Эргишини ачувун чыгъартагъан тиштайпаны дёрт хасияты

Эргишини ачувун чыгъартагъан тиштайпаны дёрт хасияты

Эргишини ачувун чыгъартагъан тиштайпаны дёрт хасияты

 

Эргиши ва тиштайпа… Биз бары да якъдан башгъа-башгъабыз, тыш гёрюнюшден башлап, ойлашагъан кююбюзге гёре де. Бизге бир-бирибизни англамагъа къыйын.

 

Агьлю къуруп, бирче 10–15 йыл яшап, хыйлы агьвалатны башдан гечирген сонг, эр-къатын бир-бирин англайгъан бола ва бир ёлда пикру къура. Амма бир-бирин англамакъ учун, онча уллу мезгилден оьтмейли, сынавлардан да чыкъмайлы, хыйлы затгъа уьйренмеге болагъан ёл бар. Эргишини бек ачувун чыгъартагъан тиштайпаланы бир-бир хаситяларын эсгерейик бугюн ва шолардан нечик къутулмагъа болагъанны англатайыкъ.

 

Ахыры битмейген хатиржанлыкъ

«Мен къатынымны сюемен, магъа къарайгъан кююне разимен, яшларыбызны тарбиялай туруп, арыйгъанын да гёремен. Амма белгисиз себепден ол мени булан сёйлемей «шишип» къалса, къашларын тююп юрюйгенин эс этсем, ёкъ ерден йылап йиберсе, мен не этмеге герегимни билмей къаламан», – деп, 27 йыллыкъ Арсен яза.

Гертиден де, ёкъ ерден хатири къалып, къатынгишини тутулагъан хасияты эргишини чекесине чыгъагъан аслу мердешлерден. Кёбюсю тиштайпа ёкъ ерден масъала чыгъарма болагъан «пагьмусу» барны оьзлер де биледир. Балики, къатынгиши башында болуп турагъанны, хошу негер гётериле яда негер тюше дегенни оьзю де англамагъа болмай къаладыр. Эргишилер буса, аслу гьалда олай гьалекли тюгюл, шо саялы тиштайпаны гьавадай алышынагъан кююне къарап, тайышма аз къала. Эгер яшав ёлдашыгъызны оьзюгюзден айырма сюймей бусагъыз, гьислеригизни жыймагъа уьйренигиз, гьалекли гьалгъа тюшмекден сакъланыгъыз.

 

Гюнчюлюк (ревность)

«Къатыным – ахтарывчу-следователим. Ол даим тергевлюкню тюбюнде сакълай мени ва мен не «жинаятчылыкъ» этер деп гьазир тура. Къайдагъы къатнавдыр, къайдагъы къатынлардыр! Шолардамы мени гьайым? Амма къатын олай деп ойлашмай. Гьар гюн телефонумну тергей. Мен шогъар яхшы да чыдап тураман. Амма ол гьатдан озуп йиберсе чи, мени де токътатма къыйын болар», – деп, 40-йыллыкъ башгъа эргиши яза.

Гьатдан озуп йибереген гюнчюлюк, азатлыкъны бек сюеген жанланы – эргишилени – бек ачувун чыгъарта. Анасы авлетин тергейгенде йимик, къатын эрин тергемеге башласа, ону иши яхшы болмас, ол гьатдан оза ва эргишиге душман болар. Булай «аврувлу» гюнчюлюк башгъа къатындан къоруп сакъламас, некъадар, даим тергеп турагъан къатын эргишини къачагъан гьалгъа салажакъ. Шо саялы эргишини азатлыгъына «къол узатмаса» яхшы.

