Къатын не зат этмесе яхшы

Къатын не зат этмесе яхшы

Эрини разилигин къазанмакъ учун къатын не этмеге гереги гьакъда арт вакътилерде интернетде кёп макъалалар язылагъан болгъан.

Амма биревге де яшыртгъын тюгюл къатынгишилер бир-бирде оьзюн тутагъан кюй эрини разилигин чи нечик де болдурмай, гьатта ачувун чыгъарта ва агьлюде эришивлюклеге де гелтирмеге бола. Шо саялы къатынгишини гьаракаты негьакъ болмасын учун ва эри гертиден де оьзюне рази къалагъанны сюе буса, не затны этмеге герекни билмеге тарыкъ йимик, не затдан сакъланмагъа герегин де билмеге тийишли. Бу макъалада эренлени эпсиз къарсалатагъан къатынгишилер гьабас кюйде кёп къоллайгъан «оюнланы» гьакъында айтмагъа сюемен.

1. Баш инжитив

Эренлени бу лап кёп къыйнайгъан «такъсыр». Неге тюгюл, къатынгишилер береген минглер булангъы маънасыз соравлар, гьар увакъ затгъа да авзун мырыллатагъаны, бир затгъа да сююнюп болмайгъаны оланы эрлерини башын «тешмеге» аз къоя. Эригиз булан гелишип яшамагъа сюе бусагъыз, шо баш «тешивню» къоюгъуз. Шолай этмекни орнунда эригизни ял алывуну гьайын этмеге, уьйде турагъанда огъар рагьатлыкъ болдурмагъа къаст кылыгъыз.

2. Ону оьз ич яшаву болмагъа болагъанны унутмагъыз

Хыйлы къатынгишилени эсине гелеген кюйде, гебин къыйылгъан сонг олар эрлерине ес бола ва эргишиге «олай эт, булай эт», – деп гьакъыл бермеге ва буюрмагъа башлай. Шо тюбюкъарадан уллу хата. Гьалиги заманда къатынгишилени арасында шо ажайып яйылгъан янгылыш. Агьлюде татувлу яшавлукъ болмакъ учун эргиши ону башы экенни унутмагъа тюшмей ва янгыз ол айта нечик этмеге герекни ва не гьукму къабул этилегенни.

Шо саялы эргиши уьйден къачан чыгъа, не вакъти къайтагъанны ахтарып айланмагъыз. Олай да, ол ким булан болагъанны, къайда турагъанны ва къурдашлары ким экенни де билмеге къарамагъыз. Булар барысы да – ону иши. «Къайда?», «Ким булан?» ва «Къачан?» – деген соравланы ол бермеге тийишли къатынына.

3. Танкъыт

Эригиз бар ерде оьз къурдашларыгъызны, къардашларыгъызны, ортакъ танышларыгъызны танкъыт этмегиз. Олардан яхшы боламан деп гёрюнмеге сюегенигиз некъадар терсине айланмагъа бола.

Пеленче адамны гьакъында бир яхшы зат да айтмагъа болмай бусагъыз, ону гьакъында сёз де айтмай къоймакъ къолай болур. Вёрегиз, оьз эригизни танкъыт этмегиз, айрокъда ят адамланы арасында. Шолай этсегиз, ону бек ачувландыражакъсыз, гьалекли этерсиз.

4. Артыкъ кёп сёйлев

Кёп сёйлеп авзу токътамайгъан къатыны баргъа сююнежек эргиши табылажагъы тамаша бар. Мунда эргишини битими шолай экенни англамагъа тарыкъ, ол узакъ хабарланы сюймей. Шо саялы вар-вар деп сёйлеп турагъан къатын эрини чекесине чыгъа, айрокъда ишинден арып-талып гелгенде ял алмагъа деп умут этегенде.

5. Къатынлагъа хас гьасси болув

Токътамайгъан къавгъа, гьасси болагъанлыкъ, йылавлар ва гёзьяш – эргишиден уьст болмакъгъа элтеген ёл тюгюл. Терсине, шолайлыкъ эргишини ачувун чыгъарта ва разисизлигин артдыра. Шо саялы ону ва оьз яшавугъузну агъуландырмагъыз, оьзюгюзню къолда тутмагъа уьйренигиз ва къавгъадан сакъланыгъыз.

6. Гюч булан этдирив

Эргишини оьзюне таби этмек деген ой къатынгишини башындан чыгъагъан зат тюгюлдюр. Шолайлыкъ булан къатын оьз айтгъанын этдирмеге къарап, эрине о-бу буйрукълар бермеге къарай. Масала, ол сюймей буса да, оьзю булан тюкенлеге юрютмек. Амма шолай янашыв тюкенге барывну чу нечик де, гьатта аралыкъланы да бузмагъа бола.

7. Къатынгишини азатлыгъы, эркинлиги

Къатынгиши оьз гьайын этмеге болагъанлыкъ эргиши якъдан абурлукъгъа лайыкълы деп санала. Амма гьатдан озуп азатлыгъы, эркинлиги буса, терсине, ачувун чыгъартмагъа бола. Шолайлыкъны къатынгиши гьатдан озуп осал болмагъа къарайгъанлыкъ булан тенглешдирмеге ярар: экисин де эргиши гёрюп ярамай. Бары да зат ери булан, гьатдан чыкъмай этилсе яхшы. Къатынгиши оьз гьайын оьзю этмеге бола буса да, эргишини табилигинде турмагъа тийишли, неге десе Есибиз Аллагь ﷻ эргишини агьлюню башчысы этип белгилеген.

