Интернетдеги къатнавгъа байлавлу...

Интернетдеги къатнавгъа байлавлу...

Интернетдеги къатнавгъа байлавлу...

Белгили йимик къатнав тюрлю-тюрлю бола ва уланъяш, къызьяш аралыкъларда герекли бару болмагъа тарыкъ. Эгер ишге байлавлу телефон сёйлей яда интернетни къоллай буса, демек уьзюрю себеп болгъанда гери урув ёкъ.

Амма къатнавну вакътисинде жагьил адамлар ишге байлавлу тюгюл масъалалагъа чыгъа буса, олар бир чет ерде ёлукъгъан йимик бола, шолайлыкъ гери урула ва гюнагь санала. Эргиши тиштайпагъа амракъ экенни Иблис бек яхшы биле ва шоланы гьарам ёлда бир-бирине ювукъ этмек учун не гьилла да ойлаша. Интернетдеги къатнав буса, уялчанлыкъны, гери урувланы тынч кюйде «ёкъ этмекге» лап енгил ёл. Натижасы буса, зиналыкъ деген бек авур гюнагьгъа гелтирмеге бола (Аллагь ﷻ сакъласын). Есибиз Аллагь ﷻ Къуръанда шо гьакъда булай айта (маънасы): «Зиналыкъгъа ювукъ да болмагъыз! Шогъар элтеген ёлдан да сакъланыгъыз, неге десе, гьакъ кюйде, зиналыкъ жагьаннемге элтеген лап яман ва жиргенч гюнагьланы бириси» («Аль-Исраъ» деген сура, 32-нчи аят). Ойлашып къарагъыз бу сёзлеге: «...ювукъ да болмагъыз!» Гертиден де, къатнашмакъдан, «салам» деген сёзден башланмагъа бола бу бек къоркъунчлукъгъа элтеген сокъмакъ. Шо саялы, уьзюрю себеп болмай туруп, бир-бирине ят жагьил адамлар къатнамагъа тюшмей ва сёйлейгенде де юм-чум этмекден къатты кюйде арек турмагъа тарыкъ.

МУГЬАММАТ АЛИМЧУЛОВ

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


«Кепли китапны» бетлеринден

«Бу чу сени йырынг»   Йырчы Къазакъ – къумукъ поэзияны классиги, биринчи ердеги ва лап пагьмулу шаирибиз деп негьакъ айтылмайдыр. Ол оьзю буса: «Бир йырлагъан йырымны къайтарып йырлайман десем, башгъалатып къояман яда янгы йыр чыгъарып къояман», – дей...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Капир адамны ва мунапикъни де гьисапдан сонг гьукмусу нечик болажакъ?   Капирни ва мунапикъни гьукмусу гьисапдан сонг, даим жагьаннемге гирип ондан уьзюлмей къатты авуртдурагъан азапда турмакъ. Аллагь ﷻ оланы Къуръанда булай сифатлай (маънасы):...


Атаны хадирин билмейбиз

Герти кюйде адамны хадирин, биз бир-бирде ондан айрылгъан сонг англама башлайбыз. Айтылма герекли сёзлер авуздан чыкъмай, юрекде къалып къалгъан гезиклер бола. Билдирме сюеген баракалла айтылмай, ерине етишмей къала.   Ата… Бу адам оьзюню гьислерин ачыкъ этмей, айтмай, тек ону гьар...


Сорав – жавап

– Юкге къоюлгъан (залог) ва кредитни къайтарма болмагъанда банк оьзюне алгъан машинни банкдан сатып алмагъа яраймы? – Асламчылыкъ булан байлавлу ишлеге къошулма ярамайгъаны белгили, процентге берме ва алма гьарам. Бу лап авур гюнагьлардан санала. Амма банк берген акъчасын процентсиз...


Тиштайпалар бош заманын йибереген кюйлер

Гьар къатынгиши де яхшылыкъ гелтиреген ва жагьлыгъын артдырагъан билимге ес болма сюедир. Бош заманын пайдалы кюйде йиберме бажарагъан тиштайпа оьз пагьмусун арагъа чыгъарма да, къазанмагъа да бола. Биревлер не булан машгъул болмакъны биле, башгъалар не этейим деп токъташып битмеген. Хасиятына ва...