Аявлу адамынга шу сёзлени бир заманда да айтма

Аявлу адамынга шу сёзлени бир заманда да айтма

Аявлу адамынга шу сёзлени бир заманда да айтма

Гьар кимни де кемчиликлери болмай къалмай ва аралыкъларда заманда бир болагъан эришивлюклер гьамангъы иш йимик гёрюне. Булай гезиклерде аслусу – эр-къатын гьатдан озуп, тилни «югенлерин» йибермей сакълап болмакъ ва юрекге тиеген сёзлени айтмай къоймакъ. Ойлашмай айтылгъан сёз жан ачытдырмагъа ва гьатта яра салмагъа болагъанны унутмайыкъ. Сюеген, аявлу адамыгъызгъа бир гьалда да, арада не болса да айтмагъа бирдокъда ярамайгъан уьч сёз тагъымны гьакъында эсге салмакъны пайдалы гёрдюк.

1.Исси аралыкъланы бузагъан сёзлер

Психологлар айтагъан кюйде, сююв оьзгелеге ошамайгъанлыкъ, оьзтеречилик булан оьмюр сюре. Сюеген адамыбызны юрегинде айрыча ер тутагъангъа къайсыбыз да инанабыз, шогъар аявлу ва тарыкъ болмагъа гьасиретбиз. Шолай болмаса, аралыкълар къатты кюйде къалмас, бир-биревге бакъгъан инаныв да таяр. Оьзтеречиликни инкар этеген сёзлер аралыкълагъа къоркъунчлукъ гелтире. «Сен магъа тарыкъ тюгюлсен», «Сени артынгдан йылажакъман деп эсинге гелеми?», «Семирсенг – мен оьзюме исбайы, багъыйлысын табарман», «Сагъа эрге чыгъып мен этген янгылыш!» – деген шолай ойлашмай айтылып къалагъан сёзлер бек яман гьал тувдурмагъа бола. Олай айтмакъ юрекге авур тие ва аралыкъланы сувута.

2.Олжасын учуз этеген сёзлер

Яшавда болагъан ишлени гьакъында бирче ойлашмакъ, пикру алышдырмакъ, гьислени ачыкъ этмек – аралыкъларда болмагъа герекли кюрчюлер. Амма къардашларыбыз булан эришмеге бакъсакъ, оланы гьислерин пешемей, сан этмей, гьатта таптайгъанда йимик ачувлу болабыз. Шолайлыкъ чакъда бир, токъталмай бола буса, оьзюбюзню янгызлыкъда гьис этебиз, биревге де тарыкъ тюгюл йимик гёребиз. Шолай гьал тувдуругъан сёз тагъымлар: «Сенден бир пайда да ёкъ», «Не этип арыгъансан?», «Сувукъ тийген булан сав гюн янтайып турмагъа герекми дагъы?», «Сени пикрунг биревге де авара тюгюл», «Мен чи масхара этген эдим, не этесен мунчакъы яман гёрюп?» Эгер олжабыз не затгъа буса да рази тюгюл яда пашманлыкъгъа тарыгъан буса, биз аслу гьалда шолайлыкъгъа тийишли янашмагъа болмай къалабыз. Шолай гезиклерде ачыкъ кюйде: «Ачувунг негер чыкъгъанны англамай тураман. Мен не кёмек этмеге боламан?» – деп сораса ва ягъада къалмай, оьзюнден болагъанны этмеге къараса, яхшы болмасмы дагъы?! Бирче яшай болгъан сонг арада тюрлю-тюрлю гьаллар тувмай болмай ва гьар заман: «Бары да зат яхшы», – деп иржаймагъа бажарылмай. Шо саялы ювукъ адамыгъыз къайгъырагъанда яда пашман заманда ону гьалын англамагъа къаст этигиз ва вёре шогъар немкъорай янашмагъыз. Шолай этсегиз, гёрерсиз, къайтарыш болмай къалмас, арада татувлукъ, гелишлик тувар ва сакъланар.

3.Менлигине тиеген сёзлер

Агьлюдеги татувлукъну бирдагъы кюрчюсю – оьзюн тарыкълы ва къыйматлы гьис этмек. Ят гиши айтып, яман тиеген сёзню эшитмеге нече де аччы тие, ювукъ адам айтагъанда чы бирден-бир юрекге авур. «Сен сав сама да дюрмюсен?», «Сени чи тутмагъа саптагъынг ёкъ!», «Уьйню гьайын этмей, чирикге айландырып битдинг», «Сагъа бир затны да тапшурмагъа ярамай» – жан ачытдырагъан сёзлерден. Озокъда, яшавда бары да зат даим тетиксиз болмагъа болмай, тек авзубузну сёйлетегенде бек сакъ болмагъа тарыкъ, къырыйынгдагъы адамынгны ойлашмаса ярамас. Яшав ёлдашыгъызгъа, ювукъ адамыгъызгъа илиякълы болмагъа, йымышакъ сёйлемеге уьйренигиз. Юваш кюйде разисизликни билдирмеге ярай чы, хатирин къалдырмайлы ва гьалны дагъыдан-дагъы оьрчюкдюрмей. Сююв – инче гюл, ону аявлап сакъламаса, атир ийисин билмес. Шо саялы бир-биригизни аявлагъыз, сюювню аривлюгюн тас этмегиз.

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Язывчуланы Союзу пагьмуланы излей

Жамиятны маданият яшаву адабиятдан билинедир: язывчулар, шаирлер айтгъан сёз халкъгъа етише, таъсир эте буса, адамлар ругь яшавдан айрылмагъан. Инсанны къылыкъларын яхшылашдырмакъ учун дин аслу роль ойнай, тек шогъар кёмекчи гьисапда инче саният, адабият да янаша геле. Масала, адабият адамны...


Сорав – жавап

– Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ва ер-ерде яймагъа яраймы? – Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ярамай, эгер шолайлыкъ булан огъар ругь якъдан зарал тие буса. Ислам дин инсангъа не йимик зарал этме де къадагъа этген. Уьстевюне, адамны менлигине зарал этеген...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммар ﷺ асгерин уьч бёлюкге бёле: мугьажирлени бёлюгю, оланы байрагъы Мусаб бин аль-Абдариге тапшурула; ансарлардан топлангъан авситлени бёлюгю, буланы байрагъы Усайд бин Худайргъа бериле; ансарлардан топлангъан хазражилени бёлюгю, буланы байрагъы...


Сыйлы адамлар: Умар ибн Абд уль-Азиз

Ата да, улан да бир йимик асил къылыкълы (давамы)   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Динге берилген улан оьз заманындагъы лап айтылгъан алимлени алдында охугъан, алгъан шо билими булан ол Пайхаммарны ﷺ гьадислерин билеген лап айтылгъан адам бола. Ол дин якъдан билим ала туруп, яш...


Уьстюнлю сатыв-алыв

Сатыв-алыв лап гелимли касбу санала. Амма бу ишни юрютеген инсан ялгъан айтмайгъан, алдатмайгъан ва Яратгъаныбызны буйрукъларын къатты кюйде юрютеген адам болма герек. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ булай айтгъан: «Адилли сатывчу Къыяматгюн сыйлы адамлар ва шагьитлер булан тирилежек» (Ибн...