Неге мен къул болма герекмен?!

Неге мен къул болма герекмен?!

Неге мен къул болма герекмен?!

Ойлаш, пикру эт, неге десе Ислам – ойлашагъан адамланы дини.

Бусурман учун бир сагьат пикирлешмек хыйлы йылларда этилген ибадатгъа тенг саналагъаны негьакъ тюгюл.

 

Аллагьу таала – бизин Есибиз ва Яратгъаныбыз, биз буса – Ону къулларыбыз. Шону англайгъанлыкъ иманы бар кёбюсю адамны насипли эте, алгьамдулиллагь (Аллагьгъа ﷻ макътав болсун). Амма иманы токъташмагъан, иманы къатты болуп битмегенлер де бар. Насиплигин сезмек учун, шолайлагъа бир-бир ишлени англамагъа тарыкъ боладыр.

«Мен Аллагьгъа ﷻ инанаман, тек неге къул болма герекмен? Шолайлыкъ мени ягьымны сындыра!» – деп, дюньяда оьз ерин табып битмеген бир-бир адамлар бу кюйде ойлашма боладыр. Шолай сёзлени эшитгенде: «Неге Есибизни къулу болмакъ – яман, деп биревлени эсине гелегенине», – ойлаша къалдым.

 «Къул» деген англав къайдан гелген? Жамиятда токъташгъан пикругъа гёре, къул – бары да ихтиярларын ва къазанмагъа имканлыгъын тас этген адам. Загьматына ва яшавуна еслик этеген еси, огъар сюйген-сюйгенин этмеге толу кюйде ихтияры бар.

Къулну загьматы – адам адамны ишлетеген кюйню лап авур къайдасы.

Муна мунда яшырылгъан масъаланы аслу сыры!

Гертиден де, бир адам башгъа адамгъа толу кюйде таби болмакъ ягьын сындырагъан лап авур ишдир. Неге тюгюл, мал якъдан ва жамиятдагъы гьалы артыкъ саялы, бир адам башгъа адамгъа уллулукъ эте, башгъасы буса, огъар баш ура ва бютюн айтгъанын эте.

Бир адам да оьзюне сужда этерге лайыкълы тюгюл! Неге десе бир адамны да оьзюне баш урардай чакъы даражасы ёкъ. Нечакъы абурлу ва гьюрметли болса да, гьар адамны осал ерлери ва гьислери бола, хата йибермекден де сакъланмагъан. Мунда бары да зат англашыла! Адам башгъа адамны къулу болмагъа сюймей! Бек арив! Шолайлыкъ Ислам динге къаршы чыкъмай.

Энни бу масъалагъа башгъа гёзден къарайыкъ. Тетиксиз Бирев барны, сужда этмеге тийишли Бирев барны, гьар тюрлю нукъсанлыкълардан таза Бирев барны, кемчиликлерден эркин Бирев барны, биревге де гьажатлы тюгюл Бирев барны, лап уллу гючю ва къуваты булангъы Бирев барны, бары да аламны ва шону ичинде бизин де яратгъан Бирев барны биз барыбыз да билебиз чи.

Шолай деп къабул этилгенде, демек инсан Есибизни къулу (яратылгъанны тюгюл), деп сезмеге башлагъанда, къулчулукъ ягьын сындырагъан ва инсан табиатгъа къыйышмайгъан иш деп саналмайгъан болажакъ.

Амма шону булан бирче, оьмюр боюнда, оьзю де англамайгъан кюйде, инсан нени де къулу болмагъа бола. Натижада адам оьз-оьзюн шолай «терс къулчулукъгъа» гийирте. Масала, гьислерине яда мердешлерине харлы болса, инсанны гьалы осаллаша ва ахырда да ол шоланы есири бола, къулчулукъгъа тарый.

Янгыз бир Есибизни къулу дегенге рази болмакъ инсангъа толу эркинлик бермеге бола!

 

Хадижа Гьажиагьматова

 

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ савуту   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Мугьаммат ибну Сиринден булай етишген: «Мен оьзюме Сумрат бин Жундубнуки йимик къылыч этдирмеге сюйдюм. Ол буса, оьзюню къылычы Расулуллагьныкине ﷺ ошатып этилген деди» (ат-Тирмизи).   Пайхаммарны ﷺ...


Ораза байрам ва ону булан байлавлу ишлер

Хадир гече (Ляйлят уль-Къадр)   Хадир гече (Ляйлят уль-къадр) – йылны ичинде лап абурлу гече. Ону маънасы гележекни белгилевю ва къудратлыкъны гечеси деп таржума этиле. Шу гече Лавгьуль Махфуздан (Хранимая скрижаль) Ер юзюню тюпдеги кёклерине сыйлы Къуръан китап тюшюрюлген болгъан ва ондан таба...


Илмугъа элтеген ёл

Билим алывну ёлуна тюшген алимлер ва сыйлы адамлар, илмугъа агьамият бермекден къайры, оьзюн нечик тутма герекни де ахтаргъан, шону булан байлавлу эдеплени де аяп юрютген. Гьакъны билмеге белсенген муталим оьзюню насигьатчысына юваш кюйде таби болмагъа герек, авруйгъан гиши докторгъа инамлыкъ...


Гьиллалыкъ: шо яхшымы яда яманмы?

Гьиллалыкъ – эки янсынлы иш. Бир якъдан, биз барыбыз да билеген кюйде, намуслу (честный) болмакъ бек яхшы ва тюзевлю аралыкъланы кюрчюсю санала. Башгъа якъдан буса… гертисин айтайыкъ: багъыйсыз гьалдан чыкъмакъ яда масъала чечмек учун, гьар ким де яшавунда бир керен сама да гиччирек...


Тутгъан оразаларыбызны Аллагь ﷻ къабул этсин!

Ассаламу алейкум ва рагьматуллагьи ва баракатугьу!   Аявлу къардашлар ва къызардашлар! Етишип гелеген Ораза байрам булан гьакъ юрекден къутлайман сизин. Бу байрам ораза тутув, дуа этив, товбагъа тюшюв ва ругь оьсюв булан толгъан рамазан айны жамын чыгъара. Уллу байрамыбыз рагьмулукъну,...