Кофени орнунда не ичейик?
Кофеинге къаркъара тез уьйренчикли болуп къала. Эртенлер кофе ичип уьйренгенлер бу гьалны бек яхшы биле. Сонг буса, бу «уятавуч» болмаса, ахырана ерли айынып болмай къалабыз, арыгъанлыкъ таймай, жагь кюйде загьматгъа берилмеге, о-бу масъалаланы чечмеге гюч етишмей. Амма кофени чорт бёлюп къойса, шо да тегин къалмай: баш аврув башлана, гьасси боласан, ёкъ ерден къоркъувлар бийлей.
Жагьлыкъны да тас этмейген кюйде, кофени ташлап боламы, шону ерине не зат къолласа яхшы?
Яшыл чай
Диетолог лап биринчи ёрайгъан ички – гёк (яшыл) чай. Ону ичинде де кофеин бар, тек ондагъы L-теанин къаркъарагъа олай бек сингмей. Шону таъсири булан къоркъунчлукъ басыла, адамны эси ва ишге берилгенлик гючлене. Ондан къайры, гёк чайда оьзге пайдалы затлар кёп бар. Олар адамны баш майына арив таъсир эте.Гьатта къарт болгъанда да ойлашмакъгъа болушлукъ эте.
Какао
Какао – дюньядагъы бары да яшлар кёп сюеген татли ички. Какаода хыйлы пайдалы веществолар бар. Шоланы яхшылыгъындан гьатта бир стакан ичсенг де, баш майгъа гелеген къан чалт ишлене, арыгъанлыкъ басыла. Бу ичкини дагъы да пайдалы этмеге сюйсегиз, огъар бир къарыш куркума къошугъуз. Бу специя иммунитетге, юрекге, баш майгъа ва умуми къаркъарагъа яхшы таъсир эте.
Нана чай
Аслу гьалда нананы (мята) парахат болмакъ учун иче. Амма нана отдагъы ментол нерва системагъа таъсир этегенден къайры, баш майгъа да пайдалы, адамны агьамиятын гючлендире, эсин сакълама кёмек эте.
Женшен
Бу пайдалы оьсюмлюкню гьакъында эшитмеген адам ёкъдур. Ону ичиндеги антиоксидантлар къаркъараны аччылыкъ стресден сакълай, клеткаланы бузулма къоймай. Къыйын имтагьамлагъа (экзамен) гьазирленегенде женшен экстрактны 200–400 грамын гюнде бир керен къоллап къарагъыз. Шолай этсегиз арыгъынлыкъ таяр, эс гючленер, охугъаныгъыз унутулмас.
Кофесиз дагъы нечик жанланма бола?
Масала, гёз алгъа хыйлы иш тутулгъан, тек арыгъансыз, гьалыгъыз битген ва жагь болмакъ учун кофе ичмей къутулма сюесиз. Зарядка булан жагьланма боласыз. Шону нечик этегенни гьар ким биледир. Пульс 100-ге гётерилгенде юху къача.
Амма иш кёп, тек зарядка этме гьалыгъыз ёкъ буса, аз заманны ичинде юхлап алма тарыкъ. 10–30 минут таманлыкъ эте. Аслусу – шо болжалдан артыкъ юхлама тюшмей, неге десе 40 минутлукъ юху адамны бирден-бир юхугъа батдыра ва шончакъы юхлап уянгъан адам дагъы да бек гьалсыз бола.
Салкъын сув булан чайынмакъ, бетине буз ишымакъ да кёмек эте. Шолай этсе, юрек чалт ишлеп йибере, адамны агьамияты арта, гёнгю де ачыла.
Гёк тюслю ярыкъны ягъыгъыз. Гьар тюс баш майгъа тюрлю кюйде таъсир эте. Гёк ярыкъ къаркъараны биологический жагьлыгъын уята. Ахтарывлар гёрсетген кюйде, гёк ярыкъ адамны чархына кофеин йимик тасъир эте.
