Арыгъанлыкъ – агьлю насипни аслу душманы

Арыгъанлыкъ – агьлю насипни аслу душманы

Эр-къатынны яшавунда гелишли ва илиякълы аралыкъ оьзлюгюнден болуп къалагъан иш тюгюл экенни къайсыбыз да билебиз. Бир-биревге инанмакъ, бетге-бет къарап иржаймакъ, исси аралыкълар болдурмакъ, юваш гечелер йибермек учун эр де, къатын да къаныгъып чалышма герек. Олар бир-биринден гечмеге, гьариси башгъасыны гьайын этмеге, гёнгюн гётерип болмагъа гереклер.

 

Гертиден де, агьлю – чалышма герекли битмейген ишдир. Амма бир-бирде шо иш этмеге гючюбюз битген, деп эсибизге геле. Эр-къатын бир-бирин англайгъаны тайгъанлыкъда яда сююв сёнгенликде тюгюл иш. Масъаланы себеби – олар талгъанлыкъда, гьаракаты осал болгъанлыкъда.

Инсан ишинден ялкъмагъа, яман хабарлардан арымагъа, жаваплыкъны авурлугъундан, яшланы гьайын этивден талмагъа бола. Бир гюнлерде гьатта иржаймагъа чакъы да гьалы болмай къалмакъ бар. Яшав ёлдашынгны гёнгюн алма сюйген заманларда, исси сёзлер юрегингден чыкъмайлы ичингде къала, айтылагъан гьамангъы сёзлер буса исиндирмей.

Шолай гезиклерде не этмеге герек дагъы? Булай гьал уллу масъалагъа айланмагъа бола. Уьягьлюсю иссилигин бермейгенде, кёплер булай ишде оьзлени айыплама башлай, неге оьзюне сувукъ болгъан деп ойлаша къала ва гьакъыкъатдан йыракъ къайдагъы себеплер ойлаша, шолагъа алдана.

Эгер эр де, къатын да бек талгъан буса, оланы аралыгъы ожакъ масъалаланы ортакъ кюйде чечив булан дазулана. Оланы янгыз уьйге тарыкъ-герек ишлер байлай. Амма нечик болса да, олжалагъа ругь ювукълукъ, иссилик, бир-бирини гьайын этив тарыкъ. Арада шо гьислер ёкъ заманда, эр-къатын чёп чакъы да ёкъ зат саялы бир-бири булан эрише. Бирче яшав бир уллу къавгъагъа айланып къала.

 

1. Айрылыв оьрчмес учун, бир-биригизге кёмек этигиз

Эр де, къатын да арыгъанлыкъдан тазза инжингенде арада бир-бирине бакъгъан къаршылыкъ тува. Олжаны бириси оьзюне агьамият берилгенни талап этмеге, не затгъа да ачувланмагъа ва эришмеге себеп излемеге башлай. Башгъасы шолайлыкъдан баш къачырып, загьматгъа бериле, уьйде болгъан чакъы аз тура. Натижада гьалеклик арта. Басгъын этеген якъ «гьужумун» гючлендире, оьзге якъ буса дагъыдан-дагъы арек бола, сувуй. Эр-къатын булай гьал хасият гёрсетив, гьонкъалыкъ яда «дав» билдирив тюгюлюн англама тарыкъ. Гьакъыкъатда буланы экисини де гьалы битгенлик бола. Олар экиси де яп-янгыз къалгъангъа не этегенни билмейлер. Шону англамакъ – бир-биревге багъып этилген биринчи абат болур.

 

2. Гьр гюнюгюзню сюювден толтуругъуз

Бир-бир агьлюлер: «Муна ял алывну заманы гелсин, бирче бир якълагъа барып, шо заман къангъынча сёйлербиз», – деп ойлаша. Амма отпуск къачан болар деп къарама тарыкъ тюгюл, къаттыгюнге ерли де къойма тюшмей. Сюювню гьар гюн гёрсетме тарыкъ. Гьислени бир токътавсуз даим ачыкъ этмек булан аралыкъланы тирилтме бола. Лап тынчдын башлама ярай – савболлашывдан башлагъыз. Бу ишге жаныгъыз булан янашагъыз, сёзлени гьакъ юрекден айтыгъыз. Оьзлюгюнден айтылагъан кюйню унутугъуз, ювукъ адамыгъызгъа яхшылыкъ ёрап, ону сагъынажакъ экенигизни билдиригиз. Сонг да телефон сёйлемекге ва смс язмакъгъа агьамият беригиз. Янгы таныш болгъанда нечесе исси сёз яза болгъаныгъызны эсигизге алыгъыз. Гьали буса: «экмек ал», «чёпню ташла» деген билдиривлерден къайрылары болмай. Олжагъызгъа гёнгюн ачагъан, юрегин исиндиреген сёзлер язма къарагъыз ва шону гьар гюнлюк адатгъа айландырыгъыз. «Мен сени сагъынып тураман!», «Ахшам уьйге къайтып сени гёрмеге гьасиретмен», «Умутларынг яшавгъа чыгъажакъ!» деген сёзлер уллу муъжизат яратма бола.

