Эргишини тюз нечик макътай?

Эргишини тюз нечик макътай?

Эргишини тюз нечик макътай?

Булай алгъанда, мунда ойлашмагъа не бар, олай да англашыла деп эсинге гелмеге бола. Бир якъдан шо тюз де дюрдюр, амма яхшы ойлашып къараса, адамны макътап, ону сююндюрмей яда адашдырып ва гьатта кепин бузмагъа да бола.

Макътайгъанда аз буса да иришхат бар йимик чалынса чы, хатири къаларгъа шеклик ёкъ. Гьар ким де билмеге герекдир, эргиши учун ону къатынгиши макътагъанлыкъ бек агьамиятлы иш. Тиштайпа сёзю булан ону оьр этсе, эргишини оьзюне бакъгъан багьасы арта ва ругьу гётериле. Ондан къайры, къатынгиши булан макъталгъан эргиши оьзюн якълавчу, пайда гелтиреген адам гьисапда гёре. Шо саялы, макътав, исси сёз арада болмакъ агьамиятлы экенни билмеге яхшы. Макътав яда «комплимент» эргишини эркеклигин гёрсетмек, шону белгилемек учун бакъдырылмагъа тийишли. Шону да герек кюйде айтып бажармагъа да пагьму тарыкъдыр. Гьар тиштайпа янындагъы къардаш эргишисин, эрин арив кюйде, дилбарлыкъ булан ругьун гётереген кюйде макътап уьйренсе яхшы болур ва шогъар бирт де гьёкюнмес. Шо саялы бу гьюнерден дарс алмакъ учун билегенлени бир-эки ёравларын тёбенде бермеге ойлашдыкъ.

Иш саялы макътамакъ

Этген иши саялы эргишини макътамагъа герек. Гьаракаты тийишли баракалла ва макътав сёз алса, эргиши гележекде де гьар-тюрлю ишлени сююп этмеге гьазир болажакъ. Къатындан гелеген лайыкълы шо сёзлени ол дагъы да, дагъы да алмагъа ичинден сюежек. Амма ерсиз артыкъ кюйде эргишини макътап турса, ол шо сёзлеге лайыкълы тюгюл деп эсине гележек.

Тюз сёзлени сайлап болмакъ

Эргиши де, къатынгиши де макътайгъан кюйлер бир-биринден алышына. Эргишилер оьзлени гючюн ва гьыкъылын макътагъанны ушута, тыш гёрюнюшюне айтылагъан исси сёзлер олагъа онча да таъсир этмей. Гючлю, билимли, пагьмулу, къоччакъ, бюдюремей – муна шу сёзлер эргишини кепине гелмей къалмас. Олай да, огъар якълавчу, агьамият береген, мурадына етишеген, инамлы деп айтмакъ, озокъда, хошун сююндюрер.

Аз ишлер саялы да кепин гётермек

Гьар гюнлюк уьйдеги увакъ ишлери ва къатынына бюртюк чакъы кёмек этгени саялы эргишини макътап турмагъа тарыкъ. Эри гьатдан озуп, нарт йимик бир уллу иш этгенче токътап турмагъа дурус болмас, макътавну къызгъанмагъа тюшмей. Оьрде айтылгъан кюйде, эргишилер оьзлени тиштайпалар макътагъанны бек ушата, дагъыдан дагъы гьаракат этмеге, оьзюн гёрсетмеге амракъ бола.

Тенглешдиривден сакъланыгъыз

Эригизни оьзге эргишилер булан бирт де тенглешдирмегиз! Эркек гиши оьзюн башгъа эргиши булан тенглешдиргенни бек ушутмай, гьатта тенглешдирив ону пайдасына чыгъа буса да. Демек, ол олай да лап яхшысы, не бар мунда тенглешдирив эте турмагъа…

Гьакъ юреклик

Озокъда, макътав гьакъ юрекден этилеген болмагъа герек. Эгер олжагъызгъа: «Сен сюйкюмлюсен, яхшысан ва адил хасиятлысан», – деп айта бусагъыз, сиз шогъар гертиден де инанмагъа герексиз.

Хапарсызлыкъ

Бир-бирде макътав сёзлени, «комплиментлени» хапарсыздан айтмагъа яхшы болур. Шолай этип болсагъыз, ону хошу бирден-бир бек рази болур ва эсинде узакъ заман къалар.

Мекенлешдирив

Макътайгъанда мекенли иш саялы макътагъан къолай, умуми сёз айтып «къутулгъанча». Масала, «гьайт, къоччакъ» деп айтгъанча, «бигь, шулай къыйын ишни этмеге болдунг – не аривдюр: гьакъылынг ва гьюнеринг гёрюнюп тура», – деп айтмакъ яхшы болур.

Менлигин гьисапгъа алмакъ

Бир-бир эргишилер гючюн белгилегенни, экинчилер гьакъылын айыргъанны, уьчюнчюлер ишден тартынмай, агьлюню мал булан таъмин этегенин макътагъанны арив гёре. Шо саялы, къатын оьзгесинден эсе эри нени артыкъ ушатагъанны яхшы билмеге герек ва шо янгъа агьамият берип, шо хасиятны макътаса дагъы да яхшы.

СОФИЯ ФОКИНА

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Къоркъмай алгъа

Ахшам Гьасан анасы булан янгы охув гюнге гьазирлене, рюкзагын жыя. Тангала улан башгъа школагъа чыгъа.   Гьазирленеген чакъы заман Гьасан сёйлемейген кюйде тептерлерин, китапларын онгара ва гьатта анасы чакъыргъанны да эшитмей. Уланы пашман ойлагъа батгъанын гёрюп ана огъар: «Не...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ малы   Расулуллагь ﷺ сют ичмеге кёп сюе болгъан, айрокъда къойну сютюн. Ол савагъан къойну аты Гайса яда Гавса («янгур», «кёмек») болгъан. Пайхаммарны ﷺ «Ан-Набъаа» («ахырына чыкъмакъ»,...


Эргишиге не савгъат берейик?

Эргишиге савгъат сайламакъ – тынч масъала тюгюл. Тиштайпа гюллеге яда кампет къутукъгъа сююнежек буса, эргишини не булан сююндюрейим деп къатын урлукъ ойлаша къала. Савгъат арив болмакъдан къайры, маъналы да болгъанны сюесен чи.   Эргишиге чораплардан къайры (озокъда, шо да пайдалы тек...


Сыйлы адамлар: Ияс ибн Муавия

Адилликни ва итти гьакъылны еси (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Бусурманланы халипасы Умар ибн Абд уль-Азиз бир гечени юхламай оьтгере. Гёзлери юмулма сюймейген саялы, ол оьзюне ер тапмай. Дамаскда бу сувукъ гечесинде халипа Басрагъа дуванчы (судья) сайлай. Шагьарда дуван гесежек адам,...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не затгъа токъташмагъа борчлубуз?   Бары да пайхаммарлар исбайы сифатлар булан безендирилген, оланы ачыкъ яны да, ич яны да ва оланы сёзлери, ишлери яман ва айып ишлерден таза. Оланы адамларда болагъан аламатлары оьр...