Алышынывлардан къоркъмайгъан болабыз

Алышынывлардан къоркъмайгъан болабыз

Алышынывлардан къоркъмайгъан болабыз

Белгили йимик, яшав даим бир кюйде турмай, бир-бирде о-бу алышынывлар этилме тарыкъ.

 

Амма алышынывлар этмеге къоркъуп да къалабыз, гьатта шолар болмаса болмайгъанны англасакъ да. Алышынмасакъ бар ерибизде къалып, оьсювден магьрюм къалагъан гезиклер яшавда кёп ёлугъа. Гьалиги яшавда алышына турмакъ агьамиятлы ишлерден. Ондан къайры, заманда бир алышынмасакъ, алгъа барма къыйын. Иш алышдырмакъ, яшайгъан яда охуйгъан ерни алышдырмакъ бизин талчыкъдыра, къоркъутма да бола. Яшавдагъы алышынывланы алдында гьатта бир-бир эргишилер де осаллыкъ эте, къатынгишилер чи о якъдан бек къоркъавучлар. Къоркъувлар не себепден тувагъанны ва нечик шону алдын алма болагъанны гьакъында ойлашып къарайыкъ.

  1. Белгисизликден къоркъув. Алышыныв булан гелеген къоркъувну бир себеби – белгисизлик. Гележекде не болагъанны билмейгеник саялы къоркъабыз, уьйренчикли гьалдан чыкъма сюймейбиз. Гьакъыкъатда уьйренчикли гьалда бир яхшылыкъ да болмай къалмакъ бар. Демек, бир гьалыбыз мердешге айлангъан ва биз шогъар уьйренгенбиз. Шолай гьалны алышдыргъан булан яманлыкъ болса тамаша.
  2. Тергевню тас этежекден къоркъув. Къоркъув тувмакъны бирдагъы себеби – тувулгъан гьал тергевсюз къалардан къоркъув. Алышынывлар башланса, шо алышынывлар тувулунгъан гьалны бузажакъ деген къоркъув тувма бола. Гележегибиз инамсыз деп юрекге къоркъув гирме бола.
  3. Иш бажарылмасдан къоркъув. Бу кюйдеги къоркъув да алышынывланы алдында токътама бола. Этген гьаракатыбыз герекли натижа бермежек деп къоркъагъан кююбюз бар. Шолай болса, оьз-оьзюбюзню тёбен гёрюп, гёнгюбюз бузула.
  4. Аралыкъ бузулар деп къоркъунч. Алышынывлар ювукъ адамлар булангъы къатнавгъа таъсир этмеге бола. Натижада къаоркъув тувмакъ бар, шо буса гележекдеги аралыкълар нечик боларгъа ойлашдыртып къоя.
  5. Гьамангъы гьалын тас этерден къоркъув. Къоркъув тувмакъгъа бирдагъы себеп – уьйренип къалгъан гьалындан чыкъмагъа сюймейгенлик, мердешлерин алышдырма къоркъунчлукъ. Алгъа барма четим этеген затлардан къутулма къоркъуп, алшынывлар этме башламай къалабыз.

Алышынывлар этмеге къоркъувну нечик ёкъ этме бола длагъы? Муна бир нече ёрав:

