Неге яшларыбызгъа акъырабыз ва шону арты не бола?

Неге яшларыбызгъа акъырабыз ва шону арты не бола?

Неге яшларыбызгъа акъырабыз ва шону арты не бола?

Яшларына таъсир этме къарайгъан гьалекли гьалгъа тарыгъан ата-ана оьзлени бетин «тас» эте. Сабурлугъубуз ва насигьат этме болагъанлыгъыбыз оьчлюкге, бет бузувгъа ва гьатдан озагъан къычырыкъгъа айлана. Къазапланывну басылтып, тавуш гётермей авлетлеге тюз ойну нечик етишдирмеге бола?

 

Авур гьалда экенге акъыраман…

Стреслени башдан кёп гечиреген болгъанбыз. Арыгъанлыкъ, гележек учунгъу къоркъув, оьзге ич масъалаларыбыз къошулуп кёп бола ва яш сындыргъан хабагъа гьатдан озуп къазапланабыз, сабурлугъубузну шо мюгьлетде тас этебиз. Психологлар гьисап этеген кюйде, ата-ана яшлагъа акъырагъанда олар борчларын кютмеге болмай деп англама тарыкъ тюгюл. Мунда ким айыплы экенин билмеге ва шолай неге болагъанны ахтармагъа тийишли. Гиччиде гёргени уллуланы шолай янашувуну себеби болмагъа бола. Ата-анабыз даим акъыра туруп оьсген бусакъ, булай гьал оьсгенде бизге де къабунмагъа бола. Охуп билим алгъан ва уллу болгъан сонг да шолай янашыв тюз тюгюлюн, авлетлени шолай тарбиялама ярамайгъанны билмеге болсакъ да, яшлыгъыбызда гёргенлени уьстюнде ишлемесек гьал алышынмас. Яшлыгъыбыздагъы багъыйсызлыкъланы башыбыздан тайдырма болмасакъ, авлетлерибизни дурус тарбиялама бажарсакъ тамаша.

 

Акъырмакъ – зараллы иш

Яш этгенге къарсаласакъ, ачувлансакъ пайда чыкъмас, биз сюйген натижа да болмас. Эгер яшлагъа уллулар къычырып даим басгъын эте буса, гиччипавлар аврувлагъа тарыма бола. Яшлар тилкъав, гьалекли, юхусу къачмагъа, оьзге тамаша гьаллагъа (тырнакъ гемиреген, чачын юлкъагъан) тюшме бола.

Ата-ананы авлетлеге акъырыкълы янашыв оларда оьз-оьзюн кем гёрегенликни тувдурма болагъан бирдагъы масъала. Акъыр-къычырны тюбюнде оьсген яшлар оьз гючюне инанмайгъан ва лап енгил масъалаланы да чечмеге бажармайгъан гьалда оьсе. Гьар янгылышы саялы яшлагъа къатты кюйде ачувлансакъ, биз оланы инамлыгъын бузабыз ва артда да олар бизден ойларын, гьислерин яшырагъан болажакъ. Натижада агьлюде яшайгъан къардашлар бир-бирине ят болмакъ бар.

 

Гьислени нечик басылтма болабыз?

Гьалеклик ва ачувлукъ гьатдан озуп, гьакъылны басылтып бара буса, сувума тарыкъ бола. Шолай заманларда сувукъ сув булан киринмеге, гьавагъа чыгъып яяв юрюмеге, къаркъараны сезмеге яхшы болар. Сувукъ сув айрокъда яхшы, неге тюгюл нерва системаны рагьат эте. Эришивлю гьал неден тувагъанны ахтарып къарамагъа ва шолагъа себеп болагъан ишлени алдын алмагъа тарыкъ. Масала, яшны гьар гюн эрте тургъузуп уьйретмеге тарыкъ. Оьзюню артындан жыйып тайдырмакъ да яшланы тарбиясына уллу пайда бере. Не иш болса да, тавуш гётермекден сакълансакъ яхшы. Гьатта авлетибиз тарыкъ болгъанда, ону къычырып чакъырмай, эринмей уьстюне барып, не тарыгъын айтмакъ къолай.

 

Эришивлюк болуп битген буса, не этме тарыкъ?

Эгер эришивлюк болуп битген буса, яш булан хабарлап къарагъыз, гьислеригизни англатыгъыз, гечмекни тилеме де ярай. Не ойлаша, гьалы нечикдир деп сорап, яхшы кюйде тынглагъыз огъар. Янында туруп, яшны къучакълап, бавруна къысмакъ бек яхшы болар. Гележекде бу масъалагъа масхара гьисапда да къайтмагъыз.

 

Сафия Фокина

2026-04-01 (Шаввал 1446 г.) №4.


Сыйлы гюнлер булан савболлашабыз

Борч оразаны гюнлери битди. Бу сыйлы рамазан айда биз тутгъан оразаланы, къылгъан таравихлени, этген садагъаланы ва оьзге ибадатланы Яратгъаныбыз къабул этсин, йа Аллагь ﷻ.   Гертиден де, Есибиз бу сыйлы вакътилени, бизин иманларыбызны дагъыдан-дагъы артдырып, динибизни мугькам кюйде...


Бенто-тортну язывлар безендире

Арт вакътилерде гиччирек тортлар ажайып яйылгъан. Шоланы себепге гёре де, себепсиз де кёп савгъат этеген болгъан. Ювукъ адамын кепин гётермек учун да берелер.   Оюнчакъдай гёрюнеген бу арив татлиликни аслу башгъалыгъы – уьстюндеги асил языву. Шо язывну охуп, ону алгъан адам сююнмей...


Аллагьны ﷻ ёлундагъы агьлю

Мама-гьажи   Къоччакъ адамлардан тамаша болабыз, оланы гьюнерлери эсибизде къала. Амма аты арагъа чыкъмаса да, тек ишлери батырланыкинден артда къалмай игит кюйде яшагъанлар да бар.   Бу адамлар яшавун дин яйывгъа, ярыкъландырывгъа багъышлагъан. Шолайланы бириси – Халимбекавулда тувгъан дин...


«Рамазан айны чатыры» Къызылюртда оьтгерилди

Гьар йыл дегенлей, уьстюбюздеги йылда бир керен гелеген рамазан айны сыйлап, гьар ким яшавубузда бир яхшы амал этмекни гьайында болабыз.   Рамазан айны оразасын тутмакъны зувабы уллу йимик, ону ачмакъ учун сурсат берген адамгъа да шолай зувабы тиегени юрекге сабурлукъ бере. Артдагъы...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Уьчюнчю бёлюк. Элчилеге ва пайхаммарлагъа иман салмакъ. Аллагьны ﷻ элчилерине иътикъат нечик болма тарыкъ?   Аллагьны ﷻ элчилери барына мен, гертиден де, токъташаман. Аллагь ﷻ оланы сыйлы ва рагьму этип йиберген. Аллагь ﷻ оланы яхшы амаллар...