Къатынын сюеген ва гьюрметлейген эр женнетге гирерми?
Гьалиги бу пелекетли ва сынавдан толгъан дюньяда парахатлыкъ ва ял алыв береген агьлюню къыйматы бирден-бир артгъан. Яратгъаныбызны бу уллу ниъматы инсанлагъа бир-бирин сюймеге, янын тумагъа берилген.
Динибиз агьлюню даражасын шонча да артдыргъан, гьатта эр-къатын бирлешив болуп къалмай, шо – Есибизге этилеген айры ибадат санала. Эр-къатынны арасындагъы гьакъ сююв буса, Аллагьны ﷻ берекетин тувдура.
Сыйлы китапларда, пайхаммарланы ва сыйлы адамланы сёзлеринде агьлюню агьамиятлыгъы ва къыйматы гьакъда кёп айтыла.
Масала, Къуръанда шо гьакъда булай айтыла (маънасы): «Ону белгилеринден – оларда парахатлыкъ тапмакъ учун, Ол къатынларыгъызны сизден оьзюгюзден яратгъан. Ол сизин арагъызда сююв ва рагьмулукъ токъташдыргъан. Гьакъ кюйде, шолайлыкъда – ойлашагъан адамлар учун белги бар» («Ар-Рум» деген сура, 21-нчи аят).
Бу аят Ислам диндеги агьлюню оьр даражасын гёрсете. Шо сёзлени терен маънасына агьамият беригиз. Парахатлыкъ (сакина): къатын – эри учун рагьатлыкъны, жан ял алывну булагъы ва эрден де къатынгъа шолай. Къатын барда къоркъунчлукъ ва арыгъанлыкъ тая. Сююв (мавадда): эр-къатынны юреклерине Аллагь ﷻ салгъан гьашыкълыкъ, бир-бирине байлавлукъ, юрек алагъанлыкъ. Рагьмулукъ (рагьма): сюювден гючлю гьис. Шону ичине языкъсыныв, гечив, гьайын этив ва бир-бирине яхшылыкъ ёрав гире. Бу мердеш агьлюге къыйынлы гьаллардан оьтмеге кёмек эте.
Шолайлыкъ булан, эр-къатынны арасындагъы сююв – Яратгъаныбызны уллу савгъаты. Бу гьисни къыйматлап ва шогъар шюкюрлюк этмеге тарыкъ.
Пайхаммарны ﷺ яшаву – эргиши къатынына нечик янашмагъа герекни лап яхшы уьлгюсю. Оланы сюювю янгыз сёз булан дазуланмай эди, гьар гюн иш булан гёрсетиле болгъан. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ агьлюге нечик янашмагъа герегин бизге асил уьлгю гёрсетген.
Пайхаммар ﷺ айтгъан булай сёзлер сакълангъан: «Сизин арагъыздан лап яхшысы – къатынына инг яхшы янашагъаны. Сизин арагъыздан къатынларыма янашагъан кюйге гёре мен лап яхшыман» (ат-Тирмизи. Ибн Мажжагь). Расулуллагь ﷺ къатыныа бакъгъан сюювюн бирт де яшырмагъан: ол ичген хабадан ичген, бек йымышакъ янашгъан, гьюрмет этген, юрегиндеги дертлерин айтгъан, ону булан масхара этген.
Пайхаммар ﷺ биринчи къатыны Хадижагъа бакъгъан сюювюн тап оьлгенче юрегинде сакълагъан. Пайхаммар ﷺ огъар кёп исси сёз багъышлагъан, къыйынлы вакътилерде этген кёмегин унутмагъан ва даим шо гьакъда эсгерген. Хадижа булан уьйленген сонг, яшавуну лап яхшы йылларында Пайхаммар ﷺ ол сав чакъы башгъа къатын алмагъан. Айша булай хабарлай болгъан: «Гьатта мен ону гёрмесем де, Хадижагъа йимик биревге де гюллемей эдим, неге десе Пайхаммар ﷺ ону кёп эсгере эди».
Мугьаммат Пайхаммар ﷺ къатынларына уьй къуллукъда кёмек этмеге бирт де уялмай эди. Ол опуракъ ярашдыра, эт туврай ва уьйде этилеген оьзге ишлени де этген. Шолайлыкъ булан, агьлю – ортакъ иш ва сюювню белгиси экенни гёрсетген.
Къатынгъа булай янашмакъ – янгыз ёрав тюгюл, шо зувапгъа лайыкълы гьаракат. Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа гьакъ юрекли негет булан агьлюню сакълавгъа багъышлангъан харжлар ва гьатта къатынны авзуна салгъан аш гесек де эргишиге рагьмулукъ иш этген, деп гьисапгъа алынажакъ. Къатынгъа байлавлу булан гьаракат, ону гьайын этив ибадатгъа тенг санала.
Герти сююв яшав ёлдашына багъашлангъан алгъышларда да билине. Ибрагьим пайхаммар къатыны ва авлетлери ону учун сююнч болсун, деп Есибизге тилей болгъан.
Сыйлы китаплар эргишилеге къатынларына илиякълы янашмагъа гёрсете. Гьатта эришивлю гьал тувса да, бусурман гиши къатынына рагьмулу янашып, ярашывгъа ёл излемеге тарыкъ. Ол къатындагъы яхшылыкъны гьакъында унутмагъа герекмей.
Къатынгъа бакъгъан сююв – янгыз гьашыкъ гьислер тюгюл. Бу дюр ажайып гьал, ону ичине абур-сый, гьюрмет, рагьмулукъ, акъча булан таъмин этив, къыйынлы гьалда бир-бирине табылыв ва ругь ювукълукъ гире.
Сыйлы Китапларда язылгъангъа гёре ва пайхаммарланы асил уьлюгюсне асасланып, эрлер агьлюсюнде асил гьал тувдурма бола. Шолай этмеге болса, олар бу дюньяда да насипли болур, Есибизни разилигин къазанып, ахыратда да талайлыкъ гёрер.
