Оьрюм къызьяш оьзюнден уялмас учун кёмек этейик

Оьрюм къызьяш оьзюнден уялмас учун кёмек этейик

Оьрюм яшны вакътиси – къыйынлы заман, къызлагъа буса, эки къат авур. Неге десе, олар шо вакътиде психология якъдан да, оьзге бютюнлей де алышына. Къызьяшны гёрюнюшю алышына, бетине тююрлер чыгъа, къаркъара башгъа бола, бир-бир ерлеге тюк бите, гьайиз башлана. 

 

Уллу болмагъа башлагъан бу вакътисинде яш оьрюмлеге, айрокъда къызлагъа англав ва ата-ананы кёмеги бек гьажатлы. Юрекдегин ачыкъ этмеге болагъанлыкъ, анагъа сырын аян этмек, алашынывланы англатмакъ – къызгъа нече де тарыкълы бола, англашылмайгъан, башгъа гирмейген янгылыкълардан оьтмеге болушлукъ эте.

Аналаны борчу – къызын болажакъ алышынывлагъа алданокъ гьазирлемек ва шолар болмагъа герекли ишлер деп англатмакъ. Ол 8–9 йыллыкъ чагъына етишген къызына: «Сен уллу болуп барасан, къаркъара оьсе – шолай болмагъа герек», – деп айтып, гьазирлик гёрмеге яхшы болур.  

Булай лакъыр этмек тынч масъала тюгюл. Шо чагъындагъы оьз гьалыгъызны гёз алгъа гелтиригиз. Кёплер анасы булан бу темагъа сёйлемеге уяла, тартына, айып гёре. Шо саялы олар сырын къурдаш къызларына чече яда оьзбашына маънасын билмеге къарай. Аналар, къызларыгъыз булан ювукъ аралыкъ тутмагъа сюе бусагъыз ва оьсюп гелеген яш уллу болгъанын енгил ва исбайы кюйде къабул этгенни сюе бусагъыз – иннемей турмагъыз.  

Гиччи яшланы тер ийиси уллуланыки йимик гючлю тюгюл. Амма оьрюм чагъына етишгенде терлейгенлик бек билине. Къызыгъыз артыкъ терлейгенин гьис этдигизми? Шоссагьат ону булан тазалыкъ масъалагъа байлавлу лакъыр этигиз, тер ийисни басылтагъан кюйлени англатыгъыз. Тёшю уллу болгъанны гёргенде – шогъар гёре сёйлегиз. Хас гийим тарыкъ болажагъын ва ону нечик гиймеге, юрютмеге герекни англатыгъыз.

Докторлар билдиреген кюйде, къызланы бирден-бир оьсюп йибереген вакътиси гьайиз башлангъанча бир йыл алда гьис этиле. Къызыгъыз оьсюп йибергенни гёрсегиз, бу агьамиятлы масъалагъа байлавлу лакъыр этмей къоймагъыз. Гьайиз булан масъалалар нечик чечилегенни гьакъында анадан яхшы башгъа адам илиякълы кюйде англатмас.

Къызгъа тюк битмеге башлагъанда да ана шо не иш булан байлавлу экенин ачыкъ этсе яхшы. Арив гёрюнюшню сырларын да ана англатса яман болмас.

Яшёрюмде гормонлар гючленип, оланы хошу, гёнгю гюнде юз тюрлю алышына. Шону англайгъан ата-ана хыйлы къавгъадан сакъланмагъа бола. Бу гьал неден башланагъанны ва нечик шондан чыкъмагъа болагъанны, оьз-оьзюн тергевню тюбюнде сакълайгъан кюйлени англатмагъа тарыкъ. Масала, тыныш алыв гимнастика, спорт, дурус ашав, алгъышлар – кёмек этегенни етишдирмеге яхшы.

Гёзелликни, сюювню, аналыкъны ва шолай оьзге темалагъа гёре гележекде къызларыбыз булан кёп-кёп лакъыр этежекбиз… Ана юрек баласын сюе ва, яшав масъалаланы англатып, огъар гьар якъдан кёмек эте.

 

Юлия Зачёсова

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Сыйлы адамлар: Гьасан аль-Басри

Пайхаммарны ﷺ уьюнде оьсген адам     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Арасында Гьасан аль-Басри йимик инсанлар бар туруп адамлар нечик адашмагъа бола?» Масляма ибну Абд-аль-Малик   Пайхаммарны ﷺ къатыны Умму Салямгъа элчи шат хабар гелтире: Хайра дейген ону къулукъчусу эсен-аман...


«Кепли китапны» бетлеринден

«Бу чу сени йырынг»   Йырчы Къазакъ – къумукъ поэзияны классиги, биринчи ердеги ва лап пагьмулу шаирибиз деп негьакъ айтылмайдыр. Ол оьзю буса: «Бир йырлагъан йырымны къайтарып йырлайман десем, башгъалатып къояман яда янгы йыр чыгъарып къояман», – дей...


«Кепли китапны» айланасында кавлу лакъыр

Къумукъ тилде китап чыгъагъанда шат болабыз, айрокъда проза буса, неге тюгюл шиърулар аз-кёп буса да заманда бир чыгъа, тек ана тилибиздеги проза нече де аз. Пагьмулу журналист ва язывчу Рашит Гьарунов язгъан «Кепли китап» деген асарны охугъан адам ушатмай къалмасгъа мен бек инанаман. Гертиден де,...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Капир адамны ва мунапикъни де гьисапдан сонг гьукмусу нечик болажакъ?   Капирни ва мунапикъни гьукмусу гьисапдан сонг, даим жагьаннемге гирип ондан уьзюлмей къатты авуртдурагъан азапда турмакъ. Аллагь ﷻ оланы Къуръанда булай сифатлай (маънасы):...


Сорав – жавап

– Юкге къоюлгъан (залог) ва кредитни къайтарма болмагъанда банк оьзюне алгъан машинни банкдан сатып алмагъа яраймы? – Асламчылыкъ булан байлавлу ишлеге къошулма ярамайгъаны белгили, процентге берме ва алма гьарам. Бу лап авур гюнагьлардан санала. Амма банк берген акъчасын процентсиз...