Арыгъанлыкъдан къутултагъан бирдагъы кюй – къучакълашыв. Бир-бирде ювукъ адамыбызгъа не айтарны, не кёмек этерни, нечик гёнгюн ачмакъны билмей къалабыз. Шолай гезиклерде олжагъызгъа: «Не къыйынлыкъдан да бирче чыкъма болабыз», – деп айтыгъыз ва къучакълагъыз ону.

 

3. Замангъа тиймек ёкъ

Хыйлы олжалар: «Муна гьали авур заманлар гелди, шо саялы кёп ишлеме тарыкъ, сонг акъча жыйып машин (мебель ва оьзгени) сатып аларбыз. Шондан сонг буса, бирче турма заманыбыз да болур», – деп ойлаша. Амма эр-къатын загьмат булан токътамай талаша туруп, бир-бирине агьамият бермей буса, муратларына етишеген вакътиге оланы аралыгъы бузулуп дам-дагъыры чыгъажакъ. Жуманы яда айны ичинде бирче нечакъы керен турма болагъаныгъызны токъташдырыгъыз. Сиз янгыз ата-ана тюгюлню, сиз – бир-биревсюз турма болмайгъан агьлю экенигизни де билигиз. Гьар гюнлюк тарыкъ-герек булан байлавлу масъалаланы ариге теберигиз, сюеген адамыгъыз булан умутларыгъызны, гёз алгъа тутгъан ишлеригизни гьакъында лакъыр этигиз. Эригиз булангъы аралыкъ сонггъа теберме ярайгъан иш тюгюл. Бир-биригизни толумлашдырсагъыз, экигиз де насипли болурсуз.

 

 

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Рызкъы артмакъны себеплери

Бу дюньяны себеплеге кюрчюлю этип яратгъан Аллагьгъа ﷻ макътав болсун. Масала, терек оьсмек учун, бир башлап ону орнатма тарыкъ. Билимли болмакъ учун, муаллимни алдына барып, охума тарыкъ. Нени буса да сатып алгъанча ондан алда къазанып акъчалы болма герек. Рызкъы булангъы ишлерде де, Къуръанда ва...


Сорав – жавап

– Гебин къыйып, уьйленмек учун айрыча арив вакъти боламы? – Шаввал ва сафар айларда гебин къыйып, уьйленмек этмеге яхшы деп санала (желательно). Неге десе Расулуллагь ﷺ Айша булан шаввал айда уьйленген, къызын Фатиманы буса Алиге сафар айда берген. Гебин къыйывну дыгъарын (никягь)...


Ана тилине гьашыкъ шаир

Баянлыкъны башын охугъанда, шаирлер барысы да ана тилин сюе, шогъар гьашыкъ, ят тилде яратмай чы деп эсге гелме бола. Шолай, озокъда, дюр, тек биревлер сюювню, ватанны, намусну ва шолай оьзгени артыкъ гёрюп, алгъа салып юрюте. Чагъына гёре жагьил буса да, тек ачыкъдан гёрюнеген пагьмусу булангъы...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Бешинчи бёлюк Ахыр гюнге иман салмакъ   Ахыр гюн не гюндюр, огъар иман салмакъ не маънадыр?   Амма ахыр гюнню гьакъында айтсакъ, о уллу авур гьаллар булангъы гюндюр. О гюн яшланы чачына акъ гирежек. Аллагь ﷻ шо гьакъда булай айта (маънасы):...


Сафар ай оьзге вакътиден къалышмай

Белгили йимик, бусурман рузнамагъа гёре, сафар – мугьаррам айдан сонг гелеген йылны экинчи айы.   «Сафар» деген сёз (башында «сад» деген гьарпы булан) «сари болмакъ» демекни англатмагъа бола. Башгъа маънасы – «бошамакъ», «бош...