Алышынывлардан къоркъмайгъан болабыз

Алышынывлардан къоркъмайгъан болабыз

Алышынывлардан къоркъмайгъан болабыз

Белгили йимик, яшав даим бир кюйде турмай, бир-бирде о-бу алышынывлар этилме тарыкъ.

 

Амма алышынывлар этмеге къоркъуп да къалабыз, гьатта шолар болмаса болмайгъанны англасакъ да. Алышынмасакъ бар ерибизде къалып, оьсювден магьрюм къалагъан гезиклер яшавда кёп ёлугъа. Гьалиги яшавда алышына турмакъ агьамиятлы ишлерден. Ондан къайры, заманда бир алышынмасакъ, алгъа барма къыйын. Иш алышдырмакъ, яшайгъан яда охуйгъан ерни алышдырмакъ бизин талчыкъдыра, къоркъутма да бола. Яшавдагъы алышынывланы алдында гьатта бир-бир эргишилер де осаллыкъ эте, къатынгишилер чи о якъдан бек къоркъавучлар. Къоркъувлар не себепден тувагъанны ва нечик шону алдын алма болагъанны гьакъында ойлашып къарайыкъ.

  1. Белгисизликден къоркъув. Алышыныв булан гелеген къоркъувну бир себеби – белгисизлик. Гележекде не болагъанны билмейгеник саялы къоркъабыз, уьйренчикли гьалдан чыкъма сюймейбиз. Гьакъыкъатда уьйренчикли гьалда бир яхшылыкъ да болмай къалмакъ бар. Демек, бир гьалыбыз мердешге айлангъан ва биз шогъар уьйренгенбиз. Шолай гьалны алышдыргъан булан яманлыкъ болса тамаша.
  2. Тергевню тас этежекден къоркъув. Къоркъув тувмакъны бирдагъы себеби – тувулгъан гьал тергевсюз къалардан къоркъув. Алышынывлар башланса, шо алышынывлар тувулунгъан гьалны бузажакъ деген къоркъув тувма бола. Гележегибиз инамсыз деп юрекге къоркъув гирме бола.
  3. Иш бажарылмасдан къоркъув. Бу кюйдеги къоркъув да алышынывланы алдында токътама бола. Этген гьаракатыбыз герекли натижа бермежек деп къоркъагъан кююбюз бар. Шолай болса, оьз-оьзюбюзню тёбен гёрюп, гёнгюбюз бузула.
  4. Аралыкъ бузулар деп къоркъунч. Алышынывлар ювукъ адамлар булангъы къатнавгъа таъсир этмеге бола. Натижада къаоркъув тувмакъ бар, шо буса гележекдеги аралыкълар нечик боларгъа ойлашдыртып къоя.
  5. Гьамангъы гьалын тас этерден къоркъув. Къоркъув тувмакъгъа бирдагъы себеп – уьйренип къалгъан гьалындан чыкъмагъа сюймейгенлик, мердешлерин алышдырма къоркъунчлукъ. Алгъа барма четим этеген затлардан къутулма къоркъуп, алшынывлар этме башламай къалабыз.

Алышынывлар этмеге къоркъувну нечик ёкъ этме бола длагъы? Муна бир нече ёрав:

