Аш сода

Аш сода

Аш сода

Тамаша иш, тек бу сурсат оьзгелерден эсе ожакъда лап узакъ сакълана, бир-бирде йыллар булан да, неге тюгюл бек сийрек къоллана. Гертиден де, шо шолай, айрокъда агьлюде, масала, сода булан хамур басмай буса. Амма соданы янгыз хамургъа яда ашгъа къошмакъдан къайры, башгъачалай къоллама да бола. Ондан дагъы нечик пайдаланма бола дагъы? Тёбенде бир-нече къайдаланы гьакъында айтайыкъ.

 

  • Сода къолламакъны лап генг яйылгъан къайдасы – шону кёмеги булан тюрлю-тюрлю затны тазалама бола: гюмюшден, темирден этилген ону-муну, савут-сабаны. Мармараны, пластикни, кафельни ва дагъы да хыйлы оьзгени сода булан тазалама бола.
  • Сода булан башгъа затланы да тазалама бола, масала, – канализацияны. Шону учун, сув гетеген ерге дёрт-беш уллу къашыкъ сода тёгюле, сонг арты булан къайнар сув йиберип чая.
  • Сода гьатта от сёндюрегенде де кёмек этмеге бола! Уллу от тюшювлени тюгюл. Масала, аш биширегенде май яллап йиберсе, шо ерге сода сепме ярай.
  • Соданы кёмеги булан, оьзге алатланы къолламай, табандагъы къатты болгъан гённю йымышатма бола. Шону учун, легенни ичинде аякълагъа кёмек этер сув онгарабыз: эки литр исси сувгъа – 40 градусгъа ювукъ – соданы дёрт уллу къашыгъын къошабыз ва шону ичине йигирма минутгъа аякъларыбызны чомабыз. Эгер табанларыбыз ярылгъан буса, содадан къайры, сувгъа водородну перекисин де тёгебиз.
  • Сода булан булгъангъан сув булан емишлени, овошланы жувмагъа да ярай. Янгыз сувдан эсе булай жувса, хыйлы къолай болур.
  • Совет заманларда тиш аврувну басылтмакъ учун сода къоллай болгъан. Масала, гечени бир вакътисинде тиш авруп йиберсе ва докторгъа баргъанча чыдама кюй ёкъ буса, ярты стакан сувгъа гиччи къашыкъ соданы иритип, авзун чая болгъан.

 

Юлия Зачёсова

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


САЙЛАМЛЫ АСАРЛАР

    ЯШЛЫГЪЫМНЫ ДЮНЬЯСЫ Яратгъаным, язывунгну бузгъан ёкъ, Гьатта огъар гьат къошгъан ёкъ бир ерде. Амма юртну таш ёлуна чыкъгъандокъ, Гьалек болуп гете юрек бир-бирде.   Ата юртгъа ахыр гезик гелгендей, Абатларым, огь, бир авур алына… «Гетме дагъы, къал дагъы...


Къара ва акъ тюслю опуракъ не заманда да арив гёрюне

Къара ва акъ – бу эки де тюс кимге де къыйыша, не заманда да къолланмагъа бола. Ала-къула ренклерден ялкъгъанда гьар тиштайпа учун бу эки де тюс арив кёмекчи. Яш къызъяш, орта оьмюрдеги ва уллу чагъындагъы тиштайпа – гьариси бу эки тюс сайласа утдурмас. Къара ва акъ – не девюрге...


Байлавлукъ юрютмек

– Сёйлешдик, сени ананга соцсетден таба йиберсин, деп мен анама тилермен. Савбол! – деп Марат телефонну сёндюрюп, анасына къайтара. – Ана савбол, ярай буса, къурдашымны анасына байрамыбызда этилген суратланы йибер.   – Йиберермен, – деп ана сёз бере. Марат...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

  (Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Тавратгъа сени нечик иътикъатынг болма тарыкъ?   Мен токъташаман, гертиден де, Таврат – Аллагьны ﷻ китапларындандыр. Шариат агькамланы баян этмек учун, ону Калимуллагь Муса пайхаммаргъа тюшюрген.   Аллагь ﷻ Къуръанда булай...


Къумукъ поэзияны инче асил тавушу

Артдагъы гюнлерде Супиянат Магьамматовна Мамаевагъа Дагъыстанны халкъ шаири деген ат берилди деген шат хабар барыбызны да сююндюрдю. Бизин республикада, савлай уьлкебизде ва гьатта тыш пачалыкъларда яшайгъан адабиятны сюеген, поэзияда англаву барлар бу янгылыкъны алдан берли къаравуллай эди, неге...