Амма шолайлыкъны бары да масъалаланы, увакъ-тюеклени эргишини башына салмагъа герек деген тюгюл. Бир-бир къыйынлыкъларын къаытынгиши оьзю чечмеге герек, озокъда, яратылгъан ишлени дазусунда. Шолайлыкъда ону оьз гьайын оьзю этип болагъанлыкъ белгилинежек. Битмейген тилевлер, гьайын этмеге чакъырывлар пайда гелтирмес (нечакъы къаравулланса да), амма эренни яшавун къыйын этмеге чи нече де болур.

8. Гьатдан озуп гьайын этив

Оьрде эсгергеник йимик, эргишилер оьзлени ич яшавуна баш сукъгъанны ушутмай. Шо саялы ону гьайын этемен деп къатыны артыкъ телефон зенг этивлер, смс язывлар кёп этмесе яхшы ва «Сен мени сюемисен?» йимик соравлар бере турмагъа да ошашлы болмас. Терсине, эргиши шолайлыкъны арив гёрмей, ачувлана. Гьатта гьалекленмеге болагъанны да билигиз.

9. Ажайып гюнчюлюк

Гюнчюлюк (ревность) – бек яйылгъан, гьар адамда дегенлей болагъан хасият. Амма шо ажайып кёп болуп, гьакъылгъа къыйышмайгъан даражагъа оьсюп гетсе ва эрини гьар абатын гьызарлап, къатыны ол не юрютегенни билмеге къараса, арты къавгъагъа айланмай къалмас. Эгер де бу хасиятны енгмеге болмай бусагъыз, гюнчюлюк юваш, гьаран билеген кюйде болсун. Сююв биревге де къыйынлыкъ гелтирмеге герекмейгенни унутмагъыз.

10. Палхузлукъ ва жыйнакъсызлыкъ

Катынгиши оьзюне багъып яда уьйде палхуз ва жыйнакъсыз болса, эргишилер шолайлыкъны гёрюп ярамай ва чыдамай десек бирт де къопдурув болмас. Шо саялы эригиз уьйден ишге чыгъагъанда, ожакъгъа алгъасай туруп къайтагъанны сюе бусагъыз, оьзюгюзню гьайын этигиз, гёз сююнердей тыш гёрюнюшюгюз таза ва илиякълы болмагъа тарыкъ. Ожакъны гьалы да лап шолай болсун. Эригиз сизин къайдагъы бюрюшген опуракъ гийип, багъыйсыз гьалда гёрмесин ва уьйню ичи де йыртыллайгъан болсун.

Билигиз: эригиз сизин булан рази буса – Аллагь ﷻ да сизин булан рази ва эригиз ачувлана буса – Аллагь ﷻ да ачувлана. Эригизни ачувун чыгъартмагъыз, шондан сакъланыгъыз ва ону сююндюрмеге къаст къылыгъыз. Бары да бусурман тиштайпалагъа эрлери рази болагъан къатынлар болмагъа Аллагь ﷻ насип этсин. Аявлу дин къызардашлар, уьйлеригизге берекет, парахатлыкъ ва насип болсун!

РАЯ АКАВОВА

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Бадр къазаватны натижалары   Къазават битгенде Расулуллагь ﷺ асгьабалагъа багъып: «Абу Жагьлге болгъангъа ким къарар?» – деп сорай. Шондан сонг адамлар ону излемеге башлай. Ону Абдуллагь бин Масъуд таба – Абу Жагьл жанындан...


Къумукъ поэзияны инче асил тавушу

Артдагъы гюнлерде Супиянат Магьамматовна Мамаевагъа Дагъыстанны халкъ шаири деген ат берилди деген шат хабар барыбызны да сююндюрдю. Бизин республикада, савлай уьлкебизде ва гьатта тыш пачалыкъларда яшайгъан адабиятны сюеген, поэзияда англаву барлар бу янгылыкъны алдан берли къаравуллай эди, неге...


Къара ва акъ тюслю опуракъ не заманда да арив гёрюне

Къара ва акъ – бу эки де тюс кимге де къыйыша, не заманда да къолланмагъа бола. Ала-къула ренклерден ялкъгъанда гьар тиштайпа учун бу эки де тюс арив кёмекчи. Яш къызъяш, орта оьмюрдеги ва уллу чагъындагъы тиштайпа – гьариси бу эки тюс сайласа утдурмас. Къара ва акъ – не девюрге...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

  (Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Тавратгъа сени нечик иътикъатынг болма тарыкъ?   Мен токъташаман, гертиден де, Таврат – Аллагьны ﷻ китапларындандыр. Шариат агькамланы баян этмек учун, ону Калимуллагь Муса пайхаммаргъа тюшюрген.   Аллагь ﷻ Къуръанда булай...


САЙЛАМЛЫ АСАРЛАР

    ЯШЛЫГЪЫМНЫ ДЮНЬЯСЫ Яратгъаным, язывунгну бузгъан ёкъ, Гьатта огъар гьат къошгъан ёкъ бир ерде. Амма юртну таш ёлуна чыкъгъандокъ, Гьалек болуп гете юрек бир-бирде.   Ата юртгъа ахыр гезик гелгендей, Абатларым, огь, бир авур алына… «Гетме дагъы, къал дагъы...