Аш сода

Аш сода

Тамаша иш, тек бу сурсат оьзгелерден эсе ожакъда лап узакъ сакълана, бир-бирде йыллар булан да, неге тюгюл бек сийрек къоллана. Гертиден де, шо шолай, айрокъда агьлюде, масала, сода булан хамур басмай буса. Амма соданы янгыз хамургъа яда ашгъа къошмакъдан къайры, башгъачалай къоллама да бола. Ондан дагъы нечик пайдаланма бола дагъы? Тёбенде бир-нече къайдаланы гьакъында айтайыкъ.

• Сода къолламакъны лап генг яйылгъан къайдасы – шону кёмеги булан тюрлю-тюрлю затны тазалама бола: гюмюшден, темирден этилген ону-муну, савут-сабаны. Мармараны, пластикни, кафельни ва дагъы да хыйлы оьзгени сода булан тазалама бола.
• Сода булан башгъа затланы да тазалама бола, масала, – канализацияны. Шону учун, сув гетеген ерге дёрт-беш уллу къашыкъ сода тёгюле, сонг арты булан къайнар сув йиберип чая.
• Сода гьатта от сёндюрегенде де кёмек этмеге бола! Уллу от тюшювлени тюгюл. Масала, аш биширегенде май яллап йиберсе, шо ерге сода сепме ярай.
• Соданы кёмеги булан, оьзге алатланы къолламай, табандагъы къатты болгъан гённю йымышатма бола. Шону учун, легенни ичинде аякълагъа кёмек этер сув онгарабыз: эки литр исси сувгъа – 40 градусгъа ювукъ – соданы дёрт уллу къашыгъын къошабыз ва шону ичине йигирма минутгъа аякъларыбызны чомабыз. Эгер табанларыбыз ярылгъан буса, содадан къайры, сувгъа водородну перекисин де тёгебиз.
• Сода булан булгъангъан сув булан емишлени, овошланы жувмагъа да ярай. Янгыз сувдан эсе булай жувса, хыйлы къолай болур.
• Совет заманларда тиш аврувну басылтмакъ учун сода къоллай болгъан. Масала, гечени бир вакътисинде тиш авруп йиберсе ва докторгъа баргъанча чыдама кюй ёкъ буса, ярты стакан сувгъа гиччи къашыкъ соданы иритип, авзун чая болгъан.

Юлия Зачёсова