Яхшы гиев болмакъ тынч тюгюл

Яхшы гиев болмакъ тынч тюгюл

Яхшы гиев болмакъ тынч тюгюл

Ажжал гелгенче яхшы болмакъ учун къаст къылмагъа геч тюгюл биревге де. Эгер къайынлар гиевню онча да ушатмай буса, ругьдан тюшмейли гьалны не заманда да яхшы янгъа алышдырмагъа бажарыла. Гиев яхшы саналмакъ учунгъу аслу сыр (секрет) – къатынны насипли этмек. Авлетин насипли этмеге бажаргъан инсан ата-анагъа лап къыйматлы адам болажакъ. Баласын эрге берегенде, ата-ана гиевюне инанып, ол яшыны гьайын этежекге, къызыны яшаву тюзележекге умут эте, шо гьакъда Аллагьдан ﷻ тилей.

 

Гиев къайынлары булан гелишли яшама, къайнанасы, къайнатасы булан татувлу, исси аралыкъ болдурса, агьлюсюндеги яшаву да талайлы болур. Муна шолай заманда ол «яхшы гиев» деген ат къазанажакъ.

Ахтарывлар гёрсетеген кюйде, эргиши къайынлары булан яхшы арылыкъ тутмагъа болса, шолай агьлюде айрылывну къоркъунчулугъу шайлы кемий.

 

Яхшы гиев болмакъ учун гьаракат этмеге тарыкъ

Башлапгъы вакъти аслу гьалда бары да гиевлер яхшылар, тек гележекде де бу абурлукъну сакъламакъ учун, олар гьаракат этмеге ва кёп затны билмеге тарыкъ.

Тёбенде берилеген ёравлар бу «гиев оюнда» алдынлы ерде турмагъа огъар кёмек этежек.

  1. Къайынлагъа абурлу янашыгъыз, гьюрмет этигиз ва олар булангъы къатнавну, байлавлукъну юрютюгюз. Инг пагьмулу гиевлер бу ярышларда къайынланы гьислерин биле, оьзюнден не къаравуллайгъанны англай ва шо саялы алданокъ тарыкълы абатлар алмагъа бажара. Натижада булай гиев оьр къыйматлана. Къайынлагъа яхшы болгъан сайын, гиевню абурлугъу да арта. Сонг шондан таба агьлюдеги татувлукъ оьсе.

Къайнана ва къайната булан къатнав нечакъы яхшы буса да, аралыкъны дагъыдан-дагъы къолай этмеге бола. Бирден-бир яхшы болмакъ учун не этмеге герек дагъы? Къайынланы гьислерин гёз алда тутуп, гиччи деп къарамайлы, о-бу яхшы ишлер этмеге ярай.

  1. Гиевлени яшыртгъын савуту – гьакъ юреклик. Уллу чагъындагъылар, оьсдюрюп къызын эрге берген ата-ана, алдатывну, гьиллалыкъны, ялгъан гьислени билмеге, айырмагъа бек арив бажара.
  2. Къайынланы яшавуну гьакъында сорашыгъыз, билигиз. Оланы агьамиятлы ишлеринден ягъада къалмагъыз. Гючюгюзге гёре кёмек этигиз. Оланы тувгъан гюнлерин, белгили тархларын унутмагъыз. Бола туруп, олагъа савгъатлар беригиз. Шолай этеген гиевню сюежеклер.
  3. Къатыныгъыз саялы ону ата-анасына вёрегиз бирт де кант этмегиз. Шо хатадан сакъланыгъыз. Эгер не буса да ичигизни бушдура ва шо гьакъда къайынлар булан хабар этмеге сюе бусагъыз, сёзюгюз кант йимик болмасын. Кёп сюеген къатыныгъызны гьайын этеген болуп сёйлегиз ва шо гьакъда кёмек тилегиз.
  4. Къайынлардан гелеген яхшылыкъны гери урмагъыз ва олагъа илинип де къалмагъыз. Орталыкъны сакълап яшаса, лап яхшы болур.

Арада не иш тувса да, не къыйынлыкълагъа къаршы болсагъыз да, сабур болугъуз ва башыгъызны тас этмегиз, оьзюгюзню оьзден тутугъуз. Оьрден сёйлемекден сакъланыгъыз, айып этивлени къоюгъуз ва хатирин къалдырмакъдан ари болугъуз.

