Къурдаш булан эришгенде нечик ярашмагъа бола?

Къурдаш булан эришгенде нечик ярашмагъа бола?

Газетни гетген номеринде къурдаш булан айрылма тюшгенде, шоне нечик йымышакъ, хатирин къалдырмай этмеге болагъан ёлланы гьакъында язгъан эдик. Арты гелмейген заманда аралыкълар уьзюлмеге бола. Бугюн буса, къурдашлыкъны сакълайгъан кюйню гьакъында хабарламагъа сюйдюк. Эришген сонг, нечик ярашмагъа бола, эгер къурдашланы бириси ярашмагъа сюймей буса?

 

Инг башлап, эришив болмакъ учун, экев ортакъчлыкъ этмеге герегин эсде сакъламагъа тарыкъ. Шо саялы, эришив болуп йиберсе, янгыз бир ян тюгюл, къурдашланы экиси де айыплы болма бола. Эришивлюклер кёбюсю гезикде не саялы болагъанны ахтарып къарайыкъ.

Хатири къалыв. Сен яда ол башгъа якъны хатирин къалдырагъан сёз айтгъансыз. Шону булан бирче, айтгъан адам менлигине тиемен деп ойлашмай болгъан. Сонг, сёзге-сёз къошулуп – хатиржанлыкъ тува ва арты эришивлюкге айлана. Айтылгъан сёз къурдашны хатирин неге къалдыргъан? Шолай болуп бола, эгер ол тез хуйлана буса яда айтылгъан сёз юрегине тийген буса. Гьатта бир-бир сёзлер оьзюн мысгъыллай деп эсине гелмек бар.

Гюнчюлюк (зависть). Къурдашланы бириси уьстюнлю, ону ишлери алгъа бара ва билип де, билмей де шолайлыкъны ол ташдырып сёйлей буса, башгъасы ичинден таба гюллемеге бола. Артда къалгъан къурдашны гьалы алышынмаса, оьз уьстюнде ишлемесе, чёп де ёкъ зат учун бара-бара кёп эришивлюклер тувмагъа бола.

Гюнчюлюк (ревность). Къаравулланмагъан кюйде, бир тиштайпа башгъасын янгыз эргиши саялы тюгюл, оьзге тиштайпалагъа да гюллемеге бола. Гьатта оьзюнден артыкъ негер буса да агьамият берилсе, къурдашы гюллемек бар. Шолайлыкъ булан, эришмеге «себеп» оьзлюгюнден чыгъып къала.

Оьктемлик. Эгер къурдашланы бириси оьзгелерден эсе оьзюн артыкъ гёре буса, ювукъ адамына уьстден къарама башлажакъ. Шолайлыкъны бирев де ушутмас ва къачан буса да эришив болмай къалмас.

Башгъа-башгъа къаравлар ва ойлар. Бир-бирине къаршы чыгъагъан пикруну есилери арив къыйыша деп гьисап этиле. Амма ювукълукъну сакъламакъ учун бир-биревге гьюрметли янашыв, башгъа адамны ой къурувуна абурлу болмагъа тарыкъ. Гьатта шолар сен ойлашагъан кюйге къыйышмай буса да. Аслусу – къурдашны хатирин къалдырмамакъ, ону къаравларына гьюрмет этмек.

Башгъа адамны ич яшавуна гьаясыз (бесцеремонно) янашыв. Эгер къурдашланы бириси оьзю айтагъанны этдирмеге къарай ва уьстевюне тавушун да гётере буса – башгъасы оьзюню пикрусун якълажагъы белгили. Натижада, шолай янашыв эришвлюкге гелтирмей къоймас.

 

Эришив болуп йиберсе, не этмеге тарыкъ?

Ярашывлукъ болсун учун, эки де якъ шолайлыкъны сюймеге тарыкъ, дагъы болмагъанда, ким буса да бирев сама да шону излейген болмаса болмай. Болгъан ишге парахат кюйде багьа берип, эришив не саялы болгъанны себебин билмеге ва шо гьакъда къурдаш булан онгайлы заман ва ер табып пикру алышдырмагъа ярар. Эгер эришивлюк сени айыбынгдан болгъан буса, уялмай багъышламакъны тилемек дурус болур. Этген ишге, сёзге гьёкюнюп ва хатирин къалдырмагъа сюймей эдим деп, ярашывлукъну излемеге неге ярамас? Гьатта сен тюгюл, ол айыплы буса да, багъышламакъны биринчи тилеген булан бир зат да болмас – балики, шолайлыкъ ону намусуна тиер ва ол да багъышламакъны гьакъында айтар.

Сёйлемек учун байлавлукъ тапмагъа тюрлю-тюрлю кюйлер бар: 1) телефон сёйлемек, 2) соцсетде СММ язып йибермек, 3) ортакъ танышлардан яда инамлы адамлардан билдирмек, 4) ол болагъан ерге бармагъа ярар.