  1. Тувулунгъан гьалны ахтарыв. Алышыналар этгенче инг алдын тувулунгъан гьалны ахтарып къарамагъа тарыкъ. Алышынывлар не пайда гелтирме болагъанны ва не болуп болагъанны гьакъында ойлашма герек.
  2. Ювукъ адамланы кёмеги. Ювукъ адамларыбызгъа аркъатаяй бусакъ, болажакъ алышынывланы гьакъында олар булан пикру алышдырса яхшы болур. Амма бизин ойларыбыз башгъа адамлар не айта деп кюрчюленмеге герек тюгюл. Бу бизин яшавубуз ва шогъар жававплыкъ да бизин имбашларыбызда.
  3. Гиччи абатлар. Алышынывлар гиччи абатлардан башлана. Астаракъ янашсакъ, янгы гьалгъа уьйренмеге де рагьат болур, къоркъув да басылар.
  4. Яхшы болар деп тутмакъ. Яхшы болар деп оьз-оьзюбюзню инандырабыз. Гючюбюзге таянабыз ва алышынывлар пайдалы йимик, къужурлу да болуп болгъагъангъа тюшюнебиз.
  5. Охув ва оьсюв. Башгъа адамлар алышыныв булан байлавлу къоркъувдан нечик къутулгъанын ахтарабыз. Билсек, ругьланмагъа ва кёмек табывгъа болушлукъ этежек.
  6. Касбучуланы кёмеги. Алашыныв булан байлавлу къоркъув уллу масъалагъа айланып бара буса, психологдан кёмек излемеге ярар. Касбусун билеген бу адам къоркъув неден тувгъанны ва шондан нечик арчылма болагъанны айтып англатар.
  7. Уьстюнлюкню гёз алгъа гелтирив. Алышынывлар булан байлавлу къоркъувдан сонг уьстюнлюк болажакъ деп гёз алгъа гелтиребиз. Шолай этсек алгъа бармагъа ва оьз-оьзюбюзге инанмагъа боларбыз.
  8. Низамлыкъ. Оьз-оьзюбюзню низамгъа ва къасткъылывгъа уьйретебиз. Алышыныв булан байлавлу къоркъувну ёкъ этмек учун гьаракат этмеге тарыкълы бола.

Алышыныв болардан къоркъув – гьар адам гьис этмеге болагъан гьамангъы гьал. Амма бу гьал оьсмеге ва уьстюнлюклеге етишмеге бизге четим эте буса, шону ёкъ этмекни гьакъында ойлашма тарыкъ. Оьрде берилген ёравланы кёмеги булан алышынывдан тувагъан къоркъувну ёкъ этмеге ва янгы имканлыкъланы ачмагъа боларбыз.

 

Юлия Зачёсова

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Яшлар булан бирче турув

Эришмей, къыйышып яшав   Гьалиги заманда уллу болгъан яшлар ата-анасы булан яшайгъан гезиклер аз тюгюл. Яшав шолай буваргъанда яш наслу ожакъда бир-бирде оьзлени низамын яратма ва уьйдеги гьалны, яшав-турушну оьз онгайлыгъына кюйлеме къарай. Токъташгъан адатланы бу кюйде алышдырма...


Сыйлы адамлар: Умар ибн Абд уль-Азиз

Ата да, улан да бир йимик асил къылыкълы (давамы)   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Динге берилген улан оьз заманындагъы лап айтылгъан алимлени алдында охугъан, алгъан шо билими булан ол Пайхаммарны ﷺ гьадислерин билеген лап айтылгъан адам бола. Ол дин якъдан билим ала туруп, яш...


Сорав – жавап

– Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ва ер-ерде яймагъа яраймы? – Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ярамай, эгер шолайлыкъ булан огъар ругь якъдан зарал тие буса. Ислам дин инсангъа не йимик зарал этме де къадагъа этген. Уьстевюне, адамны менлигине зарал этеген...


Уьстюнлю сатыв-алыв

Сатыв-алыв лап гелимли касбу санала. Амма бу ишни юрютеген инсан ялгъан айтмайгъан, алдатмайгъан ва Яратгъаныбызны буйрукъларын къатты кюйде юрютеген адам болма герек. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ булай айтгъан: «Адилли сатывчу Къыяматгюн сыйлы адамлар ва шагьитлер булан тирилежек» (Ибн...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Бары да къаркъаралар-чархлар бир ерге жыйылажагъына ва, гертиден де, халкъ башдагъы кююне къайтажагъына сени иътикъатынг нечикдир?   Шо биз токъташагъан зат, гертиден де, Аллагь ﷻ бары да инсанланы биринчи яратгъан йимик янгыдан тирилтер. Аллагь ﷻ...