Гиши не айтагъангъа къулакъасмайгъан болабыз!

Гиши не айтагъангъа къулакъасмайгъан болабыз!

«Бу капот бырынгъы болгъан, ону гийгенде уллананга ошап къаласан, гьалиги модагъа гёре юрю», «медицинский институтгъа охума барма, ондан сонг ишлеме тюшежек, блогер гьисапда енгил кюйде дюньяны акъчасын къазанарсан», «огъар эрге барсанг леззет алып яшап болмажакъсан, ол простой улан, бай яшны сайлама къара…»

 

Нечакъы яман тийсе де, тек арабыздан кёплерибиз оьз пикрусуна таянмай, адамлар айтагъангъа тынглай, олар ёрагъан кюйде эте. Оьрде гёрсетилген мисалларда йимик, «биревлеге ярама ва яхшы» болма сююп, оьз ойларын артгъа тебереген кюйлер де бола. Яшавда буса, инсан оьзюне, оьз къаравларына аркъатаяма герек, оьзю ойлашагъан кюйде этме тарыкъ.

Гьалиги девюрде информация маълуматлар телевизордан, бетге-бет къатнавдан, демек айлана якъдан толуп геле ва адамны баш майына, ич гьалына бек таъсир эте. Гиши не айтагъанлыкъ айрокъда тиштайпалар учун ажайып агьамиятлы. Башгъалар не ойлашагъаны ич битимибизни рагьат къоймай, дюньягъа къаравларыбызны алышдыра. Къырдан гелеген таъсирден къутулмакъ учун не этме тарыгъы ва шону агьамиятлыгъы гьакъда бугюн лакъыр этейик.

 

Гишини пикрусуна авагъанлыкъны масъаласы

Гишини пикрусуна авагъанлыкъ – башгъалар сени гьакъынгда не эсине геле деп даим ойлашагъан гьал. Биз айыплавдан, танкъытгъа тюшмекден къоркъабыз ва башгъалагъа ярама къарайбыз, гьатта шо ярама къарайгъанлыкъ бизин умутларыбызгъа къаршы чыгъа буса да. Булайлыкъ яшавну тюрлю гьалларында билинме бола: опуракъ, касбу, къурдаш сайлайгъанда, ювукъ адамлар булан къатнавда.

Гишини пикрусуна авагъанлыкъ инсанны психикасына ва яшав ёлуна яман таъсир этмеге бола. Башгъалар бизин гьакъда не эсине геле деп даим ойлаша турсакъ, оьзгелер булан тенглешдиривден къутулмасакъ, бара-бара оьз-оьзюбюзню тёбен гёреген болажакъбыз. Натижада инсан оьзюн лап осал гёреген болмакъ бар ва яшавдан гёнгю чыгъып, психика аврувлагъа тарыма бола.

 

Бу масъаладан нечик къутулма бола?