 

Гёземелик учунгъу агьлю

«Къатынымны къурдашлары нечик яшамагъа герек, деп ёравлар бере туруп, агьлюбюзню айырагъан гьалгъа салды. Гьар эришгенибизни гьакъында, къынгыр чыкъгъан сёзню ол къурдашларына шоссагьат билдире эди. Гьар шолай «билдиривден» сонг, аралыкъларыбыз бирден-бир бузукъ бола эди. Агьлюбюз тозулма аз къалды. Гьали буса, агьлюде не болса да, ол биревге де, бир зат да айтмай», – деп, 34-йыллыкъ эргиши билдире. 

Агьлюде болуп турагъанны къыргъа чыгъартагъанлыкъ хыйлы насипли агьлюню бузгъан. Эр-къатынны арасында сёз де, тюртюшюв де бола, тек шо гьакъда къатын анасына, къурдашына, къызардашына айтса, масъала чечилмей, оьрчюп йиберсе тюгюл.

 

Зая харжланагъан акъча

«Къатыным акъча юрютюп болагъан адам тюгюл. Мен эки ишде ишлеймен. Ол буса, гьалиги байлагъа къарап, олар йимик болма сюе. Гьатта мени къызгъанчлыкъда да айыплай. Агьлюмню толу кюйде таъмин этемен – аш, опуракъ, уьйге о-бу аламан, докторлагъа чыгъышлар этемен, тарыкъ-герегине къолуна да акъча тутдураман. Амма нечакъы этсем де, берсем де – огъар аз», – деп, 38-йыллыкъ Али кант эте.

Агьлюню акъчасын аявлап харжлайгъан къатынланы эргишилер ажайып къыйматлай. Гьакъылы бар тиштайпа эри не гелтирсе де, шону разилик булан къабул этер. Ожакъдагъы ишлер – ортакъ борчлар экенни къатын англаса ва эрини загьматын къыйматлап болса, ожакъда татувлукъ да, эр-къатынны аралыгъы да ювукъ болур.

 

Юлия Зачёсова

 

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Тишлени гьар гюн тазалама тарыкъ

Марат къурдашыны тувгъан гюнюнден геле. Бу гюн арив оьтдю, айрокъда татли торт ва хыйлы оьзге татлиликлер ону кепине гелди. Марат кампетлер, зефирлер, мармелад, шоколад къангъанча ашап тойду. Ондан къайры, яшлар уьйлерине къайтагъанда къурдашы гьарисине оьзю булан алып гетмеге дагъы да кампетлер...


Элине гьашыкъ юрек

Гьар-тюрлю себеплеге гёре бизин якълы адамлар ят ерлеге гете, гёче, онда ишлей, яшавлукъ эте. Биревлер алышына ва тамурларын унута, амма башгъалар алай арив сакъала, къайда болса да, къумукъ экенин унутмай, яшларын да халкъыбызны сюеген кюйде тарбиялай.   Хасавюрт районлу Аида Акавова къысматына...


Сорав – жавап

– Гьарам ёлда гелген акъчагъа гьаж яда умра къылмагъа яраймы? – Гьаж ва умра Ислам динни аслу кюрчюлеринден санала, шо саялы оланы гьалал акъча булан къылмагъа бек агьамиятлы. Абу Хурайрадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деп айтгъан болгъан: «Эгер кимесе бирев гьажгъа таза...


Адамлагъа ювукълар, женнетге де ювукълар

Чомартлыкъ – Ислам дин уьйретеген агьамиятлы хасиятлардан. Бу къылыкъ – иманны белгиси ва Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа, адамлагъа кёмек этмеге чалышагъан бусурман гишини гёрмекли хасияты. Къуръанда ва сюннетде чомартлыкъны гьакъында, бу хасият Яратгъаныбызгъа ювукъ болма ва адам...


Костекли батыр

Бозигит Исламгереев тутушуп ябушувдан Европа оьлчевдеги ярышларда гёрсетген гьюнери бары да адамны бек тамашагъа къалдырды. Кёплер шогъар болма ярайгъан иш тюгюл деп къарады. Гьатта биревлер шону адам этмегендир, «искусственный интеллект» яда монтаж этилип кюйленгендир деп...