Къатын аларыкълар: къурдашлыкъгъа
Къатын аларыкълар: къурдашлыкъгъа
ахыр гелме бола
Къурдашлыкъ оьмюр бою узатылмай къалмакъ бар. Шо саялы, бир-бирде къурдашыбыз булан ювукъ аралыкъны узакъ йыллагъа сакъламакъны буюрмай да бола. Яшавну барышында къаравларыбыз, талапларыбыз алышына ва ювукъдан къатнайгъан адамларыбыз булан бир мюгьлетде ёлларыбыз айрылма болагъанны англайбыз.
Ругь ювукълукъ болма да болгъанмы дагъы деп ойлаша къаласан. Бир-бирде къурдашлыкъ яш заманда башлана – ортакъ кюйде къурчакъ ойнап, хоншуда яшап яда бир класда охуп, олай да бир затны ушатып: мисал учун, о-бу курслагъа юрюп. Сонг бир вакътиде ёлларыгъыз башгъа якъгъа элтегенни англамагъа башлайсыз. Шолай тюрлю себеплеге гёре бола. Масала, къурдашыгъыз оьзюн терс яндан гёрсете. Мунда хаталаны гьакъында айтмайман, о кимде де бола, хасияты къыйышмайгъанны айтаман. Къурдашны айыбындан агьлю тозулма, иш бузулма, яшав онгсуз гетме, атына тамгъа салынма, къардаш аралыкълар уьзюлме бола… Къурдаш булан ортакъ ишлер битип, сонг къатнамакъны къужурлугъу да таягъан кюй бола. Шо нени англата? Кюйге къарагъанда, айлана якъны (бютюнлей болмаса да) алышдырмагъа заман гелгендир. Биревлеге гёз алдыгъыздан тайып, гьалиги яшавугъузгъа, къаравларыгъызгъа къыйышагъан башгъалагъа ер бермеге тарыкъдыр.
Энни, кепинг ушатмажакъ ойланы ягъада къоюп, ойлашып къарайыкъ: нечакъы узакъдан геле буса да къурдашлыкъны заманы битгенми-битмегенми деп нечик англамагъа болабыз?
- Къурдашынг сени нечесе керен багъыйсыз гьалгъа салгъан ва гьатта хыянатлыкъ этген. Гьалны дурус англамакъ учун бир керен этилген хыянатлыкъ да таман.
- Оьзюню гёнгю ёкъ заманда ичиндеги «насын» башынга тёкмек учун, ол сени къоллай, амма сагъа тарыкъ болгъанда бирт де табылмай, масъаланга тынгламай, юреги аврумай. Натижада, булай къурдашынг булан къатнагъан сонг, кепинг де бузула, гьатта савлукъгъа да яман таъсир этиле.
- Сен бу къурдашлыкъдан «оьсгенсен», алгъа гетгенсен, ол буса алдагъы кююнде къалгъан. Огъар алда йимик яхшылыкъ ёрайсан, тек ол сени агьамиятлыгъынгны тартмай, ону яшаву да сагъа къужурулу гёрюнмей.
- Къурдаш сенден алывчу гьисапда пайдалана. Кёмек тилей, гьатта талап да эте, ону-муну яда акъча борчгъа ала (бир-бирде къайтармай да къоя), амма сагъа тарыкъ болгъанда не де айтар, не де этер, тек кёмек гёрмессен ондан.
- Къурдашынг адам арада сени башынгны сёйлей. Сен огъар билдирген сырланы башгъалар да биле. Огъар шо гьакъда айып этсенг: «Айтмагъанман», – деп ялгъан айтар яда: «Не бар мунда?» – деп тамаша болар.
- Къурдашынг сени сан этмей ва оьрден къарай. Сени булан болгъанча башгъа адамлар булан турмакъны артыкъ гёре. Бир ерде болсагъыз, жамиятда сени мысгъыллама, эрши масхаралар айтмагъа тартынмай. Олай да, гийинеген кююнге гёнгю кюлей, уялтагъан гьалгъа сала.
Оьрде язылгъанлары къурдашдан айрылмакъ учун янгыз бир-нече себеплер. Айтывгъа гёре, нени буса да ахыры гелген буса, шону битдирмеге тарыкъ. Гьали шо ахыр салывну нечик оьтгермеге болагъанны ёлларын ахтарайыкъ.
- Лакъырлашыв. Шону алданокъ гьазирлесе яхшы: къурдаш болуп тургъан адамгъа къатнавну токътатса яхшы болур дегенни нечик ва не ёрукъда етишдирмеге тюшегенни ойлашма герек. Ону сесленивю нечик боларны англама къыйын: тамашалыкъ, гёнгюлсюз гьал, ирышхат этив, гьатта къувун салыв да болмагъа бола. Шо саялы гёз алдагъы ёлугъузну къатты тутугъуз, эгер де къатнавну узатайыкъ деген ону талабына осаллыкъ этсегиз, ол уьст болдум деп эсине гележек ва сизге гёре алдагъы кююн юрютежежек. Амма ол гьакъыллы ва башы дурус ишлейген адам буса, сиз айтгъангъа рази болажакъ ва айрылыв енгил кюйде оьтежек, бир-биригизге яхшылыкъ да ёрап.
- Аралыкъны бара-бара аз этив. Эгер де айрылывну гьакъында ачыкъдан билдирмеге сюймей бусагъыз, аралыкъны аз эте турмагъа ярай. Шолайлыкъны заман аз, арыгъанман, ишлер кёп ва шолай оьзге «себеплер» булан англатмагъа бола. Оьзюгюз огъар телефон сёйлемегиз, ондан билдирив гелсе, къысгъача ва узакъдан жавап беригиз. Ёлукъмагъа тюшгенде де оьзюгюзню илиякълы тутсагъыз да, ойларыгъыз башгъа якъда экенни гёрсетигиз.
Аявлу тиштайпалар, сизге гьакъ юрекли, яхшы ва инамлы къурдашлар ёрайман! Оьрде айтылгъан ёравлардан сизге бирт де пайдаланмагъа тюшмейген кюйде.
