Интернетдеги къатнавгъа байлавлу...

Интернетдеги къатнавгъа байлавлу...

Интернетдеги къатнавгъа байлавлу...

Белгили йимик къатнав тюрлю-тюрлю бола ва уланъяш, къызьяш аралыкъларда герекли бару болмагъа тарыкъ. Эгер ишге байлавлу телефон сёйлей яда интернетни къоллай буса, демек уьзюрю себеп болгъанда гери урув ёкъ.

Амма къатнавну вакътисинде жагьил адамлар ишге байлавлу тюгюл масъалалагъа чыгъа буса, олар бир чет ерде ёлукъгъан йимик бола, шолайлыкъ гери урула ва гюнагь санала. Эргиши тиштайпагъа амракъ экенни Иблис бек яхшы биле ва шоланы гьарам ёлда бир-бирине ювукъ этмек учун не гьилла да ойлаша. Интернетдеги къатнав буса, уялчанлыкъны, гери урувланы тынч кюйде «ёкъ этмекге» лап енгил ёл. Натижасы буса, зиналыкъ деген бек авур гюнагьгъа гелтирмеге бола (Аллагь ﷻ сакъласын). Есибиз Аллагь ﷻ Къуръанда шо гьакъда булай айта (маънасы): «Зиналыкъгъа ювукъ да болмагъыз! Шогъар элтеген ёлдан да сакъланыгъыз, неге десе, гьакъ кюйде, зиналыкъ жагьаннемге элтеген лап яман ва жиргенч гюнагьланы бириси» («Аль-Исраъ» деген сура, 32-нчи аят). Ойлашып къарагъыз бу сёзлеге: «...ювукъ да болмагъыз!» Гертиден де, къатнашмакъдан, «салам» деген сёзден башланмагъа бола бу бек къоркъунчлукъгъа элтеген сокъмакъ. Шо саялы, уьзюрю себеп болмай туруп, бир-бирине ят жагьил адамлар къатнамагъа тюшмей ва сёйлейгенде де юм-чум этмекден къатты кюйде арек турмагъа тарыкъ.

МУГЬАММАТ АЛИМЧУЛОВ

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Къурбан байрам къутлу болсун!

Ассаламу алейкум ва рагьматуллагьи ва баракатугь.   Аявлу къардашлар ва къызардашлар! Уллу байрамыбыз Къурбан байрам булан гьакъ юрекден къутлайман сизин. Бу сыйлы гюн Ибрагьим пайхаммарны оьр даражадагъы уьлгюсюн, ону гьакъ юрекден Яратгъаныбыз Аллагьгъа ﷻ берилгенлигин, негетлерини тазалыгъын...


Яшны алдында гечмекни тилеме герекми, тюгюлмю?

Яш талашгъан, оьзюн багъыйсыз юрютген буса, ол анасыны ва атасыны алдында оьзюнден гечсин деп тилемеге борчлу. Бу низамгъа бирев де шеклик этмей. Амма бир-бирде ата-ана да терс болма бола. Масала, яшлары булан кёп заманын йибереген ананы алып къарайыкъ. Ол айыплы буса, яшыны алдында оьзюнден...


Сорав – жавап

– Сюннет этилген сонг къалгъан гён ва бир-бир себеплеге гёре гесилген сан булан не этме герек? – Гесилген санланы къумачгъа чырмап гёмсе яхшы. Шо кюйде гинник бавну (пуповина) ва сюннет этилген сонг къалгъан гённю де ерге гёмсе яхшы болар. «Мугни аль-Мугьтаж» деген китапда...


Сёз юрекден гелмесе пайда ёкъ…

Шаирлеге къарап, сёз усталар къапиялы сатырларында терен гьакъылны ва ичиндеги гьислерин бир-бирине къыйышдырып, нечик къужурлу асарлар яратма бажарагъангъа не заманда да тамаша боламан. Шо саялыдыр шаирни сёзю адамны юрегине ёл табагъаны. Пагьмулу адамлар кёбюсю гезик къайсы якъдан да бажарывлу...


Эргишиге не савгъат берейик?

Эргишиге савгъат сайламакъ – тынч масъала тюгюл. Тиштайпа гюллеге яда кампет къутукъгъа сююнежек буса, эргишини не булан сююндюрейим деп къатын урлукъ ойлаша къала. Савгъат арив болмакъдан къайры, маъналы да болгъанны сюесен чи.   Эргишиге чораплардан къайры (озокъда, шо да пайдалы тек...