек учунгъу къоркъув, оьзге ич масъалаларыбыз къошулуп кёп бола ва яш сындыргъан хабагъа гьатдан озуп къазапланабыз, сабурлугъубузну шо мюгьлетде тас этебиз. Психологлар гьисап этеген кюйде, ата-ана яшлагъа акъырагъанда олар борчларын кютмеге болмай деп англама тарыкъ тюгюл. Мунда ким айыплы экенин билмеге ва шолай неге болагъанны ахтармагъа тийишли. Гиччиде гёргени уллуланы шолай янашувуну себеби болмагъа бола. Ата-анабыз даим акъыра туруп оьсген бусакъ, булай гьал оьсгенде бизге де къабунмагъа бола. Охуп билим алгъан ва уллу болгъан сонг да шолай янашыв тюз тюгюлюн, авлетлени шолай тарбиялама ярамайгъанны билмеге болсакъ да, яшлыгъыбызда гёргенлени уьстюнде ишлемесек гьал алышынмас. Яшлыгъыбыздагъы багъыйсызлыкъланы башыбыздан тайдырма болмасакъ, авлетлерибизни дурус тарбиялама бажарсакъ тамаша.

 

Акъырмакъ – зараллы иш

Яш этгенге къарсаласакъ, ачувлансакъ пайда чыкъмас, биз сюйген натижа да болмас. Эгер яшлагъа уллулар къычырып даим басгъын эте буса, гиччипавлар аврувлагъа тарыма бола. Яшлар тилкъав, гьалекли, юхусу къачмагъа, оьзге тамаша гьаллагъа (тырнакъ гемиреген, чачын юлкъагъан) тюшме бола.

Ата-ананы авлетлеге акъырыкълы янашыв оларда оьз-оьзюн кем гёрегенликни тувдурма болагъан бирдагъы масъала. Акъыр-къычырны тюбюнде оьсген яшлар оьз гючюне инанмайгъан ва лап енгил масъалаланы да чечмеге бажармайгъан гьалда оьсе. Гьар янгылышы саялы яшлагъа къатты кюйде ачувлансакъ, биз оланы инамлыгъын бузабыз ва артда да олар бизден ойларын, гьислерин яшырагъан болажакъ. Натижада агьлюде яшайгъан къардашлар бир-бирине ят болмакъ бар.

 

Гьислени нечик басылтма болабыз?

Гьалеклик ва ачувлукъ гьатдан озуп, гьакъылны басылтып бара буса, сувума тарыкъ бола. Шолай заманларда сувукъ сув булан киринмеге, гьавагъа чыгъып яяв юрюмеге, къаркъараны сезмеге яхшы болар. Сувукъ сув айрокъда яхшы, неге тюгюл нерва системаны рагьат эте. Эришивлю гьал неден тувагъанны ахтарып къарамагъа ва шолагъа себеп болагъан ишлени алдын алмагъа тарыкъ. Масала, яшны гьар гюн эрте тургъузуп уьйретмеге тарыкъ. Оьзюню артындан жыйып тайдырмакъ да яшланы тарбиясына уллу пайда бере. Не иш болса да, тавуш гётермекден сакълансакъ яхшы. Гьатта авлетибиз тарыкъ болгъанда, ону къычырып чакъырмай, эринмей уьстюне барып, не тарыгъын айтмакъ къолай.

 

Эришивлюк болуп битген буса, не этме тарыкъ?

Эгер эришивлюк болуп битген буса, яш булан хабарлап къарагъыз, гьислеригизни англатыгъыз, гечмекни тилеме де ярай. Не ойлаша, гьалы нечикдир деп сорап, яхшы кюйде тынглагъыз огъар. Янында туруп, яшны къучакълап, бавруна къысмакъ бек яхшы болар. Гележекде бу масъалагъа масхара гьисапда да къайтмагъыз.

 

Сафия Фокина

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Бары да къаркъаралар-чархлар бир ерге жыйылажагъына ва, гертиден де, халкъ башдагъы кююне къайтажагъына сени иътикъатынг нечикдир?   Шо биз токъташагъан зат, гертиден де, Аллагь ﷻ бары да инсанланы биринчи яратгъан йимик янгыдан тирилтер. Аллагь ﷻ...


Уьюбюзню къолларыбыз булан безендиребиз

Уьйню безендирмек учун кёп харж чыгъарта турмакъ борч тюгюл. Ожакъны ичин къол тюпдеги, простой материаллар булан исбайы гёрюнюшлю, багъыйлы ва къужурлу алай да арив этмеге бола.   Кагъыздан ва картондан этилгенлери. Тамаша гёрюнсе де, ренкли кагъыздан ва картондан уьйню ичин безендиреген...


Сорав – жавап

– Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ва ер-ерде яймагъа яраймы? – Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ярамай, эгер шолайлыкъ булан огъар ругь якъдан зарал тие буса. Ислам дин инсангъа не йимик зарал этме де къадагъа этген. Уьстевюне, адамны менлигине зарал этеген...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ байлыкъгъа янашыву   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммар ﷺ опуракъда ва ашда оьзюне артыкълыкъ этмеген, башгъа асгьабалар йимик ач да болгъан, уьшюме де уьшюген.   Аль-Касталляни язгъан «Аль-Мавахиб» деген китапда Ибну Бухайра гелтирген бу...


Сыйлы адамлар: Умар ибн Абд уль-Азиз

Ата да, улан да бир йимик асил къылыкълы (давамы)   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Динге берилген улан оьз заманындагъы лап айтылгъан алимлени алдында охугъан, алгъан шо билими булан ол Пайхаммарны ﷺ гьадислерин билеген лап айтылгъан адам бола. Ол дин якъдан билим ала туруп, яш...