  1. Тувулунгъан гьалны ахтарыв. Алышыналар этгенче инг алдын тувулунгъан гьалны ахтарып къарамагъа тарыкъ. Алышынывлар не пайда гелтирме болагъанны ва не болуп болагъанны гьакъында ойлашма герек.
  2. Ювукъ адамланы кёмеги. Ювукъ адамларыбызгъа аркъатаяй бусакъ, болажакъ алышынывланы гьакъында олар булан пикру алышдырса яхшы болур. Амма бизин ойларыбыз башгъа адамлар не айта деп кюрчюленмеге герек тюгюл. Бу бизин яшавубуз ва шогъар жававплыкъ да бизин имбашларыбызда.
  3. Гиччи абатлар. Алышынывлар гиччи абатлардан башлана. Астаракъ янашсакъ, янгы гьалгъа уьйренмеге де рагьат болур, къоркъув да басылар.
  4. Яхшы болар деп тутмакъ. Яхшы болар деп оьз-оьзюбюзню инандырабыз. Гючюбюзге таянабыз ва алышынывлар пайдалы йимик, къужурлу да болуп болгъагъангъа тюшюнебиз.
  5. Охув ва оьсюв. Башгъа адамлар алышыныв булан байлавлу къоркъувдан нечик къутулгъанын ахтарабыз. Билсек, ругьланмагъа ва кёмек табывгъа болушлукъ этежек.
  6. Касбучуланы кёмеги. Алашыныв булан байлавлу къоркъув уллу масъалагъа айланып бара буса, психологдан кёмек излемеге ярар. Касбусун билеген бу адам къоркъув неден тувгъанны ва шондан нечик арчылма болагъанны айтып англатар.
  7. Уьстюнлюкню гёз алгъа гелтирив. Алышынывлар булан байлавлу къоркъувдан сонг уьстюнлюк болажакъ деп гёз алгъа гелтиребиз. Шолай этсек алгъа бармагъа ва оьз-оьзюбюзге инанмагъа боларбыз.
  8. Низамлыкъ. Оьз-оьзюбюзню низамгъа ва къасткъылывгъа уьйретебиз. Алышыныв булан байлавлу къоркъувну ёкъ этмек учун гьаракат этмеге тарыкълы бола.

Алышыныв болардан къоркъув – гьар адам гьис этмеге болагъан гьамангъы гьал. Амма бу гьал оьсмеге ва уьстюнлюклеге етишмеге бизге четим эте буса, шону ёкъ этмекни гьакъында ойлашма тарыкъ. Оьрде берилген ёравланы кёмеги булан алышынывдан тувагъан къоркъувну ёкъ этмеге ва янгы имканлыкъланы ачмагъа боларбыз.

 

Юлия Зачёсова

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Сыйлы адамлар: Ияс ибн Муавия

Адилликни ва итти гьакъылны еси (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Бусурманланы халипасы Умар ибн Абд уль-Азиз бир гечени юхламай оьтгере. Гёзлери юмулма сюймейген саялы, ол оьзюне ер тапмай. Дамаскда бу сувукъ гечесинде халипа Басрагъа дуванчы (судья) сайлай. Шагьарда дуван гесежек адам,...


Къоркъмай алгъа

Ахшам Гьасан анасы булан янгы охув гюнге гьазирлене, рюкзагын жыя. Тангала улан башгъа школагъа чыгъа.   Гьазирленеген чакъы заман Гьасан сёйлемейген кюйде тептерлерин, китапларын онгара ва гьатта анасы чакъыргъанны да эшитмей. Уланы пашман ойлагъа батгъанын гёрюп ана огъар: «Не...


Сорав – жавап

– Сюннет этилген сонг къалгъан гён ва бир-бир себеплеге гёре гесилген сан булан не этме герек? – Гесилген санланы къумачгъа чырмап гёмсе яхшы. Шо кюйде гинник бавну (пуповина) ва сюннет этилген сонг къалгъан гённю де ерге гёмсе яхшы болар. «Мугни аль-Мугьтаж» деген китапда...


Гьаж къылмакъны сыйлылыгъы

Гьюрметли дин къардашларым ва къызардашларым! Сыйлы болгъан гьажгъа бармагъа онгайлыкълар берген саялы, ёлланы ачгъан саялы Аллагьутаалагъа макътавлар болсун. Бизин ата-бабаларыбызны кёбюсю гьасирет къалгъанлар гьажгъа барып болмай. Гьаж – Ислам динни бешинчи рукнусудур. Гьажгъа бармакъ булан...


Эргишиге не савгъат берейик?

Эргишиге савгъат сайламакъ – тынч масъала тюгюл. Тиштайпа гюллеге яда кампет къутукъгъа сююнежек буса, эргишини не булан сююндюрейим деп къатын урлукъ ойлаша къала. Савгъат арив болмакъдан къайры, маъналы да болгъанны сюесен чи.   Эргишиге чораплардан къайры (озокъда, шо да пайдалы тек...