Арыгъанлыкъ – агьлю насипни аслу душманы

Арыгъанлыкъ – агьлю насипни аслу душманы

Эр-къатынны яшавунда гелишли ва илиякълы аралыкъ оьзлюгюнден болуп къалагъан иш тюгюл экенни къайсыбыз да билебиз. Бир-биревге инанмакъ, бетге-бет къарап иржаймакъ, исси аралыкълар болдурмакъ, юваш гечелер йибермек учун эр де, къатын да къаныгъып чалышма герек. Олар бир-биринден гечмеге, гьариси башгъасыны гьайын этмеге, гёнгюн гётерип болмагъа гереклер.

 

Гертиден де, агьлю – чалышма герекли битмейген ишдир. Амма бир-бирде шо иш этмеге гючюбюз битген, деп эсибизге геле. Эр-къатын бир-бирин англайгъаны тайгъанлыкъда яда сююв сёнгенликде тюгюл иш. Масъаланы себеби – олар талгъанлыкъда, гьаракаты осал болгъанлыкъда.

Инсан ишинден ялкъмагъа, яман хабарлардан арымагъа, жаваплыкъны авурлугъундан, яшланы гьайын этивден талмагъа бола. Бир гюнлерде гьатта иржаймагъа чакъы да гьалы болмай къалмакъ бар. Яшав ёлдашынгны гёнгюн алма сюйген заманларда, исси сёзлер юрегингден чыкъмайлы ичингде къала, айтылагъан гьамангъы сёзлер буса исиндирмей.

Шолай гезиклерде не этмеге герек дагъы? Булай гьал уллу масъалагъа айланмагъа бола. Уьягьлюсю иссилигин бермейгенде, кёплер булай ишде оьзлени айыплама башлай, неге оьзюне сувукъ болгъан деп ойлаша къала ва гьакъыкъатдан йыракъ къайдагъы себеплер ойлаша, шолагъа алдана.

Эгер эр де, къатын да бек талгъан буса, оланы аралыгъы ожакъ масъалаланы ортакъ кюйде чечив булан дазулана. Оланы янгыз уьйге тарыкъ-герек ишлер байлай. Амма нечик болса да, олжалагъа ругь ювукълукъ, иссилик, бир-бирини гьайын этив тарыкъ. Арада шо гьислер ёкъ заманда, эр-къатын чёп чакъы да ёкъ зат саялы бир-бири булан эрише. Бирче яшав бир уллу къавгъагъа айланып къала.

 

1. Айрылыв оьрчмес учун, бир-биригизге кёмек этигиз

Эр де, къатын да арыгъанлыкъдан тазза инжингенде арада бир-бирине бакъгъан къаршылыкъ тува. Олжаны бириси оьзюне агьамият берилгенни талап этмеге, не затгъа да ачувланмагъа ва эришмеге себеп излемеге башлай. Башгъасы шолайлыкъдан баш къачырып, загьматгъа бериле, уьйде болгъан чакъы аз тура. Натижада гьалеклик арта. Басгъын этеген якъ «гьужумун» гючлендире, оьзге якъ буса дагъыдан-дагъы арек бола, сувуй. Эр-къатын булай гьал хасият гёрсетив, гьонкъалыкъ яда «дав» билдирив тюгюлюн англама тарыкъ. Гьакъыкъатда буланы экисини де гьалы битгенлик бола. Олар экиси де яп-янгыз къалгъангъа не этегенни билмейлер. Шону англамакъ – бир-биревге багъып этилген биринчи абат болур.

 

