Аявлу адамынга шу сёзлени бир заманда да айтма

Аявлу адамынга шу сёзлени бир заманда да айтма

Аявлу адамынга шу сёзлени бир заманда да айтма

Гьар кимни де кемчиликлери болмай къалмай ва аралыкъларда заманда бир болагъан эришивлюклер гьамангъы иш йимик гёрюне. Булай гезиклерде аслусу – эр-къатын гьатдан озуп, тилни «югенлерин» йибермей сакълап болмакъ ва юрекге тиеген сёзлени айтмай къоймакъ. Ойлашмай айтылгъан сёз жан ачытдырмагъа ва гьатта яра салмагъа болагъанны унутмайыкъ. Сюеген, аявлу адамыгъызгъа бир гьалда да, арада не болса да айтмагъа бирдокъда ярамайгъан уьч сёз тагъымны гьакъында эсге салмакъны пайдалы гёрдюк.

1.Исси аралыкъланы бузагъан сёзлер

Психологлар айтагъан кюйде, сююв оьзгелеге ошамайгъанлыкъ, оьзтеречилик булан оьмюр сюре. Сюеген адамыбызны юрегинде айрыча ер тутагъангъа къайсыбыз да инанабыз, шогъар аявлу ва тарыкъ болмагъа гьасиретбиз. Шолай болмаса, аралыкълар къатты кюйде къалмас, бир-биревге бакъгъан инаныв да таяр. Оьзтеречиликни инкар этеген сёзлер аралыкълагъа къоркъунчлукъ гелтире. «Сен магъа тарыкъ тюгюлсен», «Сени артынгдан йылажакъман деп эсинге гелеми?», «Семирсенг – мен оьзюме исбайы, багъыйлысын табарман», «Сагъа эрге чыгъып мен этген янгылыш!» – деген шолай ойлашмай айтылып къалагъан сёзлер бек яман гьал тувдурмагъа бола. Олай айтмакъ юрекге авур тие ва аралыкъланы сувута.

2.Олжасын учуз этеген сёзлер

Яшавда болагъан ишлени гьакъында бирче ойлашмакъ, пикру алышдырмакъ, гьислени ачыкъ этмек – аралыкъларда болмагъа герекли кюрчюлер. Амма къардашларыбыз булан эришмеге бакъсакъ, оланы гьислерин пешемей, сан этмей, гьатта таптайгъанда йимик ачувлу болабыз. Шолайлыкъ чакъда бир, токъталмай бола буса, оьзюбюзню янгызлыкъда гьис этебиз, биревге де тарыкъ тюгюл йимик гёребиз. Шолай гьал тувдуругъан сёз тагъымлар: «Сенден бир пайда да ёкъ», «Не этип арыгъансан?», «Сувукъ тийген булан сав гюн янтайып турмагъа герекми дагъы?», «Сени пикрунг биревге де авара тюгюл», «Мен чи масхара этген эдим, не этесен мунчакъы яман гёрюп?» Эгер олжабыз не затгъа буса да рази тюгюл яда пашманлыкъгъа тарыгъан буса, биз аслу гьалда шолайлыкъгъа тийишли янашмагъа болмай къалабыз. Шолай гезиклерде ачыкъ кюйде: «Ачувунг негер чыкъгъанны англамай тураман. Мен не кёмек этмеге боламан?» – деп сораса ва ягъада къалмай, оьзюнден болагъанны этмеге къараса, яхшы болмасмы дагъы?! Бирче яшай болгъан сонг арада тюрлю-тюрлю гьаллар тувмай болмай ва гьар заман: «Бары да зат яхшы», – деп иржаймагъа бажарылмай. Шо саялы ювукъ адамыгъыз къайгъырагъанда яда пашман заманда ону гьалын англамагъа къаст этигиз ва вёре шогъар немкъорай янашмагъыз. Шолай этсегиз, гёрерсиз, къайтарыш болмай къалмас, арада татувлукъ, гелишлик тувар ва сакъланар.

3.Менлигине тиеген сёзлер

Агьлюдеги татувлукъну бирдагъы кюрчюсю – оьзюн тарыкълы ва къыйматлы гьис этмек. Ят гиши айтып, яман тиеген сёзню эшитмеге нече де аччы тие, ювукъ адам айтагъанда чы бирден-бир юрекге авур. «Сен сав сама да дюрмюсен?», «Сени чи тутмагъа саптагъынг ёкъ!», «Уьйню гьайын этмей, чирикге айландырып битдинг», «Сагъа бир затны да тапшурмагъа ярамай» – жан ачытдырагъан сёзлерден. Озокъда, яшавда бары да зат даим тетиксиз болмагъа болмай, тек авзубузну сёйлетегенде бек сакъ болмагъа тарыкъ, къырыйынгдагъы адамынгны ойлашмаса ярамас. Яшав ёлдашыгъызгъа, ювукъ адамыгъызгъа илиякълы болмагъа, йымышакъ сёйлемеге уьйренигиз. Юваш кюйде разисизликни билдирмеге ярай чы, хатирин къалдырмайлы ва гьалны дагъыдан-дагъы оьрчюкдюрмей. Сююв – инче гюл, ону аявлап сакъламаса, атир ийисин билмес. Шо саялы бир-биригизни аявлагъыз, сюювню аривлюгюн тас этмегиз.

2026-04-01 (Шаввал 1446 г.) №4.


Гечмек

Марат яшлар бавундан къайтгъанда пашман гёрюне, бирев булан да сёйлемей. Уьйде татывлу ашланы ийиси гелгенде де улан ачылмай. Агьлю ашап тоюп битген сонг, анасы яшына:   – Балам, сагъа не болгъан? – деп сорай. Марат бираз ойлашып: – Яшлар бавунда Гьамза дейген улан бар....


Москвада оьтгерилген ифтар

Рамазан айны узагъында бусурманлар ораза тута, ораза ача. Бир-бирде жыйылып, мажлислер оьтгерип де оразасын ача. Ифтар деп айтылагъан шолай жыйынлар хыйлы адамны къуршай, бирикдире. Динибиз гёрсетеген кюйде, дин къардашлыкъ аралыкълар беклеше. Булай мажлислени агьамиятлыгъы къурбатда айрокъда...


Сорав – жавап

– Къурбатда (чужбина) оьлген адамны сюегин ватанына гелтирмеге яраймы? Сонг да, къурбатда оьлген сюекни ватанына гелтирмеге деп акъча жыймагъа яратыламы? Шафии ва ханафи мазгьаплагъа гёре жавап бергенни сюер эдик. – «Тухфат аль-Мугьтаж» деген китабында ибн Гьажар...


Яман оьгейана болмас учун не этме тарыкъ?

Эр-къатын бирче яшавун таза кагъыздан башлайгъанда не аривдюр. Оланы арасында алда болгъан ишлер ва о-бу шекликлер ёкъ. Амма бир-бирде къысмат башгъача болма да бола. Демек, къошулгъан эр-къатынны мундан алда агьлю яшаву болгъан гезиклер де бола.   Эрини башгъа къатындан къалгъан яшлары...


Аллагьны ﷻ ёлундагъы агьлю

Мама-гьажи   Къоччакъ адамлардан тамаша болабыз, оланы гьюнерлери эсибизде къала. Амма аты арагъа чыкъмаса да, тек ишлери батырланыкинден артда къалмай игит кюйде яшагъанлар да бар.   Бу адамлар яшавун дин яйывгъа, ярыкъландырывгъа багъышлагъан. Шолайланы бириси – Халимбекавулда тувгъан дин...