Яшланы низамгъа гиччиден уьйретейик
Ожагъында гиччи яшлар бар гьар ким де олар уьйню яягъанны биле, артындан тазалай туруп къала. Оьзлени гьайын этмейгенден къайры, гиччипавлар ер-ерни яйып, анагъа иш артдыра. Амма яшлар булан низам бирче болмагъа болмай деп айтма да дурус болмас. Энни гиччилер де ёрукълу болмагъа болагъанны гёрсетмеге ва шону учун не этмеге герекни бугюн ачыкъ этмеге къарайыкъ, уьч ёрав берейик.
1. Уьч йыллыкъ яшлар анасына кёп сююп кёмек этегенни кёплер гьис этгендир. Шолайлыкъны гёрсегиз, бу гьалны яны болугъуз ва яшгъа енгил къуллукълар тапшуругъуз: чанг сибирсин, чёп ташласын, уьй гюллени сугъарсын. Яшлар гиччиден: «Къой, оьзюм этермен», – дегенни эшитсе, оьсе туруп олар бир зат да этмеге сюймегенге сонг тамаша болмагъыз. Олай яш анасы бары да къуллукъну оьзю этегенни гёре туруп, ишлемеге эринчекли болуп оьсежек.
2. Низамны аслу шарты – гьар затны оьз ери болмакълыкъ. Озокъда, шолай талапны гиччи яшгъа англатып етишдирмеге тынч болмас, неге десе бу оюнчакъ булан ойналып битмеген, къурчакълар буса, оьзбашына айлана, машинлер «ишин» юрюте: нечик де, уьйню ичи бокъурлап яшай. Бары да зат неге ер-еринде болмагъа герекни токъташмагъан, яш гьакъыл билмей, анасы не саялы урушагъанны да англамай. Булай гезиклерде урушмагъа башлагъанча ата-ана чыдамлыкъ гёрсетсе яхшы болур. Масала, яш булан бирче бир хас къутукъ гьазирлеп, сонг шону ичине бары да оюнчакъланы жыймагъа ярар ва олар да «ял» алмагъа герекни етишдирмеге арив болур. Ожакъда низам болмагъа герекни заманда-бир яшлагъа айта турмагъа герек ва бара-бара яшлар турагъан ерин тазалыкъда сакълап, шогъар уьйренчикли болуп къалажакъ.
3. Эгер ишден къайтагъан ата уьстюн чечегенде, опурагъын ер-ерге ташлай, ана савут-сабаны заманында жувмай шону тёбе эте яда юхлап тургъандокъ тёшегин жыймай буса, оланы авлети низамлы болса, уллу тамаша болур. Яшлар биз этгенни эте ва оьзге ишлерде йимик, низам булангъы гьал да, шо кюйде: тазалыкъны сююв, низамлы болув ата-анадан гелеген мердеш. Яшлар айланасында гёргенни эте, шолай болуп оьсе. Шо саялы, оьр даражалы тарбиягъа етишмек учун ата-ана оьзюнден башлап, илиякълы уьлгю гёрсетмеге тарыкъ. «Гьали заманым ёкъ, сонг этермен», – дегенни къоймагъа тюше, дагъы ёгъесе яш да шолайлыкъгъа бек тез уьйренежек.
