Сабурлукъ этмеге къачан къыйындыр?

Сабурлукъ этмеге къачан къыйындыр?

Сабурлукъ этмеге къачан къыйындыр?

Сабурлукъ этмеге болагъан инсан – ругьу гючлю, къылыгъы токъташгъан гишидир. Олай адам къазапланагъанда яда къарсалайгъанда гьалекликге тарымай оьз-оьзюн тутмагъа бажара.

 

Къыйын масъалагъа тарыгъан инсан авур гьалдан чыкъмакъ учун юрегин йымышатып, гючюн жыйып болмагъа тарыкъ. Сабурлукъ гёрсетмеге болгъан адам яшав сынавдан енгил чыгъар.

Башына къыйынлыкъ къопгъанда инсан ачувланмагъа, йыламагъа, акъырмагъа башлай. Сабурлукъ агь урувну токътатыв, янгыз бу гьислени басылтыв булан дазуланмай. Гьар адам не авур ишни де, балагьны да къатты кюйде къаршылама тарыкъ. Болуп турагъан бары да зат Яратгъаныбызны пурманы булан болагъангъа инанма ва Есибизден кёмек тилемеге тарыкъ.

Бары да адам насипли болмагъа ва балагьлар, масъалалар оьзюне тиймей, ягъадан гетгенни сюе. Амма «насип» дегенни гьар кес башгъа-башгъа кюйде англай.

Яшаву тюзелген, тек бир-бирде масъалалар тувагъан гишиге оьзгелерден эсе сабур болмагъа къыйындыр. Инсан урлукъну тарихинден белгили йимик, адамлар асрулар бою тюрлю-тюрлю къыйынлыкъланы, сынавланы башдан гечирген, тек кёбюсю гьалда шолардан эсен-аман оьтмеге бажаргъан.

Къыйынлы гьалгъа тарыгъанлагъа имканлыгъы барлар кёмек этмей де къоймагъан. Шолай кёмек этивню гёрмекли уьлгюсю – гьали-гьалилерде дюньягъа яйылып гетген пандемия: шо заман адамлар бир-бирини гьайын этмеге болду.

Амма бизин Дагъыстанда аз замангъа интернет тайса, ярыкъланы сёндюрсе, сув, газ гелмейген болса, гьалиги адамлагъа уллу къайгъы тюше, биревлеге чи гьатта балагь да дюрдюр. Бизден алда оьмюр сюрген ата-бабаларыбыз булай яхшылыкъланы къырыйын да билмей яшап гетген. Ал заманларда яшав нечик авур болгъанын билебизми яда оланы къыйынлыкъларын унутуп барабызмы? Оланы яшаву бизинкинден шайлы къысгъа да болгъан. Уллаталарыбыз, улланаларыбыз яшавунда гёрген къыйынлыкъланы биз гёз алдыбызгъа гелтирмеге де болмасбыз. Олар токъ яшамакъны гьакъында умут да этмей эди, оланы аслу мурады – сав къалмакъ болгъан.

О заманларда яшагъан ва авур гьалланы башдан гечиргенлеге яшавда къаршылашагъан къыйынлыкълагъа гьалиги наслудан эсе сабурлу кюйде янашмагъа, озокъда, тынч болур.

Ата-бабаларыбызны яшаву бек къыйын бола туруп, олар сабурлукъ ва чыдамлыкъ гёрсетип оьмюр сюргенни билебизми экен? Шоланы яшавундан биз не уьлгю алмагъа болабыз?

Ислам динибиз къыйынлы гьалгъа тюшгенлеге сабур болмагъа гёрсете. Сынавлардан оьтмеге, чыдамлыкъ гёрсетмеге тынч болсун учун, бетер гьалланы гёргенлени яшавуна къарама, оланы гьалыны гьакъында ойлашмагъа яхшыдыр. Эсин жыйып, оьзюнден авур гьалдагъы адамлагъа къарайгъан гишиге чыдамлыкъ гёрсетмеге тынч болма герек. Амма оьзюнден яхшы гьалдагъылагъа къарай буса, оьзюню авур яшаву огъар дагъыдан бек авур гёрюнер.

