Артыкъ затдан къутулабыз

Артыкъ затдан къутулабыз

Артыкъ затдан къутулабыз

Ренкли гёлеклерден, ала-къула капотлардан, къычырыкълы тюслю сумкалардан ва оьзге шолай гийимлерден тез ялкъып къалабыз. Шолай заманларда бир тюслю, артыкъ заты ёкъ опуракъны сагъынабыз. Амма пашман гёрюнмекликден, амалсыз деп санамасдан къоркъуп къалабыз. Шо саялы «минимализм» деп айтылагъан ёрукъну къабул этмей къоябыз. Амма гьакъыкъатда, стилистлер гьисап этегени йимик, артыкъ затсыз, саламатлы гийим – не заманда да мода. Бу къайда опуракъ гийимни ажайып «устасына» да, оьзюню сокъмагъын танглама турагъан жагьил тиштайпагъа да къыйышывлу.

 

Бу кюйню аслу къайдасы недир? Инг башлап – къычырыкълы тюслерден къачмакъ. Опуракъ акъ, къара, боямыш, енгил боямыш, кюлтюслеге асаслана. Гёк, яшыл, авур къызыл да ярай эгер ачыкъ тюгюл буса. Гёзге илинер тюслер къыйышмай. Биз айтагъан кюйге чечекли яда пантера териге (яда оьзге гьайванны) ошашлы къайдалар ювукъ да гелмей. Опуракъ къаркъарагъа сыланып да болмагъа да герекмей. Гьажур-нюжюрю де гьеч зат, тарыкъ тюгюл. Бу кюй бир йылгъа деп гьазирленмей, модадан да таймай. Хыйлы йыллар къолланмагъа бола. Бу кюйню сан яны оьр даражада бола. Тюслер «саламатлы» ва тигилген кюю артыкъ затларсыз простой буса да, ону оьр даражасын къумачы белгилей: атлас, чилле, кетен, тери, гён.

Биревлени эсине гелеген кюйде, бу кюй – ялкъдырагъан къайда. Амма гьакъыкъатда бу кюй исбайылыкъны ва саламатлыкъны сакълай туруп, оьзюне хас ёлда тюрлю-тюрлю пасонланы яратмагъа ёл ача. Масала, кетен къумачдан тигилген гёлек не заманда исбайы ва арив гёрюнеген гийим. Шогъар арив гёрюнеген бир-бир тагъымчакълар къошса, тиштайпа бек асил ва къыйматлыгъын белгилемеге болажакъ.

Эсде сакълагъыз: гийген опуракъ артыкъ затдан эркин буса, безенчиклер кёп болса яхшы. Боюгъузгъа къыйышагъан кюйге, аякъгийимлеге, къумачны къыйматлыгъына агьамият беригиз.

Ачыкъ боямыш тюсню нечик къоллама бола? Бу тюс тиштайпалагъа арив къыйыша ва не заманда да мода санала. Гертиден де, бу тюс багьалы ва къыйматлы гёрюне. Амма о биревлеге къыйыша, башгъаланы онгсуз этме де бола. Бу тюсню ачыкъ, авур ва оьзге ренклери болагъангъа агьамият беригиз. Масала, бир гийгенде кюлтюслю-ачыкъ боямыш юбканы наринжи тюслю кофта булан бирче гиймегиз. Сумка да, аякъгийимлер де умуми тюсге ошавлу болмакъны гьайын этигиз. Эрши гёрюнмес учун, сыпатыгъызны тюсюндеги опуракъ гиймегиз. Гьар тиштайпаны оьз тюсю бола, муна шогъар къыйышагъан опуракъ сайлап болмакъ да – уллу гьюнер. Оьзюгюз бажармай бусагъыз, стилистлени кёмегинден пайдаланма ярар.

 

ЮЛИЯ ЗАЧЁСОВА

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Урушгъа ахырынчы гьазирликлер   Бу отрядны тавну башында ерлешдирип ва къатты буйрукълар берип, Пайхаммар ﷺ, бутпересли атлылар бусурманланы сыртына чыгъып, дёгерек айланып къамавгъа алмас учун, биргине-бир ёлну бегетдире.   Асгерни оьзге...


«Кепли китапны» айланасында кавлу лакъыр

Къумукъ тилде китап чыгъагъанда шат болабыз, айрокъда проза буса, неге тюгюл шиърулар аз-кёп буса да заманда бир чыгъа, тек ана тилибиздеги проза нече де аз. Пагьмулу журналист ва язывчу Рашит Гьарунов язгъан «Кепли китап» деген асарны охугъан адам ушатмай къалмасгъа мен бек инанаман. Гертиден де,...


Герти байлыкъ

Бырын заманларда бир юртда Ансар дейген гиччи улан яшай болгъан. Бу яшны юреги таза болгъан: ёлда барагъанда, гьар ёлукъгъан адамгъа, ол: «Ассаламу алейкум», – деп айтып, къолун ала болгъан. Ансарны гёзлери айлана якъны ярыкъ этегендей нюр яя.   Бир гезик муну алдына...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Абу ль-Хайсам къонакълагъа аш гьазирлеме гете. Пайхаммар ﷺ огъар: «Сен гележекде савулажакъны (бала тапма турагъан къойну) вёре соймагъа къарама», – дей. Имам Муслим етишдирген риваятда айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ: «Сютлюсюн вёре...


«Кепли китапны» бетлеринден

«Бу чу сени йырынг»   Йырчы Къазакъ – къумукъ поэзияны классиги, биринчи ердеги ва лап пагьмулу шаирибиз деп негьакъ айтылмайдыр. Ол оьзю буса: «Бир йырлагъан йырымны къайтарып йырлайман десем, башгъалатып къояман яда янгы йыр чыгъарып къояман», – дей...