Интернетдеги къатнавгъа байлавлу...

Интернетдеги къатнавгъа байлавлу...

Интернетдеги къатнавгъа байлавлу...

Белгили йимик къатнав тюрлю-тюрлю бола ва уланъяш, къызьяш аралыкъларда герекли бару болмагъа тарыкъ. Эгер ишге байлавлу телефон сёйлей яда интернетни къоллай буса, демек уьзюрю себеп болгъанда гери урув ёкъ.

Амма къатнавну вакътисинде жагьил адамлар ишге байлавлу тюгюл масъалалагъа чыгъа буса, олар бир чет ерде ёлукъгъан йимик бола, шолайлыкъ гери урула ва гюнагь санала. Эргиши тиштайпагъа амракъ экенни Иблис бек яхшы биле ва шоланы гьарам ёлда бир-бирине ювукъ этмек учун не гьилла да ойлаша. Интернетдеги къатнав буса, уялчанлыкъны, гери урувланы тынч кюйде «ёкъ этмекге» лап енгил ёл. Натижасы буса, зиналыкъ деген бек авур гюнагьгъа гелтирмеге бола (Аллагь ﷻ сакъласын). Есибиз Аллагь ﷻ Къуръанда шо гьакъда булай айта (маънасы): «Зиналыкъгъа ювукъ да болмагъыз! Шогъар элтеген ёлдан да сакъланыгъыз, неге десе, гьакъ кюйде, зиналыкъ жагьаннемге элтеген лап яман ва жиргенч гюнагьланы бириси» («Аль-Исраъ» деген сура, 32-нчи аят). Ойлашып къарагъыз бу сёзлеге: «...ювукъ да болмагъыз!» Гертиден де, къатнашмакъдан, «салам» деген сёзден башланмагъа бола бу бек къоркъунчлукъгъа элтеген сокъмакъ. Шо саялы, уьзюрю себеп болмай туруп, бир-бирине ят жагьил адамлар къатнамагъа тюшмей ва сёйлейгенде де юм-чум этмекден къатты кюйде арек турмагъа тарыкъ.

МУГЬАММАТ АЛИМЧУЛОВ

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

Бану Кайнука къавум дыгъарны буза   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Есибиз Аллагь ﷻ бусурманлагъа Бадр къазаватда уьстюнлюк бергенни ва олар арапланы арасында макътавлукъгъа етишгенни, гючлю ва абурлу болгъанны ягьудилер гёргенде, оланы юреклериндеги оьчлюк бирден-бир гючлене....


Элине гьашыкъ юрек

Гьар-тюрлю себеплеге гёре бизин якълы адамлар ят ерлеге гете, гёче, онда ишлей, яшавлукъ эте. Биревлер алышына ва тамурларын унута, амма башгъалар алай арив сакъала, къайда болса да, къумукъ экенин унутмай, яшларын да халкъыбызны сюеген кюйде тарбиялай.   Хасавюрт районлу Аида Акавова къысматына...


Сыйлы адамлар: Абу Зейд

Оьлюню эсге кёп алыгъыз     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Гьей Абу Зейд, эгер Пайхаммар ﷺ сени гёрген эди буса, ол сени сююп къалар эди» (Абдуллагь ибн Масъуд ).   Хилял ибн Исаф оьзюню къонагъы Мунзир ас-Савриге: – Гьей Мунзир, юрю, иманыбызгъа...


Уллу шаирни эсделигине

Къумукъ поэзияны ярыкъ юлдузу Шарип Албериев тувгъанлы 100 йыл бите. Уллу шаирибизни яратывчулугъун адабият ахтарывчулар ва эсли чагъындагъы адамлар яхшы билсе де, жагьил наслу ону билмей, танымай деп айтма ярай. Шо гьалны къолайлашдырмакъ ва шаирни атын эсге алмакъ мурат булан гьали-гьалилерде...


Костекли батыр

Бозигит Исламгереев тутушуп ябушувдан Европа оьлчевдеги ярышларда гёрсетген гьюнери бары да адамны бек тамашагъа къалдырды. Кёплер шогъар болма ярайгъан иш тюгюл деп къарады. Гьатта биревлер шону адам этмегендир, «искусственный интеллект» яда монтаж этилип кюйленгендир деп...