Уллу чагъындагъы тиштайпалагъа заманын йибереген кюй
Пенсиягъа чыгъыв – гьар кътынгишини яшавунда янгы тирет. Бу янгы яшав тиштайпагъа сююнч ва янгы имканлыкълар ачмагъа бола, айрокъда яшлары оьсюп, айрыча яшап, оьз гьайын этеген даражагъа етишген буса.
Бу башгъа девюрде хыйлы бош заман бола деп айтма ярай. Шо бош заманны телефонгъа яда телевизоргъа багъып къалмай, пайдалы ва къужурлу ишлер булан толтурма ярай. Шолай ишлени бирлерини гьакъында бугюн хабар этме сюебиз.
Охув ва билим артдырыв
Охув – билегенин артдырмагъа ажайып ёл. Гьар тюрлю темалагъа язылгъан нечесе-нечесе китап бар: классик адабиятдан башлап, илму-ярыкъландырыв китаплагъа ерли. Тарихге, инче саниятгъа, илмугъа яда аш биширивге багъышлангъан китаплар сайлама ярай. Маълуматны охугъандан эсе, тынглап къолай къабул этегенлер буса, аудио китаплагъа агьамият бермеге бола.
Янгы тил уьйренмек де бек къужурлу ишлерден. Умуми оьсювге пайда гелтирегенден къайры, тил уьйренмек къатнавгъа ва сапар этивге янгы имканлыкълар ачмагъа да бола. Янгы тил уьйренмеге рагьат ва онгайлы ёл ачагъан хыйлы онлайн-дарслар бар.
Яратывчулукъ
Бош заманын толтурмагъа бу бирдагъы ажайып имканлыкъ. Яратывчулукъ булан машгъул болма сюегенлеге муна бир-нече ёравлар:
1) Сурат этив. Гьатта сурат этмеге охумагъан, уьйренмеген бусагъыз да, сурат этмеге урунмагъа не заманда да ярай чы. Сурат этивню нече тюрлю къайдалары ва кюйлери бар, шоланы ахтарып билмеге бола. Сурат этив бош заманны йибермекден къайры, гьислеригизни ва ойларыгъызны халкъгъа етишдирмеге имканлыкъ ачмагъа да бола. Нени суратын этейим деген масъала тувма герекмей. Йылны не вакътисинде де табиатны, шагьарны суратларын этмеге бола.
2) Согъув ва тигив. Булай загьмат увакъ иш этмеге уьйретегенден къайры, къол яратывчулукъ да бола. Опуракъ, юкъкъа ювургъан, кагъыз хабалар, йымышакъ оюнчакълар сокъмагъа яда къурчакъ опуракълар, тёшеклер тикмеге ярай.
3) Увакъ минчакълар ва кагъыз борла эшив, гюлебете. Къол булан ишленеген бу яратывчулукъ къужурлу заман йиберивге айланма бола. Увакъ минчакълар (бисер) ва кагъыз борла эшив, гюлебете (вышивка) – опуракъны ва уьйню безендирмеге бола, савгъат учун да арив къыйыша.
4) Сурат чыгъарыв. Эгер фотоаппаратыгъыз яда арив чыгъартагъан телефонугъуз бар буса, сурат чыгъарыв булан машгъул болмагъа ярай. Сурат чыгъарыв янгыз заман йиберив болуп къалмай, яшавну агьамиятлы мюгьлетлерин эсде сакъламагъа да кёмек этер.
Сапар ва экскурсия
Гёрмеген ерлени гёрмеге ва янгы затланы гьакъында билмеге бу ажайып кюй. Музейлеге, выставкалагъа, сурат галереялагъа бармагъа ва тарих булан байлавлу ерлерде болуп, хыйлы янгы маълуматны билмеге бола.
Нени буса да жыйыв
Бир-биревлер ону-муну жыймагъа (коллекционирование) нече де сюе. Адамлар темир акъча, маркалар, китаплар, бокъчалар, оюнчакълар ва хыйлы оьзгени жыя. Бу гьаракатны кёмеги булан инсан бош заманын йибермеге ва тарихни, маданиятны, инче саниятны гьакъында кёп затны билмеге бола.
Физкультура булан машгъул болув
Физкультура булан машгъул болув – савлукъгъа пайдалы ва узакъ оьмюрлю эте. Гьатта алда спортгъа агьамият бермей яшагъан бусагъыз да, оьзюгюзге къыйышагъан бир спорт жура сайлап, шону юрютмеге яражакъ. Муна шолардан бир-нечелери:
1) Таза гьавада гезев. Паркда, агъачлыкъда яда оьзен ягъада геземек – таза гьавада заман йибермеге ва гюч жыймагъа бек арив кюй.
2) Йога ва пилатес. О да, бу да къаркъараны мускулларын къатты эте, жагьлыгъын артдыра. Еринден тербеней олтуруп ишлейгенлер учун булар экиси де бек пайдалы.
3) Скандинавлы юрюш. Физкультураны бу къайдасы яяв юрюшню де, къол ишлевню де къуршай. Натижада къаркъараны чыныкъдыра ва калорийлени «яллата».
Жамият ишлерде ортакъчылыкъ этив
Жамиятны яшавуна пайда гелтирмеге ва янгы адамлар булан таныш болмагъа бу ажайып имканлыкъ. Олай да, ерли бир рагьмулу фондгъа къошулуп, волонтёр болмагъа да ярай. Адамлардан къайры жан-жанываргъа кёмек этмеге, табиатны таза сакъламакъ учунгъу ишлерде ортакъчылыкъ этмеге де бола.
Къатнав ва ёлдашлар булан аралыкъ тутув
Бир йимик ойлашагъанлар, ёлдашлар булан къатнав заман йиберивню къужурлу этежекге шеклик ёкъ. Ёлдашлар булан не иш этмеге боларны муна бир-нече кюйлери:
1) Кружоклагъа къошулув. Китап охуйгъанланы, согъагъанланы, тигегенлени, сурат чыгъарагъанланы яда шолай оьзге ишлени сюегенлени кружокларына къошулма ярай. Булай ёлдашлар булан къатнав заманны пайдалы йибермеге имканлыкъ бере, сынавну гёрсетмеге де ёл ача. Булай кружоклар, «клублар» кёбюсю гезик китапханаларда бола.
2) Охув булан машгъул болув. Гьалиги заманда «мастер-клас» деп айтылагъан дарслар бек яйылгъан, онда негер де уьйренмеге бола. Сурат этмеге, сокъмагъа, аш биширмеге яда сюйген оьзгени билмеге имканлыкълар кёп бар. Янгы ёлдашлар булан къатнавгъа да арив ёл ача. Эсгерилген охутув маданият къалада яда шогъар ошашлы идараларда юрюле.
3) Савлукъ сакълав ва спорт гюплер. Буларда ортакъчылыкъ этив савлукъ учун да пайдалы, сизин йимик савлукъну гьайын этегенлер булан къатнамагъа да имканлыкъ бере.
Пенсиягъа чыгъыв – оьзюнгню янгы ишлерде сынап къарамагъа, янгы ишлеге уьйренмеге ва эркинликден леззет алмагъа, заманны сюйген кюйде йибермеге арив девюр. Аслусу – янгы иш этмеге къарамакъдан къоркъма тарыкъ тюгюл ва гёнгюн алагъан гьаракат булан доланмакъ.
