Нерваланы …гюллер булан къолай этебиз

Нерваланы …гюллер булан къолай этебиз

Бавчулукъ (садоводство) – юрек ушатагъан иш де дюр, шону булан бирче психика гьалыбызгъа арив таъсир де эте, айрокъда, бизге, къатынгишилеге. Ахтарывлар гёрсетеген кюйде, бавда ишлемек, оьсюмлюклеге къарамакъ къаркарагъа пайдалы йимик гьалекликни де басылта экен.

 

Алимлер токъташдыргъаны йимик, бавчулукъ гьатта дарманлардан да пайдалы болма бола. Бавда он минут ишлеген булан адамны баш майын рагьат этмеге ва гёнгюн гётермеге бола. Булайлыкъ насипни гормонлары – эндорфин ва дофамин булан байлавлу. Шоланы кёмеги булан инсанны къаркъарасындагъы гьалеклик тая ва умуми гьал къолайлаша.

Агьлюдеги къалмагъал, эришивлюклер булан кёп къаршы болагъан, иши авур ва оьзге себеплеге гёре ачувлу тиштайпалар учун бавчулукъ айрокъда пайдалы. Терек орнатыв, гюл чачыв, яшылча ва оьзге оьсюмлюклер оьсдюрюв гьар гюнлюк масъалалардан баш къачырма, рагьатлыкъ тапмагъа болушлукъ эте.

Ондан къайры, бавчулукъ къаркъараны умуми гьалына да арив таъсир эте. Бавда ишлемек учун жагьлыкъ ва гюч тарыкъ. Ишлейген адамгъа къарыв къошула деп санала. Уьстевюне, таза гьавада ишлемек юху учун да пайдалы ва инсангъа жагьлыкъ да къоша.

Ишлемек учун уллу бав яда гёрмекли топуракъ гесек тарыкъ да тюгюл – гьатта уьйню ичинде, терезебашда яда балконда гиччирек «бав» этме де бола. Бир-эки оьсюмлюк де уллу пайда гелтире. Аслусу – бу гьаракатгъа жумада эки-уьч сагьат багъышлама тарыкъ.

Бавчулукъну кёмеги булан агьлюнг яда къурдашларынг булан кёп арив заман йибермеге де бола. Бавда бирче ишлемек булан аралыкълар беклеше, арадагъы татывлукъ да арта.

Шолайлыкъ булан, бавчулукъ къайгъыны басылтмагъа кёмек эте, адамны гёнгюн ача ва яшавлукъ гючню артдыра.

 

Юлия Зачёсова

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Сёз юрекден гелмесе пайда ёкъ…

Шаирлеге къарап, сёз усталар къапиялы сатырларында терен гьакъылны ва ичиндеги гьислерин бир-бирине къыйышдырып, нечик къужурлу асарлар яратма бажарагъангъа не заманда да тамаша боламан. Шо саялыдыр шаирни сёзю адамны юрегине ёл табагъаны. Пагьмулу адамлар кёбюсю гезик къайсы якъдан да бажарывлу...


Гьаж къылмакъны сыйлылыгъы

Гьюрметли дин къардашларым ва къызардашларым! Сыйлы болгъан гьажгъа бармагъа онгайлыкълар берген саялы, ёлланы ачгъан саялы Аллагьутаалагъа макътавлар болсун. Бизин ата-бабаларыбызны кёбюсю гьасирет къалгъанлар гьажгъа барып болмай. Гьаж – Ислам динни бешинчи рукнусудур. Гьажгъа бармакъ булан...


Яшны алдында гечмекни тилеме герекми, тюгюлмю?

Яш талашгъан, оьзюн багъыйсыз юрютген буса, ол анасыны ва атасыны алдында оьзюнден гечсин деп тилемеге борчлу. Бу низамгъа бирев де шеклик этмей. Амма бир-бирде ата-ана да терс болма бола. Масала, яшлары булан кёп заманын йибереген ананы алып къарайыкъ. Ол айыплы буса, яшыны алдында оьзюнден...


Сыйлы адамлар: Ияс ибн Муавия

Адилликни ва итти гьакъылны еси (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Бусурманланы халипасы Умар ибн Абд уль-Азиз бир гечени юхламай оьтгере. Гёзлери юмулма сюймейген саялы, ол оьзюне ер тапмай. Дамаскда бу сувукъ гечесинде халипа Басрагъа дуванчы (судья) сайлай. Шагьарда дуван гесежек адам,...


Сорав – жавап

– Сюннет этилген сонг къалгъан гён ва бир-бир себеплеге гёре гесилген сан булан не этме герек? – Гесилген санланы къумачгъа чырмап гёмсе яхшы. Шо кюйде гинник бавну (пуповина) ва сюннет этилген сонг къалгъан гённю де ерге гёмсе яхшы болар. «Мугни аль-Мугьтаж» деген китапда...