Гиши не айтагъангъа къулакъасмайгъан болабыз!

Гиши не айтагъангъа къулакъасмайгъан болабыз!

«Бу капот бырынгъы болгъан, ону гийгенде уллананга ошап къаласан, гьалиги модагъа гёре юрю», «медицинский институтгъа охума барма, ондан сонг ишлеме тюшежек, блогер гьисапда енгил кюйде дюньяны акъчасын къазанарсан», «огъар эрге барсанг леззет алып яшап болмажакъсан, ол простой улан, бай яшны сайлама къара…»

 

Нечакъы яман тийсе де, тек арабыздан кёплерибиз оьз пикрусуна таянмай, адамлар айтагъангъа тынглай, олар ёрагъан кюйде эте. Оьрде гёрсетилген мисалларда йимик, «биревлеге ярама ва яхшы» болма сююп, оьз ойларын артгъа тебереген кюйлер де бола. Яшавда буса, инсан оьзюне, оьз къаравларына аркъатаяма герек, оьзю ойлашагъан кюйде этме тарыкъ.

Гьалиги девюрде информация маълуматлар телевизордан, бетге-бет къатнавдан, демек айлана якъдан толуп геле ва адамны баш майына, ич гьалына бек таъсир эте. Гиши не айтагъанлыкъ айрокъда тиштайпалар учун ажайып агьамиятлы. Башгъалар не ойлашагъаны ич битимибизни рагьат къоймай, дюньягъа къаравларыбызны алышдыра. Къырдан гелеген таъсирден къутулмакъ учун не этме тарыгъы ва шону агьамиятлыгъы гьакъда бугюн лакъыр этейик.

 

Гишини пикрусуна авагъанлыкъны масъаласы

Гишини пикрусуна авагъанлыкъ – башгъалар сени гьакъынгда не эсине геле деп даим ойлашагъан гьал. Биз айыплавдан, танкъытгъа тюшмекден къоркъабыз ва башгъалагъа ярама къарайбыз, гьатта шо ярама къарайгъанлыкъ бизин умутларыбызгъа къаршы чыгъа буса да. Булайлыкъ яшавну тюрлю гьалларында билинме бола: опуракъ, касбу, къурдаш сайлайгъанда, ювукъ адамлар булан къатнавда.

Гишини пикрусуна авагъанлыкъ инсанны психикасына ва яшав ёлуна яман таъсир этмеге бола. Башгъалар бизин гьакъда не эсине геле деп даим ойлаша турсакъ, оьзгелер булан тенглешдиривден къутулмасакъ, бара-бара оьз-оьзюбюзню тёбен гёреген болажакъбыз. Натижада инсан оьзюн лап осал гёреген болмакъ бар ва яшавдан гёнгю чыгъып, психика аврувлагъа тарыма бола.

 

Бу масъаладан нечик къутулма бола?

