«Айт бары да затны, мен сагъа тынглама сюемен»

«Айт бары да затны, мен сагъа тынглама сюемен»

Бизин яшавубузда гьар айтылгъан сёзню ажайып маънасы бар. Ойлашмай чыгъып къалгъан сёз теренге гетип, уллу эришивлюкге гелтирмеге бола. Шо кюйде, ювукъ адамынга багъышланып, гьакъ эрекден айтылгъан исси калима муъжизатлы бола: сёнюп барагъан сюювню тирелте, аврувну басылта, умут гелтире.

 

Олжагъыз булан илиякълы аралыкъланы сакъламагъа кёмек этер бир-нече сёз тагъымлагъа уьйретмеге сюебиз сизин бугюн. Бир ахшам, чай иче туруп, гьар гюн айтылагъан «нечисен?», «бугюн не этдинг?» деген соравланы орнунда гьашыкъ адамынга бу жанлы сёзлени айтма къарагъыз. Гёрерсиз, агьлюгюз булан юрек гьислеригиз нечик татувлу болуп гетер.

Булай алгъанда, «Айт магъа бары да затны» дегенде гьайран болма чакъы маъна ёкъ, тек бу простой сёзлер эр-къатынны аралыгъын ювукъ этмеге, оланы бир-бирине исиндирмеге, гьислерин уятма бола. Эр-къатынны арасында сююв бокъурлап къайнамакъ учун, гьислер гьакиме герек деп янгылыш ойлашабыз. Гьакъыкъатда, яшав да гёрсетеген кюйде, олжаланы арасы бузукъ буса, шону аслу себеби – бир-бирин ахырана ерли англамайгъанлыкъ болуп токътай. Биз агьлюбюзню нече де бек сюймеге болабыз, тек шону булан бирче ону эшитмей де къалабыз. Огъар болуп турагъан ишлеге уьстденсув къарайбыз. Гьар гюн уьюбюзде бир-бирибизге сорашабыз, янгылыкъланы айтабыз, гьалыбызны, къардашларыбызны, ишибизни гьакъында сорайбыз, гележекде не этежегибизни билдиребиз. Амма шолар барысы да жан сююндюреген алгъасамай лакъырлашывдан, ачыкъ сёзден бек арек. Исси къатнавну сыры недир? Ювукъ адамыбыз булан хабарлайгъанда кёбюсю гезик эшитгенибизге тамаша янашабыз. Арагъа напсыбыз къошула ва экинчи яртыбызны гьислерин толу кюйде англап болмай къалабыз. «Магъа булайлыкъ не этер?», «Шондан магъа яман болмасмы?», «Болуп турагъан гьал аралыгъыбызгъа таъсир этмесми?» – деген соравлар тувма бола ва къатнав бузула. «Менмен» дегенлик оьр бола. Олжагъыз айтагъангъа яхшы кюйде къулакъасып тынгласа, сёзюне багьа берип къараса не болур экен? Агьлюгюз янгыз тюгюлюн гёрсетигиз, ону къыйыны, масъалалары сизге де ювукъ экенни билдиригиз. Тамаша болмагъыз, къатты эргишилеге де бир-бирде янын тутув, кёмек этив, якълав тарыкъ бола. Шо саялы гьакъ юрекден «Айт бары да затны, мен сагъа тынглама сюемен» деп айтылгъан сёзлер эр-къатынны аралыгъын янгыдан ювукъ этмеге болушлукъгъа ёл ача. Шо сёзлени айтагъанда олжагъызны янына олтуруп, гёзлерини ичине къарагъыз, ону гьалына юрек авуртагъанны гёрсетигиз.

Масъаланы шоссагьат чечмеге, болгъан ишни алгъасап тюзлемеге къарамагъыз. Бир башлап яхшы кюйде тынглагъыз. Ичиндеги дертин къатынына ачыкъ этген ва якълавну гёрген сонг, масъаланы чечеген кюйню эргиши оьзю табажакъ.

«Жагь тынглавчу» болмагъа уьйренигиз. Бу психология къайда адам булан кёп сююп къатнама ёл ача. Тынглап бажарагъан гиши булан «иш гёрмек» инсанны бек кепине геле. Бир-бирде «Мен сени тюз англадыммы?», «Сен шолай деп ойлашамысан?» деген соравлар бермеге яхшы болар. Къатнавну барышында «англашылды», «мени де шолай эсиме геле», «разимен», «шу ерни англамадым» деген ёрукъда сёз къошма да ярамай тюгюл. Заманда бир янгырыкъ тавуш (эхо) къайданы къоллама ярай. Демек, лакъырдашыгъыз эсгереген ойланы такрарлайсыз, шолайлыкъ булан огъар яхшы кюйде тынглайгъаныгъызны гёрсетесиз.

«Айт бары да затны» деген ажайып калиманы янгыз авур гьалда, масъала тувгъанда айтмакъ булан дазуланма тюшмей. Къыйынлы гьалда кёп сюеген адамынга табылмакъ нече де яхшы, амма сююнегенде де ону янында болмакъ бек агьамиятлы. Шо саялы янгыз авур гьалдагъы заманда сёйлеп къалмагъыз, насипли вакътилерде де ювукъ къатнагъыз. Натижада шо исси мюгьлетлер, сюювню гючю булан артып, аралыкъ дагъыдан-дагъы ювукъ болар.

 

Юлия Зачёсова

2026-04-01 (Шаввал 1446 г.) №4.


Москвада оьтгерилген ифтар

Рамазан айны узагъында бусурманлар ораза тута, ораза ача. Бир-бирде жыйылып, мажлислер оьтгерип де оразасын ача. Ифтар деп айтылагъан шолай жыйынлар хыйлы адамны къуршай, бирикдире. Динибиз гёрсетеген кюйде, дин къардашлыкъ аралыкълар беклеше. Булай мажлислени агьамиятлыгъы къурбатда айрокъда...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Уьчюнчю бёлюк. Элчилеге ва пайхаммарлагъа иман салмакъ. Аллагьны ﷻ элчилерине иътикъат нечик болма тарыкъ?   Аллагьны ﷻ элчилери барына мен, гертиден де, токъташаман. Аллагь ﷻ оланы сыйлы ва рагьму этип йиберген. Аллагь ﷻ оланы яхшы амаллар...


Бенто-тортну язывлар безендире

Арт вакътилерде гиччирек тортлар ажайып яйылгъан. Шоланы себепге гёре де, себепсиз де кёп савгъат этеген болгъан. Ювукъ адамын кепин гётермек учун да берелер.   Оюнчакъдай гёрюнеген бу арив татлиликни аслу башгъалыгъы – уьстюндеги асил языву. Шо язывну охуп, ону алгъан адам сююнмей...


Сорав – жавап

– Къурбатда (чужбина) оьлген адамны сюегин ватанына гелтирмеге яраймы? Сонг да, къурбатда оьлген сюекни ватанына гелтирмеге деп акъча жыймагъа яратыламы? Шафии ва ханафи мазгьаплагъа гёре жавап бергенни сюер эдик. – «Тухфат аль-Мугьтаж» деген китабында ибн Гьажар...


Яман оьгейана болмас учун не этме тарыкъ?

Эр-къатын бирче яшавун таза кагъыздан башлайгъанда не аривдюр. Оланы арасында алда болгъан ишлер ва о-бу шекликлер ёкъ. Амма бир-бирде къысмат башгъача болма да бола. Демек, къошулгъан эр-къатынны мундан алда агьлю яшаву болгъан гезиклер де бола.   Эрини башгъа къатындан къалгъан яшлары...