Ярашывлукъ тынч оьтсюн учун, къурдашгъа не йимик буса да гиччирек савгъат этмеге ярай. Ол ушатагъанны билесиздир ва шогъар гёре кампет къутукъ, шоколад, арив безенч яда шолай оьзгени берип сююндюрмеге яхшы болур.

Сёйлейгенде сабур ва илиякълы сёйлемек яхшы. Аз-маз масхара этмеге ярар, тек болгъан ишни уьстюнде кюлемесе яхшы, неге тюгюл арагъызда болгъан иш агьамиятсыз ва увакъ-тюек йимик гёрюнмеге герекмей.

Арада англавсузлукъ ва эришивлюк болгъангъа да къарамайлы, аралыкъ уьзюлгенни сюймей экенигизни ва ону абурлайгъаныгъызны къурдашгъа айтсагъыз яхшы болур. Хатири къалыв ва эришивлюк къурдашлыкъны бузмагъа герекмей деген ой ачыкъ этилсе яман болмас.

 

Эришивлени алдын нечик алмагъа бола?

Ярашып битген сонг, гележекде эришивлю гьал дагъы тувмас учун, къурдашлар бир-бири булан сёйлешип, нени ушатмайгъанын яда хатирин къалдырагъан ишлени ачыкъ этежек ва шоланы айланасында пикру алышдыражакъ. Булайлыкъ – къатнавну агьамиятлы ери. Гиччи болуп гёрюнсе де, гьар къайсы масъаланы гёрмемиш болмай, уллу ерге чыкъгъанча шону гьакъында сёйлеп, пикрусун айтып, басылтмагъа тарыкъ.

Арагъыздагъы ишни къурдашыгъызны артындан, башгъа адам булан сёйлемеге тарыкъ тюгюл. Къурдаш шо гьакъда билсе ушатмас. Яшав гёрсетеген кюйде, айтды-къуйтдуну яйып юрюйгенлер адам арада питне тувдурмагъа бола ва къурдашны гьакъында айтылгъан сёз бираз терс, бираз башгъача огъар етишмеге бола.

Къурдашыгъыз ушатмайгъан ва юрегине ювукъ алагъан темалагъа гёре ону булан сёйлемесе яхшыдыр. Алданокъ шо темаланы билсе яхшы, билмей бусанг, сорама да ярай. Шолайлыкъ булан, къурдашлар бир-бирине бакъгъан гьюрметин артдырар, ушатмайгъан ишлерден сакъланар. Къурдаш юрютеген ишлени гьакъында пикругъузну ачыкъ этмесе яхшы, эгер ол сизден шону къаравулламайдыр.

Бола туруп бирче кёп болугъуз – къурдашны геземеге, кафеге, жыйынлагъа ва тюкен айланып чыкъмагъа чакъырыгъыз. Гьар тюрлю масъалагъа гёре ону пикрусун билмеге къарагъыз, ол айтагъаны, ойлашагъаны сизин учун агьамиятлы экенин гёрсетигиз.

 

Юлия Зачёсова

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Арив къылыкъны уьч кюрчюсю

Гьалиги алгъасавлу ва къавгъалы яшавда инсан тамурларын тас этме болагъаны гьакъда кёп айтыла. Амма бусурман дин ёрайгъан ругь къылыкъ (игьсан) шолайлыкъдан сакълай. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ адамны аслу къыйматы игьсанлыкъда деп айта болгъан. Оьзге арив къылыкъланы арасында сабурлукъ (сабр), гьакъ...


Къумукъ поэзияны инче асил тавушу

Артдагъы гюнлерде Супиянат Магьамматовна Мамаевагъа Дагъыстанны халкъ шаири деген ат берилди деген шат хабар барыбызны да сююндюрдю. Бизин республикада, савлай уьлкебизде ва гьатта тыш пачалыкъларда яшайгъан адабиятны сюеген, поэзияда англаву барлар бу янгылыкъны алдан берли къаравуллай эди, неге...


Байлавлукъ юрютмек

– Сёйлешдик, сени ананга соцсетден таба йиберсин, деп мен анама тилермен. Савбол! – деп Марат телефонну сёндюрюп, анасына къайтара. – Ана савбол, ярай буса, къурдашымны анасына байрамыбызда этилген суратланы йибер.   – Йиберермен, – деп ана сёз бере. Марат...


САЙЛАМЛЫ АСАРЛАР

    ЯШЛЫГЪЫМНЫ ДЮНЬЯСЫ Яратгъаным, язывунгну бузгъан ёкъ, Гьатта огъар гьат къошгъан ёкъ бир ерде. Амма юртну таш ёлуна чыкъгъандокъ, Гьалек болуп гете юрек бир-бирде.   Ата юртгъа ахыр гезик гелгендей, Абатларым, огь, бир авур алына… «Гетме дагъы, къал дагъы...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ ашгъа янашыву   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Аль-Авсат» деген китабында имам ат-Табарани булай яза: «Расулуллагь ﷺ лап сюеген аш – уьстюнде кёп къоллары булангъы аш (демек ашайгъанда болгъан чакъы кёп адам болмакъ)». Жыйылып аш...