  1. Оьзюнг учун не къыйматлы экенни англамакъ. О-бу гьукмугъа гелмек учун, инг башлап сени учун не зат агьамиятлы экенни белгилеме герек. Шолай этмеге болгъан гиши, адамлар не айтагъангъа заманын тас этмес ва оьзю ойлашагъан кюйде юрюжек.
  2. Оьз-оьзюне инанагъанлыкъны артдырыв. Оьз-оьзюне инанмакъ – башгъалар мени гьакъымда не айтар деген гьалдан къутулувну аслусу. Оьз-оьзюне инанмакъ учун, пагьмуну гьайын этмеге, шону артдырма тарыкъ.
  3. Ким не айтса да инанып къалмайбыз. Айлана якъдагъы адамлар айтгъан сёз бютюнлей гьакъыкъат деп къабул этмейбиз. Эшитген, билген маълуматны танкъыт гёзден анализ этмеге ва шо гертими деп шекленме уьйренебиз.
  4. Билип, англап этмек. Оьтген-битгенге ва гележекге ойлашмай, бугюн болуп турагъангъа асасланмакъ учун, гьар этеген абатны билип, англап этме герек. Шолайлыкъ адамлар сюегенге тюгюл, инсан оьзю сюегенге гёре яшама кёмек эте.
  5. Орталыкъны излев. Адамлар не айтагъанны тюбюкъарадан инкар этмеге тарыкъ тюгюл. Башгъалар айтагъангъа къулакъасмагъа ярай, оьз пикрунгну ерге урмай бусанг. Оьз ойлашгъанынгны да, адамлар айтагъанны да арасында орта ой тапма къарайбыз.
  6. Оьз-оьзюн къабул этив. Бары да яхшылыкълары ва кемчиликлери булан тиштайпа оьз-оьзюн къабул этме герек. Шолай этмеге болса, къатынгиши рагьатлыкъ табар, оьз-оьзюне инанагъан болар.
  7. Бара-бара къоркъувдан къутулув. Шекликлерден ва къоркъувлардан гиччи абатлар этип къутулма башлайбыз. Шолай этмеге башлагъан сонг, тиштайпа оьз-оьзюне инанагъан ва адамлар не айтагъандан къоркъмайгъан болажакъ.
  8. Башгъалар булан тенглешдиривню къоябыз. Инсан оьзюн башгъа адамлар булан тенглешдире буса, оьз-оьзюн тёбен гёреген болмакъ бар. Шо саялы башгъалар булан тенглешдиривню къоюп, оьз уьстюнлюклерибизге ва оьсювге агьамият беребиз.
  9. Оьз-оьзюбюзге кёмек этив. Оьз-оьзюбюзге лап яхшы къурдаш ва кёмекчи болма уьйренейик. Оьз-оьзюню гьайын этмеге бажарагъан гишиге дагъы ким тарыкъ болсун?!

Гиши айтагъанны тюбюнде турмакъ – яшама ва насипли болмагъа къоймайгъан авур юк. Шондан къутулма болсакъ, эркинликге чыгъарбыз, оьз-оьзюбюзге инанагъан болуп, талайлыкъны татывун билербиз ва юрек сюйген кюйде яшама боларбыз. Бу ёлда гиччи абатлардан башлама герек ва бара-бара оьзюбюзге де, айлана якъгъа да къаравубуз алышынажакъ. Нечик яшама герегибизни башгъалар тюгюл, биз оьзюбюз токъташдырабыз, шону унутмайыкъ.

 

 

Юлия Зачёсова

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Къоркъмай алгъа

Ахшам Гьасан анасы булан янгы охув гюнге гьазирлене, рюкзагын жыя. Тангала улан башгъа школагъа чыгъа.   Гьазирленеген чакъы заман Гьасан сёйлемейген кюйде тептерлерин, китапларын онгара ва гьатта анасы чакъыргъанны да эшитмей. Уланы пашман ойлагъа батгъанын гёрюп ана огъар: «Не...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не затгъа токъташмагъа борчлубуз?   Бары да пайхаммарлар исбайы сифатлар булан безендирилген, оланы ачыкъ яны да, ич яны да ва оланы сёзлери, ишлери яман ва айып ишлерден таза. Оланы адамларда болагъан аламатлары оьр...


Байрам шатлыкъда оьтсюн!

Сыйлы болгъан шу гюнлер булан ва берекетли Къурбан байрам булан сизин барыгъызны да къутламагъа сюемен. Аллагьутаала бизге булай сыйлы гюнлени берген биз гюнагьлардан тазаланып, Оьзюне ювукъ болсун деп ва дюньяда да, ахыратда да гьар бир тюрлю даражалагъа етишсин деп.   Бу – бек сыйлы...


Яшны алдында гечмекни тилеме герекми, тюгюлмю?

Яш талашгъан, оьзюн багъыйсыз юрютген буса, ол анасыны ва атасыны алдында оьзюнден гечсин деп тилемеге борчлу. Бу низамгъа бирев де шеклик этмей. Амма бир-бирде ата-ана да терс болма бола. Масала, яшлары булан кёп заманын йибереген ананы алып къарайыкъ. Ол айыплы буса, яшыны алдында оьзюнден...


Загьмат – Аллагь ﷻ сюеген иш

Ислам дин загьматгъа, айрокъда топуракъ булан байлавлу яратыв, болдурув ишге айрыча агьамият бере. Юрт хозяйство тармакъ – лап асил касбулардан, неге тюгюл Яратгъаныбыз гёрсетген кюйде, топуракъны гьайын этив, мол тюшюм болдурувгъа ва адамланы сурсат булан таъмин этивге гелтире. Бу дюньяда...