Чоюн ялгъав: татли ва къоркъунчсуз къызартма уьйренебиз

Чоюн ялгъав – нечик-мечик де савут тюгюл, шо ашюйдеги хыйлы йыллар къуллукъ этежек кёмекчи. Гьалиги тюбю гюймейген ялгъавлардан бу ялгъав этилген маъданы булан да къалыша, ону къоллайгъан кюю де башгъа.

Аш биширеген тиштайпагъа чоюн ялгъав не пайда гелтирегенни ва шону къоллайгъанда негер агьамият бермеге тюшегенни ахтарып къарайыкъ.

Башгъа ялгъавлар йимик тюгюл

Чоюн ялгъавну башгъаларына ошамайгъанлыкъны аслу ери – ону не затдан этгенлиги. Чоюн – темирни углерод булан къошулчасы, шолар ялгъавгъа бек къызмагъа ва узакъ юрютмеге имканлыкъ бере. Чоюн ялгъавлар нечакъы къызгъан буса да шондан бузулмай.

Чоюн ялгъавну бирдагъы бир башгъалыгъы – шолар иссиликни сакълай. Шолай болгъан сонг, ону ичинде этилген аш узакъдан болса да бир къалипли болажакъ ва татывун тас этмей сакълажакъ.

Чоюн ялгъав алмакъны себеплери

1. Тюрлю ашлагъа къыйыша. Чоюн ялгъав хыйлы тюрлю аш биширивге къыйыша – этден, овошлардан башлап, гьатта татлиликлеге ерли.
2. Узакъ къоллайгъанлыкъ. Дурус кюйде къолласа, чоюн ялгъав наслудан наслугъа бериле туруп, хыйлы йыллар къуллукъ этер.
3. Бир тегиш кюйде къызагъанлыкъ. Иссиликни сакълама болагъаны саялы чоюн ялгъавда къызартылгъан аш гюймейли бир къайдада гьазир бола.
4. Ашланы татыву. Чоюн биширилеген ашгъа таъсир этмей, шо саялы шолай ялгъавда этилген ашны татыву ва ийиси бар кююнде сакълана.

Башгъалыкълары

1. Чоюн ялгъав авур.
2. Аш сакъламакъ учун къыйышмай, неге десе чоюн ийислени ала.
3. Сувлу ерде сакъланагъан чоюн тез тот баса.
4. Чоюн савутну савут-саба жувагъан машинде жувмагъа ярамай.

Чоюн савут къоллайгъанда нени билмеге тарыкъ?

1. Биринчилей къоллавгъа гьазирлик. Чоюн ялгъавну биринчи гезик къоллагъанча ону онгармагъа тарыкъ. Шону учун ялгъавну яхшы кюйде жувмагъа, къурутмагъа ва отну аста этип, 10–15 минут къыздырма герек. Шолай этсе, ялгъавну наслары да тая, къатты да бола
2. Май сюртюв. Чоюн ялгъавгъа заманда бир май сюрте турмагъа тарыкъ. Шолай этсе, аш ялгъавгъа ябушмас, тюбю гюймейген де болар.
3. Иссиликни таъсири. Чоюн савут иссиден сувукъгъа, сувукъдан иссиге чыкъмакъны «ушатмай». Шо саялы къызгъан ялгъавгъа сувукъ сув ва сувугъанына къайнар сув тёкмеге тарыкъ тюгюл.
4. Сакълав. Тот басып къалмас учун чоюн ялгъавну къуру ерде сакълама яхшы.

Чоюн ялгъавгъа къарав

Чоюн ялгъавгъа къарав къыйын тюгюл ва артыкъ затны талап этмей. Гьар къоллагъан сонг ялгъавну тазалайгъан алатлар къоллап, чюпюрек булан жувма, сонг къурутма ва уьстюне бираз урлукъ май сюртме тарыкъ.

Чоюн ялгъав – нени де къызартма, биширме болагъан, узакъ заман къолланагъан ва ашны татывун арив сакълайгъан савут. Дурус кюйде къолласа, бу савут ашюйде хыйлы йыллар кёмекчи болажакъ.

Юлия Зачёсова