Инсан не гьалгъа тарыса да, ачувланмагъа ва яшаву бырыкъ гетгенине агь урмагъа тюшмейдир, неге десе ону шо яшавуна башгъалар бек сукъланмакъ бар. Нечик болса да, оьзюнден дагъы да яман гьалдагъылар ёлукъмай къалмай. Инсан не къыйынлыкъгъа тарыса да, тек гьалиги заманда ашама ашы, гиймеге опурагъы ёкълар бармы дагъы? Аслу гьалда бютюн халкъны турмагъа ери де бар. Шолай болса да, адамлар кантын къоймай, бар-барлыгъына шюкюрлюк этмей.

Бир-бир адамланы ажайып «пагьмусу» бар, шогъар гёре олар ёкъ ерде де оьзлеге масъала тапмагъа бажара. Чёп де ёкъ затдан оьзлеге де, айлана якъдагъылагъа да уллу масъала чыгъартагъанлар азмы? Олар шо ялгъан масъалаланы чечебиз деп, агьамиятлы ишлени артгъа теберип къойма бола. Битмес кантыллавун да узатып…

Эгер къыйынлы гьалгъа къаршы болгъанлар яхшы кюйде ойлашып къараса, шо ишлер бир де масъала тюгюлюн англамакъ бар. Кёбюсю гезикде шолар маънасыз ва агьамиятсыз болуп чыгъа. Гьалны тюз кюйде англаса, инсангъа шоланы башдан гечирмеге шайлы рагьат болар.

Амма чыдамлы болмакъны, Яратгъаныбыздан гелеген ниъматлар саялы, Есибизге шюкюрлюк этмекни орнунда кёплер яшавну багъыйсыз янларына агьамият бере, шогъар багъып ава. Муна шолайлыкъ инсангъа насипли болмагъа четим эте.

 

 

Нурмагьаммат Изудинов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Язывчуланы Союзу пагьмуланы излей

Жамиятны маданият яшаву адабиятдан билинедир: язывчулар, шаирлер айтгъан сёз халкъгъа етише, таъсир эте буса, адамлар ругь яшавдан айрылмагъан. Инсанны къылыкъларын яхшылашдырмакъ учун дин аслу роль ойнай, тек шогъар кёмекчи гьисапда инче саният, адабият да янаша геле. Масала, адабият адамны...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Бары да къаркъаралар-чархлар бир ерге жыйылажагъына ва, гертиден де, халкъ башдагъы кююне къайтажагъына сени иътикъатынг нечикдир?   Шо биз токъташагъан зат, гертиден де, Аллагь ﷻ бары да инсанланы биринчи яратгъан йимик янгыдан тирилтер. Аллагь ﷻ...


Сыйлы адамлар: Умар ибн Абд уль-Азиз

Ата да, улан да бир йимик асил къылыкълы (давамы)   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Динге берилген улан оьз заманындагъы лап айтылгъан алимлени алдында охугъан, алгъан шо билими булан ол Пайхаммарны ﷺ гьадислерин билеген лап айтылгъан адам бола. Ол дин якъдан билим ала туруп, яш...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ байлыкъгъа янашыву   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммар ﷺ опуракъда ва ашда оьзюне артыкълыкъ этмеген, башгъа асгьабалар йимик ач да болгъан, уьшюме де уьшюген.   Аль-Касталляни язгъан «Аль-Мавахиб» деген китапда Ибну Бухайра гелтирген бу...


Сорав – жавап

– Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ва ер-ерде яймагъа яраймы? – Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ярамай, эгер шолайлыкъ булан огъар ругь якъдан зарал тие буса. Ислам дин инсангъа не йимик зарал этме де къадагъа этген. Уьстевюне, адамны менлигине зарал этеген...