Оьктемликден сакъ болайыкъ

Оьктемликден сакъ болайыкъ

Оьктемликден сакъ болайыкъ

О-бу тармакъда уьстюнлюкге етишген, оьзгелерден пагьму якъдан къалышагъан бир-бир адамлар оьзюн оьр гёрюп, оьктем болма башлай. Булай алгъанда заралсыз гёрюнеген бу хасият гьакъыкъатда яман натижагъа гелтирмеге бола.

 

Оьз-оьзюнден кеп алагъан гиши хохабазлыкъгъа (гордыня) ювукъ геле. Арты булан шолай адам айлана якъдагъылагъа оьрден къарайгъан, башгъаланы мысгъыллайгъан ва сан этмейген бола. Оьктем болмакъдан къоруйгъан къалкъан (щит) – пагьмубуз, бажарагъаныкъ бизден тюгюл, янгыз Есибиз берген савгъат экенни даим эсде сакъламакъ санала. Берилген бу къыйматлылыкъ саялы да, Яратгъаныбызгъа битмес шюкюрлюк этмеге герекбиз.

Этеген ишин инсан оьзгелерден яхшы этип бажарагъанын англай ва бу гьюнерин дурус ёлда яхшылыкъ учун къоллай буса, гюнагь болмас. Оьзюне ва халкъгъа пайда гелтиреген пагьмусу саялы, олай да шону дагъыдан-дагъы оьсдюрме гьаракат этеген, гьюнерли шо адам Есине разилик билдирип яшай буса, – шолайлыкъ макътавгъа лайыкълы. Амма адам оьзюн оьзгелерден артыкъ гёрюп, къалгъанланы сан этмей буса, шо – хохабазлыкъ деген айыплы хасият болур.

Оьзюн оьр гёрмекни, юрекде оьктемлик тувувну себеби – авамлыкъ. Есибизни алдындагъы зайип гьалыбызны гьакъында ойлашмакъ, бар-барлыгъыбызны Аллагь ﷻ берген деп сезмек, Ону къудраты булан ниъматлардан пайдаланабыз деп англамакъ – шо яман мердешден къутулмагъа кёмек этер. Оьзюбюзню нечик тутажакъбыз, малыбызны нечик харжлажакъбыз, Яратгъаныбызгъа шюкюрлюк этежекбизми, деп берилген яхшылыкълар бизин сынамакъ учун яралгъан.

 

Беш ёрав

Хабарланагъан кюйде, Адам пайхаммар  уланы Шисгъа  ва оьзге уланларына беш ёрав къоюп гетген.

Биринчиси: «Бар-барлыкъгъа таянып, оьз-оьзюнге инанып къалма ва гележегинг булутсуз болургъа алданмагъа ярамайгъанны бил ва авлетлеринге етишдир. Неге тюгюл, мен де, даим женнетде леззет чегип туражакъман, деп алдангъаным саялы, ондан чыгъарылдым».

Экинчиси: «Къатынларыгъызны умутларыны, сюйгенлерини, гёз къаравларыны артына тюшмегиз. Мен къатынымны сюйгенлерине ва гёз къаравларына таби болуп, къадагъа этилген терекден ашадым ва сонг шо гьакъда кёп-кёп гьёкюндюм».

Уьчюнчюсю: «Не зат буса да этмеге токъташсагъыз, гьукмугъуз нечик айланажакъгъа ойлашыгъыз. Эгер мен, этген ишим негер гелтирежекни гьакъында ойлашгъан эдим буса, шу гьалгъа тарымас эдим».

Дёртюнчюсю: «Эгер юрегигизде (жаныгъызда) талчыкълыкъ, гьалеклик тувса, рагьат турмагъыз, сакъ болугъуз. Къадагъа этилген терекни емишин ашайгъанда, юрегимни къайгъылы талчыкъ ва гьалеклик къуршагъан эди. Амма мен гери урулгъан ишни узатдым ва сонг шо гьакъда кёп гьёкюндюм».

Бешинчиси: «Не зат буса да этмеге токъташгъанча, бир башлап айлана якъдагъы гьакъыллылар булан гьакълашыгъыз. Эгер мен, емишни ашагъанча, бир башлап малайиклер булан гьакълашгъан эдим буса, авур ва къыйынлы бу гьалгъа тарымас эдим».

 

Рашид Камалов

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Хатирин къалдырыв – авур юк

Къайсы тиштайпаны да яшавунда ювукъ адамына, къурдашына хатири къалагъан гезиклер бола. Хатири къалгъанлыкъдан заманында арчылмаса, – къатынгишини авур хасиятына гёре, шо, озокъда, тынч иш тюгюл, – булар йыллар булан жыйыла туруп, аралыкъланы агъулай, оьсмекге пуршав эте, муратлагъа...


Илмугъа элтеген ёл

Билим алывну ёлуна тюшген алимлер ва сыйлы адамлар, илмугъа агьамият бермекден къайры, оьзюн нечик тутма герекни де ахтаргъан, шону булан байлавлу эдеплени де аяп юрютген. Гьакъны билмеге белсенген муталим оьзюню насигьатчысына юваш кюйде таби болмагъа герек, авруйгъан гиши докторгъа инамлыкъ...


Гьиллалыкъ: шо яхшымы яда яманмы?

Гьиллалыкъ – эки янсынлы иш. Бир якъдан, биз барыбыз да билеген кюйде, намуслу (честный) болмакъ бек яхшы ва тюзевлю аралыкъланы кюрчюсю санала. Башгъа якъдан буса… гертисин айтайыкъ: багъыйсыз гьалдан чыкъмакъ яда масъала чечмек учун, гьар ким де яшавунда бир керен сама да гиччирек...


Ораза байрам ва ону булан байлавлу ишлер

Хадир гече (Ляйлят уль-Къадр)   Хадир гече (Ляйлят уль-къадр) – йылны ичинде лап абурлу гече. Ону маънасы гележекни белгилевю ва къудратлыкъны гечеси деп таржума этиле. Шу гече Лавгьуль Махфуздан (Хранимая скрижаль) Ер юзюню тюпдеги кёклерине сыйлы Къуръан китап тюшюрюлген болгъан ва ондан таба...


АНА СЮЮНЧДЕН ТОЙСА...

Пагьмулу адам гьар бир якъдан пагьмулу бола. Муну этип бажарагъан, ону да кютме бола. Биревлеге бажарывлукъ, гьюнер эркин берилген ва оланы яратывчулугъу бир тармакъ булан дазуланмай. Арсен Ягьияевни охувчуларыбыз таныйдыр деп эсиме геле. Шаир гьисапда таныйдыр. Амма ол арив кюйде сурат да эте....