Аш биширмекни агамиятлыгъы
«Не татли салат!» «Оьзюм сатып алдым!» – деген масхара арт вакътилерде кюлкюсюн тас этген. Тюзю, аш биширип болмайгъан тиштайпалар кёп яйылгъаны яшыртгъын тюгюл.
Ал заманларда эрге бармагъа чагъы етишген тиштайпагъа шо саялы уялма тюше эди буса, энни аш этмеге болмайгъанлыкъ уьйренчикли, гьатта «мода» болгъан десе де ярай. Тамашамы дагъы, гьалиги къызьяшлар ашдан эсе ягъынывну алда гёре буса?! Амма бетини аривлюгюн этген булан болуп къалмай, къарынгъа аш гирмеге герекни унутмагъа тюшмей. Озокъда, ата ожакъда эсгерилген кемчилик гьис этилмей къалмакъ да бар, неге десе ата-ана баласын ач къоймас.
Гьай аман, къыз эрге чыкъгъанда чы масъала билинер. Гьалиги къызьяшланы бютюн яны болажакъ эрин иманлы, саламат, билими бар ва ишден къоркъмайгъан улан болуп гёрмей. Шу хасиятлылар агьамиятлы тюгюл энни. Йыравлардан артда къалмай йыртыллап турагъан къызлар болажакъ яшав ёлдашын бай ва чомарт болуп гёрмеге сюе. Къалгъан зат авара тюгюл… Бай болмакъ бирев учун да яман умут тюгюл. Амма байлар да, ярлылар йимик ашамаса болмай, шо саялы къазан ва ялгъав, хадира ва бошгъап, бичакъ ва тиш, окълав ва чомуч, озокъда, печь гьар тиштайпа учун танывлу алатлар болмагъа тарыгъы ачыкъдан-ачыкъ. Бетни аривлюгю къурсакъны тойдурмай, аш биширмеге гьюнерлик гёзелликден артыкъ. Эргишини юрегине элтеген ёл ону ашкъазанындан оьте деген айтывну ким де эшитгендир. Шолай тюгюл буса да, тек аш эр-къатынны бир-бирине ювукъ этмеге, аралыкълар исси болургъа шеклик болмас. Шолайлыкъ эргиши гючлю болуп яралгъан булан байлавлу.
Ол агьлюню башы ва ожакъдагъыланы якълавчусу. Эргишиге борчланы кютмек учун къарыв тарыкъ ва шону учун буса огъар заманында ял алыв да, аш ашав да гьажатлы. Заманында ашамай ач къалса, эригиши къаркъара якъдан осал болмагъа бола. Шолайлыкъ да арты булан ачув тувувгъа себеп, неге десе къарывсуз къалгъанда эргиши пашман да бола, эришме де гьап-гьазир. Ожакъдагъы аралыкълагъа шолайлыкъ бир яхшылыкъ да гелтирмежеги ачыкъ тюгюлмю дагъы? Шо саялы гьакъылы бар тиштайпа бу масъалагъа герек чакъы агьамиятлы янашажакъ. Ол башындан тутуп болмаса да, аш биширмеге уьйренмеге тарыкъ болур, неге десе къазандагъы шорпа бетини гёзеллигинден шайлы алда.
Озокъда, мен мунда ашны гьайын эте туруп, тыш гёрюнюш онгсуз болуп къалса да ярай деп айтагъаным тюгюл. Эрини кепине гелмек бек агьамиятлы, ону сююндюре ва кепине геле. Амма аривлюкню артындан чабагъанда ожакъдагъы борчланы унутмагъа ярамас. Айрокъда тепси, тиштайпаны бети йимик, не заманда да «арив» болмагъа тарыкъ. Психологлар айтагъан кюйде, эргишилер эки гезикде ачувлу бола: ач къалгъанда ва менлигине тиегенде. Аявлу дин къызарашлар, шону биле туруп, эргишини ачувлу этмегиз, заманында ашатыгъыз, тойдуругъуз. Ол уьйден тышда аш излемеге тарыкъ тюгюл.
РАЯ АКАВОВА
