Къатын эрине бермесе яхшы соравлар
Къатын эрине бермесе яхшы соравлар
Олжабызны даим англайбызмы экен? Тамаша бар. Бир къалкъыны тюбюнде 10–15 йыл яшасакъ да, яшлар тапсакъ да, уьй ишлесек де, биригип бав орнатсакъ да, бир тепсиден ашасакъ да, гьатта бир-бирибизни англамай къалагъан гезиклер болмай къалмай.
Озокъда, бирче хыйлы йыл яшагъан сонг, эр-къатын бир-бирин арив англай, тек бюс-бютюнлей гелишив болажакъ деп инанма къыйын. Янгы къошулгъанланы чы айтмай да къой. Олар башгъа тиллерде сёйлейген адамлар йимик, айтма сюегенин ерине етишдирмеге болмай къала.
Биз, къатынлар, табиатыбызгъа гёре оьтгюрбюз (гибкий) ва гьар янгы ишге къыйышмагъа, шону къабул этмеге бажарабыз. Шо саялы агьлюдеги аралыкълар онгайлы болсун учун, къатынлар эрлери булан бир тил тапмагъа, не айтагъанны ва не айтма тарыкъ тюгюлню билмеге тийишли. Ёкъ затдан аш биширмеге ва ёкъ ерден къавгъа гётермеге болагъан гьар тиштайпаны ажайып гьюнери барны билебиз. Муна шо саялы гьар къатынгиши неден сакъланмагъа герекни, нени гьакъында сорав бермеге ва нени гьакъында сёйлемеге тюшмейгенни къатты кюйде билмеге тарыкъ.
1. «Нечакъы харжладынг?»
Савгъатны къабул этмеге болмакъ – шону бермеге тенг гелеген пагьму. Бирче хыйлы заман яшагъан сонг, къатынлар бираз къызгъанч бола ва эри харжлагъан кепеги саялы да урушмагъа гьазир. Гюл байлам яда яшавлукъда къоланмайгъан оьзгени савгъат гьисапда алсакъ: «Бу нечакъыдыр?», «Ялгъав алма ярамаймы эди?», «Гюллер тангала бузулажакъ, ремонт буса, этилмейген кюйде къалып тура», – деген соравланы бермеге тюшмей. Шулай сёзлер аралыкъланы сувутма бола.
2. «Эрши гёрюнеменми?»
«Ушатдынгмы мени?», «Шу капот къыйышмаймы магъа?», «Мен къарт болгъанманмы?» – шу меселдеги соравлар минглер булан тувмагъа бола, тек олар гьали болгъанча гьис этилмей тургъан нукъсанлыкъланы мунаман деп ачыкъ эте. Шолай соравлагъа эргиши гертини айтмас, тек къатынгиши оьзюн осал гёрегени ону эсинде къалажакъ. Эгер де эригиз макътавгъа къызгъанч буса, ондан арив сёз чыгъармакъ учун, соравланы бютюнлей башгъача бермеге тарыкъ. Болгъанчакъы кёп иржайыгъыз ва эригиз эшитеген кюйде оьз-оьзюгюзню макътап, илиякълы сёзлер айтыгъыз. Эригизни макътагъыз, ону кепине гелеген сёзлени айтыгъыз, неге тюгюл исси сёзню ушатмайгъан адам болмай, эргишими-къатынгишими – башгъа тюгюл. Эригизден чыгъагъан йылы сёз кепигизге гелегенни айтыгъыз, гёнгюгюз ачылагъанны билдиригиз ва гьар макътагъан сайын, ону бирден-бир бек сюегенигизни англатыгъыз.
3. «Сен къайдасан?»
Артындан гьызарлав – кёбюсю эргишилени бек ачувун чыгъартагъан иш. Амма къатынлар шогъар да къарамайлы: «Сен къайда эдинг?», «Ким булан эдинг?», «Не этип турасан?» – деп къаныгъып къала. Бирлер эри къайда экенни билмек учун токътавсуз зенг эте яда гьатта гьали чыкъгъан гьызарлав къайдаланы къоллай. Булай соравлар берегенде, тиштайтапалар не эшитмеге хыял эте экен? Англашылмай. Эгер эргишини яшырма сюегени бар буса, ол шону яшырмагъа олай да бир кюй табажакъ. Гьар абатны билмеге къарав, гьызарлав шекликлер тувдура, инанмайгъанлыкъ буса, аралыкъланы буза. Эригиз этеген бары да ишни билмеге къаст этив, ачувдан ва къаршы турувдан къайры оьзге гьислени тувдурмай.
4. «Сен мени сюемисен?»
Бу соравну гиччи яшлар бере, тек къатынлар эрлерине нече де кёп сюе шолай сорамагъа. Уьстевюне, лап онгайсыз заманда. Эргишини гьислери ачыкъдан билине ва тиштайтапагъа бакъгъан ону сюювю сёнген буса, шону англамагъа къыйын болмас. Уланланы лап гиччи заманындан тутуп гьислерин яшырмагъа уьйрете, шо саялы оьсгенде оланы кёплери сююв гьислерин дурус кюйде ачыкъ этмеге болмай. Эргишини сююв сёзюне бозармагъа тарыкъ тюгюл. Шону орнунда ол этеген ишлеге багьа беригиз. Озокъда, бу таклифни эшитмеген къатын ёкъдур, буса да шо агьамиятлы.
5. «Оьлсем, башгъа къатын алажакъмысан?»
Эргишилени ачувун чыгъартагъан бу бирдагъы маънасыз сорав. Тамаша чалынагъан бу соравгъа, къатын не жавап эшитмеге сюе экен? Оьзюне амин къалажакъгъа ант этгенни ва оьзюнден сонг къыйналып яшажакъны эшитме сюеми? Яда къатыны оьлген сонг, ол тез-тез башгъа къатын алажагъын эшитме сюеми? Яшав ажайып кюйде алышынагъанын барыбыз да билебиз ва шолай соравгъа эригиз не жавап берсе де, гьакъыкъатда башгъача болмагъа бола. Шо саялы сав экенигизге шат болугъуз, сююгюз ва сююндюрюп яшагъыз!
