Оьктемликден сакъ болайыкъ

Оьктемликден сакъ болайыкъ

Оьктемликден сакъ болайыкъ

О-бу тармакъда уьстюнлюкге етишген, оьзгелерден пагьму якъдан къалышагъан бир-бир адамлар оьзюн оьр гёрюп, оьктем болма башлай. Булай алгъанда заралсыз гёрюнеген бу хасият гьакъыкъатда яман натижагъа гелтирмеге бола.

 

Оьз-оьзюнден кеп алагъан гиши хохабазлыкъгъа (гордыня) ювукъ геле. Арты булан шолай адам айлана якъдагъылагъа оьрден къарайгъан, башгъаланы мысгъыллайгъан ва сан этмейген бола. Оьктем болмакъдан къоруйгъан къалкъан (щит) – пагьмубуз, бажарагъаныкъ бизден тюгюл, янгыз Есибиз берген савгъат экенни даим эсде сакъламакъ санала. Берилген бу къыйматлылыкъ саялы да, Яратгъаныбызгъа битмес шюкюрлюк этмеге герекбиз.

Этеген ишин инсан оьзгелерден яхшы этип бажарагъанын англай ва бу гьюнерин дурус ёлда яхшылыкъ учун къоллай буса, гюнагь болмас. Оьзюне ва халкъгъа пайда гелтиреген пагьмусу саялы, олай да шону дагъыдан-дагъы оьсдюрме гьаракат этеген, гьюнерли шо адам Есине разилик билдирип яшай буса, – шолайлыкъ макътавгъа лайыкълы. Амма адам оьзюн оьзгелерден артыкъ гёрюп, къалгъанланы сан этмей буса, шо – хохабазлыкъ деген айыплы хасият болур.

Оьзюн оьр гёрмекни, юрекде оьктемлик тувувну себеби – авамлыкъ. Есибизни алдындагъы зайип гьалыбызны гьакъында ойлашмакъ, бар-барлыгъыбызны Аллагь ﷻ берген деп сезмек, Ону къудраты булан ниъматлардан пайдаланабыз деп англамакъ – шо яман мердешден къутулмагъа кёмек этер. Оьзюбюзню нечик тутажакъбыз, малыбызны нечик харжлажакъбыз, Яратгъаныбызгъа шюкюрлюк этежекбизми, деп берилген яхшылыкълар бизин сынамакъ учун яралгъан.

 

Беш ёрав

Хабарланагъан кюйде, Адам пайхаммар  уланы Шисгъа  ва оьзге уланларына беш ёрав къоюп гетген.

Биринчиси: «Бар-барлыкъгъа таянып, оьз-оьзюнге инанып къалма ва гележегинг булутсуз болургъа алданмагъа ярамайгъанны бил ва авлетлеринге етишдир. Неге тюгюл, мен де, даим женнетде леззет чегип туражакъман, деп алдангъаным саялы, ондан чыгъарылдым».

Экинчиси: «Къатынларыгъызны умутларыны, сюйгенлерини, гёз къаравларыны артына тюшмегиз. Мен къатынымны сюйгенлерине ва гёз къаравларына таби болуп, къадагъа этилген терекден ашадым ва сонг шо гьакъда кёп-кёп гьёкюндюм».

Уьчюнчюсю: «Не зат буса да этмеге токъташсагъыз, гьукмугъуз нечик айланажакъгъа ойлашыгъыз. Эгер мен, этген ишим негер гелтирежекни гьакъында ойлашгъан эдим буса, шу гьалгъа тарымас эдим».

Дёртюнчюсю: «Эгер юрегигизде (жаныгъызда) талчыкълыкъ, гьалеклик тувса, рагьат турмагъыз, сакъ болугъуз. Къадагъа этилген терекни емишин ашайгъанда, юрегимни къайгъылы талчыкъ ва гьалеклик къуршагъан эди. Амма мен гери урулгъан ишни узатдым ва сонг шо гьакъда кёп гьёкюндюм».

Бешинчиси: «Не зат буса да этмеге токъташгъанча, бир башлап айлана якъдагъы гьакъыллылар булан гьакълашыгъыз. Эгер мен, емишни ашагъанча, бир башлап малайиклер булан гьакълашгъан эдим буса, авур ва къыйынлы бу гьалгъа тарымас эдим».

 

Рашид Камалов

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Къумукъ поэзияны инче асил тавушу

Артдагъы гюнлерде Супиянат Магьамматовна Мамаевагъа Дагъыстанны халкъ шаири деген ат берилди деген шат хабар барыбызны да сююндюрдю. Бизин республикада, савлай уьлкебизде ва гьатта тыш пачалыкъларда яшайгъан адабиятны сюеген, поэзияда англаву барлар бу янгылыкъны алдан берли къаравуллай эди, неге...


Къара ва акъ тюслю опуракъ не заманда да арив гёрюне

Къара ва акъ – бу эки де тюс кимге де къыйыша, не заманда да къолланмагъа бола. Ала-къула ренклерден ялкъгъанда гьар тиштайпа учун бу эки де тюс арив кёмекчи. Яш къызъяш, орта оьмюрдеги ва уллу чагъындагъы тиштайпа – гьариси бу эки тюс сайласа утдурмас. Къара ва акъ – не девюрге...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

  (Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Тавратгъа сени нечик иътикъатынг болма тарыкъ?   Мен токъташаман, гертиден де, Таврат – Аллагьны ﷻ китапларындандыр. Шариат агькамланы баян этмек учун, ону Калимуллагь Муса пайхаммаргъа тюшюрген.   Аллагь ﷻ Къуръанда булай...


Сорав – жавап

– Къардашы оьлгенде яслы турмакъ нече гюн гёрсетиле? – «Тухфат аль-Мугьтаж» деген китабында Ибн Гьажар аль-Хайтами булай яза: «Тиштайпагъа (эрдегисине де, эрге бармагъанына да) оьлген къардашына яда ят эргишиге гёре (шо эргишиге ол исси гьислер сезмейгенге шекликлер...


САЙЛАМЛЫ АСАРЛАР

    ЯШЛЫГЪЫМНЫ ДЮНЬЯСЫ Яратгъаным, язывунгну бузгъан ёкъ, Гьатта огъар гьат къошгъан ёкъ бир ерде. Амма юртну таш ёлуна чыкъгъандокъ, Гьалек болуп гете юрек бир-бирде.   Ата юртгъа ахыр гезик гелгендей, Абатларым, огь, бир авур алына… «Гетме дагъы, къал дагъы...