Къатынны ата-анасы аталыкъ ихтиярларын сизге де яймагъа сюежекни билигиз. Тынглавлу уланыдай оьзюгюзню гьисап этмеге къарагъанда хыр тутуп эришмегиз. Уллуланы айтгъанын этегендей болуп гёрюнюгюз, гьатдан озмаса, олагъа тынгламакъ айып тюгюл. Амма кёп басгъын этмеге къараса, илиякълы кюйде азатлыкъ дазуларыгъызны белгилемеге ярар.

Къайынлар булангъы бу къыйынлы оюнда къатыныгъыз лап инамлы ёлдашыгъыздыр. Огъар нечакъы ювукъ бусагъыз, шончакъы да ол сизин якълажакъ, къардашларына да сизге къаршы сёз айтмагъа къоймас.

Къатыныгъыз сизин гьакъ юрекли сюювюгюзню сезеген кюйню этигиз. Шо заман сизин якъламакъ учун, ол бир затгъа да къарамас.

 

Къайынлар гиевден не сюе?

Аслу гьалда олар кёп затны да сюймей. Къатынны анасына, атасына, уланкъардашларына ва оьзге къардашлагъа сиз ону сюегенин гёрсетмеге, сизин учун ол тарыкълы экенин белгилемеге, ону гьайын этегенигизни, янгыз къоймажагъын, хатирин къалдырмажагъын, аявлап сакълажагъын, тарыкъ-герек булан таъмин этежегин ва талайлы этмек учун не де этежегин ачыкъ этмеге тарыкъ. Битди, дагъы зат тарыкъ тюгюл! Булай алгъанда, кёп де тюгюл. Биревлер учун, бу къыйын масъаладыр, тек къаст къылса, бажарылмайгъан зат ёкъ мунда.

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Илмугъа элтеген ёл

Билим алывну ёлуна тюшген алимлер ва сыйлы адамлар, илмугъа агьамият бермекден къайры, оьзюн нечик тутма герекни де ахтаргъан, шону булан байлавлу эдеплени де аяп юрютген. Гьакъны билмеге белсенген муталим оьзюню насигьатчысына юваш кюйде таби болмагъа герек, авруйгъан гиши докторгъа инамлыкъ...


Анварны музейи – яратывчулукъну очагъы

Кёплер биледир Магьачкъалада уллу шаирибиз Анвар Гьажиевни атындагъы музей барны. Къумукъ поэзияны классиги, Дагъыстанны халкъ шаири яшагъан уьй, яратгъан ери аявлап жыйылгъан ва къаравчулар учун сав йыл ачылгъан. Мунда шаир яшагъан кюй сакълангъан, ол къоллагъан савутлар, алатлар, китаплар, огъар...


АНА СЮЮНЧДЕН ТОЙСА...

Пагьмулу адам гьар бир якъдан пагьмулу бола. Муну этип бажарагъан, ону да кютме бола. Биревлеге бажарывлукъ, гьюнер эркин берилген ва оланы яратывчулугъу бир тармакъ булан дазуланмай. Арсен Ягьияевни охувчуларыбыз таныйдыр деп эсиме геле. Шаир гьисапда таныйдыр. Амма ол арив кюйде сурат да эте....


Эсги кагъызлар

Къырда сувукъ эди, шо саялы Марат шарфын тап гёзлерине ерли тартып байлагъан. Яшлар бавундан уьюне ерли ол бир сёз де айтмай иннемей юрюй.   – Не арыдым яяв юрюме! Уьстюмде кёп опурагъым да бар! – деп ол уьюне гирип аякъгийимлерин чечегенде кант эте. – Къыш гелген чи, шо...


Тутгъан оразаларыбызны Аллагь ﷻ къабул этсин!

Ассаламу алейкум ва рагьматуллагьи ва баракатугьу!   Аявлу къардашлар ва къызардашлар! Етишип гелеген Ораза байрам булан гьакъ юрекден къутлайман сизин. Бу байрам ораза тутув, дуа этив, товбагъа тюшюв ва ругь оьсюв булан толгъан рамазан айны жамын чыгъара. Уллу байрамыбыз рагьмулукъну,...