Аявлу адамынга шу сёзлени бир заманда да айтма

Аявлу адамынга шу сёзлени бир заманда да айтма

Аявлу адамынга шу сёзлени бир заманда да айтма

Гьар кимни де кемчиликлери болмай къалмай ва аралыкъларда заманда бир болагъан эришивлюклер гьамангъы иш йимик гёрюне. Булай гезиклерде аслусу – эр-къатын гьатдан озуп, тилни «югенлерин» йибермей сакълап болмакъ ва юрекге тиеген сёзлени айтмай къоймакъ. Ойлашмай айтылгъан сёз жан ачытдырмагъа ва гьатта яра салмагъа болагъанны унутмайыкъ. Сюеген, аявлу адамыгъызгъа бир гьалда да, арада не болса да айтмагъа бирдокъда ярамайгъан уьч сёз тагъымны гьакъында эсге салмакъны пайдалы гёрдюк.

1.Исси аралыкъланы бузагъан сёзлер

Психологлар айтагъан кюйде, сююв оьзгелеге ошамайгъанлыкъ, оьзтеречилик булан оьмюр сюре. Сюеген адамыбызны юрегинде айрыча ер тутагъангъа къайсыбыз да инанабыз, шогъар аявлу ва тарыкъ болмагъа гьасиретбиз. Шолай болмаса, аралыкълар къатты кюйде къалмас, бир-биревге бакъгъан инаныв да таяр. Оьзтеречиликни инкар этеген сёзлер аралыкълагъа къоркъунчлукъ гелтире. «Сен магъа тарыкъ тюгюлсен», «Сени артынгдан йылажакъман деп эсинге гелеми?», «Семирсенг – мен оьзюме исбайы, багъыйлысын табарман», «Сагъа эрге чыгъып мен этген янгылыш!» – деген шолай ойлашмай айтылып къалагъан сёзлер бек яман гьал тувдурмагъа бола. Олай айтмакъ юрекге авур тие ва аралыкъланы сувута.

2.Олжасын учуз этеген сёзлер

Яшавда болагъан ишлени гьакъында бирче ойлашмакъ, пикру алышдырмакъ, гьислени ачыкъ этмек – аралыкъларда болмагъа герекли кюрчюлер. Амма къардашларыбыз булан эришмеге бакъсакъ, оланы гьислерин пешемей, сан этмей, гьатта таптайгъанда йимик ачувлу болабыз. Шолайлыкъ чакъда бир, токъталмай бола буса, оьзюбюзню янгызлыкъда гьис этебиз, биревге де тарыкъ тюгюл йимик гёребиз. Шолай гьал тувдуругъан сёз тагъымлар: «Сенден бир пайда да ёкъ», «Не этип арыгъансан?», «Сувукъ тийген булан сав гюн янтайып турмагъа герекми дагъы?», «Сени пикрунг биревге де авара тюгюл», «Мен чи масхара этген эдим, не этесен мунчакъы яман гёрюп?» Эгер олжабыз не затгъа буса да рази тюгюл яда пашманлыкъгъа тарыгъан буса, биз аслу гьалда шолайлыкъгъа тийишли янашмагъа болмай къалабыз. Шолай гезиклерде ачыкъ кюйде: «Ачувунг негер чыкъгъанны англамай тураман. Мен не кёмек этмеге боламан?» – деп сораса ва ягъада къалмай, оьзюнден болагъанны этмеге къараса, яхшы болмасмы дагъы?! Бирче яшай болгъан сонг арада тюрлю-тюрлю гьаллар тувмай болмай ва гьар заман: «Бары да зат яхшы», – деп иржаймагъа бажарылмай. Шо саялы ювукъ адамыгъыз къайгъырагъанда яда пашман заманда ону гьалын англамагъа къаст этигиз ва вёре шогъар немкъорай янашмагъыз. Шолай этсегиз, гёрерсиз, къайтарыш болмай къалмас, арада татувлукъ, гелишлик тувар ва сакъланар.

3.Менлигине тиеген сёзлер

Агьлюдеги татувлукъну бирдагъы кюрчюсю – оьзюн тарыкълы ва къыйматлы гьис этмек. Ят гиши айтып, яман тиеген сёзню эшитмеге нече де аччы тие, ювукъ адам айтагъанда чы бирден-бир юрекге авур. «Сен сав сама да дюрмюсен?», «Сени чи тутмагъа саптагъынг ёкъ!», «Уьйню гьайын этмей, чирикге айландырып битдинг», «Сагъа бир затны да тапшурмагъа ярамай» – жан ачытдырагъан сёзлерден. Озокъда, яшавда бары да зат даим тетиксиз болмагъа болмай, тек авзубузну сёйлетегенде бек сакъ болмагъа тарыкъ, къырыйынгдагъы адамынгны ойлашмаса ярамас. Яшав ёлдашыгъызгъа, ювукъ адамыгъызгъа илиякълы болмагъа, йымышакъ сёйлемеге уьйренигиз. Юваш кюйде разисизликни билдирмеге ярай чы, хатирин къалдырмайлы ва гьалны дагъыдан-дагъы оьрчюкдюрмей. Сююв – инче гюл, ону аявлап сакъламаса, атир ийисин билмес. Шо саялы бир-биригизни аявлагъыз, сюювню аривлюгюн тас этмегиз.

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Анварны музейи – яратывчулукъну очагъы

Кёплер биледир Магьачкъалада уллу шаирибиз Анвар Гьажиевни атындагъы музей барны. Къумукъ поэзияны классиги, Дагъыстанны халкъ шаири яшагъан уьй, яратгъан ери аявлап жыйылгъан ва къаравчулар учун сав йыл ачылгъан. Мунда шаир яшагъан кюй сакълангъан, ол къоллагъан савутлар, алатлар, китаплар, огъар...


Эсги кагъызлар

Къырда сувукъ эди, шо саялы Марат шарфын тап гёзлерине ерли тартып байлагъан. Яшлар бавундан уьюне ерли ол бир сёз де айтмай иннемей юрюй.   – Не арыдым яяв юрюме! Уьстюмде кёп опурагъым да бар! – деп ол уьюне гирип аякъгийимлерин чечегенде кант эте. – Къыш гелген чи, шо...


Сорав – жавап

– Намаз къылагъанда «Аль-Фатигьа» сурада «аляйгьим» деген сёзню «е» гьарп булан «алейгьим» деп охуса намаз саналамы? – «Шарх ибн Касим» деген китапгъа язгъан баянлыгъында Ибрагьим аль-Байжури булай эсгере: «Янгылыш,...


Хатирин къалдырыв – авур юк

Къайсы тиштайпаны да яшавунда ювукъ адамына, къурдашына хатири къалагъан гезиклер бола. Хатири къалгъанлыкъдан заманында арчылмаса, – къатынгишини авур хасиятына гёре, шо, озокъда, тынч иш тюгюл, – булар йыллар булан жыйыла туруп, аралыкъланы агъулай, оьсмекге пуршав эте, муратлагъа...


Ораза байрам ва ону булан байлавлу ишлер

Хадир гече (Ляйлят уль-Къадр)   Хадир гече (Ляйлят уль-къадр) – йылны ичинде лап абурлу гече. Ону маънасы гележекни белгилевю ва къудратлыкъны гечеси деп таржума этиле. Шу гече Лавгьуль Махфуздан (Хранимая скрижаль) Ер юзюню тюпдеги кёклерине сыйлы Къуръан китап тюшюрюлген болгъан ва ондан таба...