Неге мен къул болма герекмен?!

Неге мен къул болма герекмен?!

Неге мен къул болма герекмен?!

Ойлаш, пикру эт, неге десе Ислам – ойлашагъан адамланы дини.

Бусурман учун бир сагьат пикирлешмек хыйлы йылларда этилген ибадатгъа тенг саналагъаны негьакъ тюгюл.

 

Аллагьу таала – бизин Есибиз ва Яратгъаныбыз, биз буса – Ону къулларыбыз. Шону англайгъанлыкъ иманы бар кёбюсю адамны насипли эте, алгьамдулиллагь (Аллагьгъа ﷻ макътав болсун). Амма иманы токъташмагъан, иманы къатты болуп битмегенлер де бар. Насиплигин сезмек учун, шолайлагъа бир-бир ишлени англамагъа тарыкъ боладыр.

«Мен Аллагьгъа ﷻ инанаман, тек неге къул болма герекмен? Шолайлыкъ мени ягьымны сындыра!» – деп, дюньяда оьз ерин табып битмеген бир-бир адамлар бу кюйде ойлашма боладыр. Шолай сёзлени эшитгенде: «Неге Есибизни къулу болмакъ – яман, деп биревлени эсине гелегенине», – ойлаша къалдым.

 «Къул» деген англав къайдан гелген? Жамиятда токъташгъан пикругъа гёре, къул – бары да ихтиярларын ва къазанмагъа имканлыгъын тас этген адам. Загьматына ва яшавуна еслик этеген еси, огъар сюйген-сюйгенин этмеге толу кюйде ихтияры бар.

Къулну загьматы – адам адамны ишлетеген кюйню лап авур къайдасы.

Муна мунда яшырылгъан масъаланы аслу сыры!

Гертиден де, бир адам башгъа адамгъа толу кюйде таби болмакъ ягьын сындырагъан лап авур ишдир. Неге тюгюл, мал якъдан ва жамиятдагъы гьалы артыкъ саялы, бир адам башгъа адамгъа уллулукъ эте, башгъасы буса, огъар баш ура ва бютюн айтгъанын эте.

Бир адам да оьзюне сужда этерге лайыкълы тюгюл! Неге десе бир адамны да оьзюне баш урардай чакъы даражасы ёкъ. Нечакъы абурлу ва гьюрметли болса да, гьар адамны осал ерлери ва гьислери бола, хата йибермекден де сакъланмагъан. Мунда бары да зат англашыла! Адам башгъа адамны къулу болмагъа сюймей! Бек арив! Шолайлыкъ Ислам динге къаршы чыкъмай.

Энни бу масъалагъа башгъа гёзден къарайыкъ. Тетиксиз Бирев барны, сужда этмеге тийишли Бирев барны, гьар тюрлю нукъсанлыкълардан таза Бирев барны, кемчиликлерден эркин Бирев барны, биревге де гьажатлы тюгюл Бирев барны, лап уллу гючю ва къуваты булангъы Бирев барны, бары да аламны ва шону ичинде бизин де яратгъан Бирев барны биз барыбыз да билебиз чи.

Шолай деп къабул этилгенде, демек инсан Есибизни къулу (яратылгъанны тюгюл), деп сезмеге башлагъанда, къулчулукъ ягьын сындырагъан ва инсан табиатгъа къыйышмайгъан иш деп саналмайгъан болажакъ.

Амма шону булан бирче, оьмюр боюнда, оьзю де англамайгъан кюйде, инсан нени де къулу болмагъа бола. Натижада адам оьз-оьзюн шолай «терс къулчулукъгъа» гийирте. Масала, гьислерине яда мердешлерине харлы болса, инсанны гьалы осаллаша ва ахырда да ол шоланы есири бола, къулчулукъгъа тарый.

Янгыз бир Есибизни къулу дегенге рази болмакъ инсангъа толу эркинлик бермеге бола!

 

Хадижа Гьажиагьматова

 

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Танг намаз ва адамны савлугъу

Шексиз кюйде, юху – Есибиз Аллагь ﷻ бизге берген уллу ниъматланы бириси. Авур гюнню йиберип, ишлеп арыгъанда, тангала да загьмат тёкмеге болардай жагьлыкъ учун, инсан юхлап, гюч топламакъны гьайын эте. Юху къаркъараны савлугъу ва гьалны яхшылыгъы учун тарыкълы. Юху юрекни парахат эте,...


Сорав – жавап

– Юкге къоюлгъан (залог) ва кредитни къайтарма болмагъанда банк оьзюне алгъан машинни банкдан сатып алмагъа яраймы? – Асламчылыкъ булан байлавлу ишлеге къошулма ярамайгъаны белгили, процентге берме ва алма гьарам. Бу лап авур гюнагьлардан санала. Амма банк берген акъчасын процентсиз...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Капир адамны ва мунапикъни де гьисапдан сонг гьукмусу нечик болажакъ?   Капирни ва мунапикъни гьукмусу гьисапдан сонг, даим жагьаннемге гирип ондан уьзюлмей къатты авуртдурагъан азапда турмакъ. Аллагь ﷻ оланы Къуръанда булай сифатлай (маънасы):...


Байлыкъдан шашмас учун не этме герек?

Инсан уьстюнлюкге етишгенде къутуруп гетеген гезиклер бола. Байлыкъ адашдырып, шондан тайышып гетмес учун, не этме герекни гьакъында бугюнгю макъалабызда хабар этмеге сюебиз.   Гьалиги заманда бютюн дюнья къазанчны гьакъында оьтесиз кёп ойлаша, къуру бир пикруда – къайдан ва нечик...


Насипни гёлеми

Арт вакътилерде адамлар къайдан да, гьатта интернетден де кёп зат сатып алагъан болгъан. Кёплер тарыкъ тюгюл затгъа ес болса да, алгъанындан ажайып сююне.   Алгъанындан сююнмек – гьар кимге де танывлу гьисдир, тек шо сююнювню даражасы бир йимик тюгюл: биревлер гьатдан озуп йибере,...