Бетлейген эрден – къачайыкъмы яда сююв берейикми?

Агьлю яшав деген недир? Бир-бирде эсибизге гелеген кюйде, олжабыз булангъы яшав – битмейген оьпкелевлер, бетлевлер, айыплавлар ва кант этивлер. Оьз-оьзюбюзге мюкюр болайыкъ – гьар агьлю шолайлыкъны башдан гечиредир.

Озокъда, ёмакъларда яда сериалларда тетиксиз агьлюлер ёлукъма бола. Гелишлик ёкъ заманда не этме герек дагъы? Даим оьчлюкде яшайыкъмы? Яда бир-бирибизни гёнгюбюзню бузмайгъан кюйде гьислерибизни ачыкъ этме уьйренейикми?

Бетлев = юрек тынмагъанлыкъ

Бары да бетлевлени башы – юрек тынмагъанлыкъ (неудовлетворённость). Бир-бирде танкъыт (критика) этеген адам сизин юрюшюгюзге, ишлеригизге ва мердешлеригизге къаршы чыкъмай, ол оьзюню яшавуна рази тюгюл. Гьасси болагъанда ва ичибушагъанда, умутлары ва негетлери яшавгъа чыкъмагъанда ол оьзюню лап ювукъ адамы – яшав ёлдашын – бетлеме башлай. Оьзюню осал ерлерини гьакъында ачыкъ кюйде айтма болагъан эргишилер кёп ёкъ. Къатынына тюртюп сёйлейген ва ону ачувландырагъан эркек гьакъыкъатда оьзюню жаны авруйгъанын билдиреген бола. Амма олар бир-бирин англамай, башгъа тиллерде сёйлейгенде йимиклер. Олар гьариси не айтагъангъа тюшюнмей. Хатири къалыв ва оьчлюк оланы аралыгъын бирден-бир сувукъ эте. Гьариси не сюегени белгисиз къала. «Сен уьй юрютюп болмайсан, тазалыкъ да ёкъ!» «Сен хатирсиз, къара юрекли адамсан, йылы сёз сама айтма да болмайсан!» Бир-биревню шу ёрукъдагъы бетлевлер сюеген юреклени сувута ва аралыгъын буза. Озокъда, къатнав булай къатты юрюлеген сонг гелишлик ва арада татывлукъ болмажагъы ачыкъ. «Бары да ишде сен айыплысан», «Сен саялы тувду бизге бу гьал», «Сен болмагъан бусанг…» – бу меселдеги бетлевлерден сонг олжаны бириси оьзюн айыплы гёреген бола.

Бетлев = юрек авагъанлыкъ

Олжаны бириси даим «илине» яда айыплай буса, шолайлыкъны яхшы яны да болмагъа бола. Демек, шолайлыкъ булан олжа яшав ёлдашына немкъорай янашмайгъанлыкъны гёресете. Эришеген эр-къатынны бириси оьзюне кёмек бек тарыгъын билдиреген бола. Кёплер инсаплыкъ янашывгъа, агьамият беривге, иссиликге, гьайын этивге умут эте. Бетлевлер янгыз бир якъдан болуп къалмай – эки де якъны иши. Эр-къатын бир-бирине итти кюйде тюртмек учун янгыз сёз булан дазуланмай. Бет бузув, къол силлев, къырыйындагъы адамны гёрмейген болув – булар барысы да хотгъа тюше. Ювукъ адамыбызны кемчиликлерине багъып къалып, биз ону яхшы янларын гьис этмейген болабыз ва агьлюдеги инамлыкъны, ювукъ аралыкъланы бузабыз. Чакъ-чакъда олжаланы бириси танкъытчы «ата-ана», башгъасы сёгюлеген «яшны» орнун тута. Булай янашыв ачувлукъ тувдура, оьз ихтиярларын якълама борчлу эте яда къачагъан гьалгъа сала – ишге, къурдашланы янына яда янгы яшав ёлдаш излетдиреген эте.

Сёз «инелеге» нечик янашса яхшы

Оьз-оьзюбюзге: «Бу не саялыдыр магъа?» – деп сорайгъанда, биз яшав ёлдашыбыз булангъы аралыкъны бирден-бир уллу этебиз, къаршылыгъыбызны артдырабыз. Эгер агьлю аралыкълар гертиден де къыйматлы буса, тувулунгъан гьалдан эр-къатын бирче чыкъмакъны гьайын этмеге тарыкъ.

Бола туруп эригиз булан ачыкъдан сёйлеп, тувулунгъан гьалны айланасында пикру алышдырыгъыз. Танкъыт сизге нечик таъсир этегенни англатыгъыз ва эришивлю масъаланы чечмеге башгъа ёл излемеге къарагъыз. Саламатлыкъ сакълама къыйын бола, тек шо болмаса, бетлевлерден къутулма бажарылмас. Болуп турагъан гьалгъа оьз ойларыгъызны къошмагъыз. Гьакъыкъатны бар кююнде билме сюе бусагъыз, олжагъызгъа сорап билигиз. Оьрде де айтылгъан кюйде, бетлевлени артында яшав ёлдашыгъызны яман хасиятлары яшынмагъан, ол юрек тынмагъанлыкъны сезеген саялы ачувлу бола. Шо саялы ювукъ адамыгъызгъа гьислерин мекенли билдирсин деп айтыгъыз, не сюегенин ачыкъ этмеге чакъырыгъыз. Къалмагъалны гертиден де басылтмагъа сюе бусагъыз, эришивлю гьалда оьзюгюз не этегенигизге ягъадан къарап, багьа беригиз. Сёзлеригиз яда ишлеригиз ювукъ адамыгъызны хатирин къалдырамы-къалдырмаймы, деп оьз-оьзюгюзге сорав берип къарагъыз. Яшав ёлдашыгъыз булан арив аралыкъ болдурмагъа не заманда да геч тюгюлню билигиз.

Эгер эр де, къатын да аралыкъларын сакълама сюе болгъанда, оланы гьашыкълыкъдан къайры, Есибизге бакъгъан сююв де бирикдире буса, маслагьат ва гелишлик учун олар заман да, гюч де тапмай къалмас.