  1. Оьзюнг учун не къыйматлы экенни англамакъ. О-бу гьукмугъа гелмек учун, инг башлап сени учун не зат агьамиятлы экенни белгилеме герек. Шолай этмеге болгъан гиши, адамлар не айтагъангъа заманын тас этмес ва оьзю ойлашагъан кюйде юрюжек.
  2. Оьз-оьзюне инанагъанлыкъны артдырыв. Оьз-оьзюне инанмакъ – башгъалар мени гьакъымда не айтар деген гьалдан къутулувну аслусу. Оьз-оьзюне инанмакъ учун, пагьмуну гьайын этмеге, шону артдырма тарыкъ.
  3. Ким не айтса да инанып къалмайбыз. Айлана якъдагъы адамлар айтгъан сёз бютюнлей гьакъыкъат деп къабул этмейбиз. Эшитген, билген маълуматны танкъыт гёзден анализ этмеге ва шо гертими деп шекленме уьйренебиз.
  4. Билип, англап этмек. Оьтген-битгенге ва гележекге ойлашмай, бугюн болуп турагъангъа асасланмакъ учун, гьар этеген абатны билип, англап этме герек. Шолайлыкъ адамлар сюегенге тюгюл, инсан оьзю сюегенге гёре яшама кёмек эте.
  5. Орталыкъны излев. Адамлар не айтагъанны тюбюкъарадан инкар этмеге тарыкъ тюгюл. Башгъалар айтагъангъа къулакъасмагъа ярай, оьз пикрунгну ерге урмай бусанг. Оьз ойлашгъанынгны да, адамлар айтагъанны да арасында орта ой тапма къарайбыз.
  6. Оьз-оьзюн къабул этив. Бары да яхшылыкълары ва кемчиликлери булан тиштайпа оьз-оьзюн къабул этме герек. Шолай этмеге болса, къатынгиши рагьатлыкъ табар, оьз-оьзюне инанагъан болар.
  7. Бара-бара къоркъувдан къутулув. Шекликлерден ва къоркъувлардан гиччи абатлар этип къутулма башлайбыз. Шолай этмеге башлагъан сонг, тиштайпа оьз-оьзюне инанагъан ва адамлар не айтагъандан къоркъмайгъан болажакъ.
  8. Башгъалар булан тенглешдиривню къоябыз. Инсан оьзюн башгъа адамлар булан тенглешдире буса, оьз-оьзюн тёбен гёреген болмакъ бар. Шо саялы башгъалар булан тенглешдиривню къоюп, оьз уьстюнлюклерибизге ва оьсювге агьамият беребиз.
  9. Оьз-оьзюбюзге кёмек этив. Оьз-оьзюбюзге лап яхшы къурдаш ва кёмекчи болма уьйренейик. Оьз-оьзюню гьайын этмеге бажарагъан гишиге дагъы ким тарыкъ болсун?!

Гиши айтагъанны тюбюнде турмакъ – яшама ва насипли болмагъа къоймайгъан авур юк. Шондан къутулма болсакъ, эркинликге чыгъарбыз, оьз-оьзюбюзге инанагъан болуп, талайлыкъны татывун билербиз ва юрек сюйген кюйде яшама боларбыз. Бу ёлда гиччи абатлардан башлама герек ва бара-бара оьзюбюзге де, айлана якъгъа да къаравубуз алышынажакъ. Нечик яшама герегибизни башгъалар тюгюл, биз оьзюбюз токъташдырабыз, шону унутмайыкъ.

 

 

Юлия Зачёсова

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Сыйлы рамазан геливю булан къутлав

Ассаламу алейкум ва рагьматуллагьи ва баракатугьу!   Аявлу къардашларым ва къызардашларым! Кёп миллетли ва кёп динли Россия ватандашлары! Гьакъ юрекден ва шат кюйде етишип гелген оразаны айы, Къуръанны, рагьмуну ва гечивню айы – сыйлы рамазан ай булан къутлайман сизин. Оьз къулларына...


Къумукъ поэзияны инче асил тавушу

Артдагъы гюнлерде Супиянат Магьамматовна Мамаевагъа Дагъыстанны халкъ шаири деген ат берилди деген шат хабар барыбызны да сююндюрдю. Бизин республикада, савлай уьлкебизде ва гьатта тыш пачалыкъларда яшайгъан адабиятны сюеген, поэзияда англаву барлар бу янгылыкъны алдан берли къаравуллай эди, неге...


Байлавлукъ юрютмек

– Сёйлешдик, сени ананга соцсетден таба йиберсин, деп мен анама тилермен. Савбол! – деп Марат телефонну сёндюрюп, анасына къайтара. – Ана савбол, ярай буса, къурдашымны анасына байрамыбызда этилген суратланы йибер.   – Йиберермен, – деп ана сёз бере. Марат...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Бадр къазаватны натижалары   Къазават битгенде Расулуллагь ﷺ асгьабалагъа багъып: «Абу Жагьлге болгъангъа ким къарар?» – деп сорай. Шондан сонг адамлар ону излемеге башлай. Ону Абдуллагь бин Масъуд таба – Абу Жагьл жанындан...


Ораза айны нечик оьтгерсе яхшы

Рамазан ай бек сыйлы ай, динибизни рукнуларындан бириси. Рамазан ай гелмек булан Аллагьутаала женнетлени къапуларын ача, жагьаннемни къапуларын буса яба. Бизге енгил болсун учун шайтанланы, жинлени бугъавлай.   Рамазан ай Аллагьны ﷻ янындан йылда бир керен гелеген сыйлы къонакъдыр. Бизге...