2. Гьр гюнюгюзню сюювден толтуругъуз

Бир-бир агьлюлер: «Муна ял алывну заманы гелсин, бирче бир якълагъа барып, шо заман къангъынча сёйлербиз», – деп ойлаша. Амма отпуск къачан болар деп къарама тарыкъ тюгюл, къаттыгюнге ерли де къойма тюшмей. Сюювню гьар гюн гёрсетме тарыкъ. Гьислени бир токътавсуз даим ачыкъ этмек булан аралыкъланы тирилтме бола. Лап тынчдын башлама ярай – савболлашывдан башлагъыз. Бу ишге жаныгъыз булан янашагъыз, сёзлени гьакъ юрекден айтыгъыз. Оьзлюгюнден айтылагъан кюйню унутугъуз, ювукъ адамыгъызгъа яхшылыкъ ёрап, ону сагъынажакъ экенигизни билдиригиз. Сонг да телефон сёйлемекге ва смс язмакъгъа агьамият беригиз. Янгы таныш болгъанда нечесе исси сёз яза болгъаныгъызны эсигизге алыгъыз. Гьали буса: «экмек ал», «чёпню ташла» деген билдиривлерден къайрылары болмай. Олжагъызгъа гёнгюн ачагъан, юрегин исиндиреген сёзлер язма къарагъыз ва шону гьар гюнлюк адатгъа айландырыгъыз. «Мен сени сагъынып тураман!», «Ахшам уьйге къайтып сени гёрмеге гьасиретмен», «Умутларынг яшавгъа чыгъажакъ!» деген сёзлер уллу муъжизат яратма бола.

Арыгъанлыкъдан къутултагъан бирдагъы кюй – къучакълашыв. Бир-бирде ювукъ адамыбызгъа не айтарны, не кёмек этерни, нечик гёнгюн ачмакъны билмей къалабыз. Шолай гезиклерде олжагъызгъа: «Не къыйынлыкъдан да бирче чыкъма болабыз», – деп айтыгъыз ва къучакълагъыз ону.

 

3. Замангъа тиймек ёкъ

Хыйлы олжалар: «Муна гьали авур заманлар гелди, шо саялы кёп ишлеме тарыкъ, сонг акъча жыйып машин (мебель ва оьзгени) сатып аларбыз. Шондан сонг буса, бирче турма заманыбыз да болур», – деп ойлаша. Амма эр-къатын загьмат булан токътамай талаша туруп, бир-бирине агьамият бермей буса, муратларына етишеген вакътиге оланы аралыгъы бузулуп дам-дагъыры чыгъажакъ. Жуманы яда айны ичинде бирче нечакъы керен турма болагъаныгъызны токъташдырыгъыз. Сиз янгыз ата-ана тюгюлню, сиз – бир-биревсюз турма болмайгъан агьлю экенигизни де билигиз. Гьар гюнлюк тарыкъ-герек булан байлавлу масъалаланы ариге теберигиз, сюеген адамыгъыз булан умутларыгъызны, гёз алгъа тутгъан ишлеригизни гьакъында лакъыр этигиз. Эригиз булангъы аралыкъ сонггъа теберме ярайгъан иш тюгюл. Бир-биригизни толумлашдырсагъыз, экигиз де насипли болурсуз.

 

 

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Яшны алдында гечмекни тилеме герекми, тюгюлмю?

Яш талашгъан, оьзюн багъыйсыз юрютген буса, ол анасыны ва атасыны алдында оьзюнден гечсин деп тилемеге борчлу. Бу низамгъа бирев де шеклик этмей. Амма бир-бирде ата-ана да терс болма бола. Масала, яшлары булан кёп заманын йибереген ананы алып къарайыкъ. Ол айыплы буса, яшыны алдында оьзюнден...


Сыйлы адамлар: Ияс ибн Муавия

Адилликни ва итти гьакъылны еси (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Бусурманланы халипасы Умар ибн Абд уль-Азиз бир гечени юхламай оьтгере. Гёзлери юмулма сюймейген саялы, ол оьзюне ер тапмай. Дамаскда бу сувукъ гечесинде халипа Басрагъа дуванчы (судья) сайлай. Шагьарда дуван гесежек адам,...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не затгъа токъташмагъа борчлубуз?   Бары да пайхаммарлар исбайы сифатлар булан безендирилген, оланы ачыкъ яны да, ич яны да ва оланы сёзлери, ишлери яман ва айып ишлерден таза. Оланы адамларда болагъан аламатлары оьр...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ малы   Расулуллагь ﷺ сют ичмеге кёп сюе болгъан, айрокъда къойну сютюн. Ол савагъан къойну аты Гайса яда Гавса («янгур», «кёмек») болгъан. Пайхаммарны ﷺ «Ан-Набъаа» («ахырына чыкъмакъ»,...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммарны ﷺ башчылыгъы булан этилген походлар   Ухуд къазаватны алдында гьижраны уьчюнчю йылыны мугьаррам айында болгъан бу поход Пайхаммар ﷺ башчылыкъ этген походлардан лап уллусу болгъан. Бу походну себеби – гьызарлавчулар билген кюйде,...