Эрини гёнгюн алыв ва янын тутув
Гьар кимни де яшавунда авур гюнлер, тюрлю масъалалар яда жанын ачытдырагъан къыйынлыкълар болмагъа бола. Тиштайпагъа дертлерини гьакъында ювукъ адамларына, къурдашларына айтып, гёзьяш тёгюп де юрегин енгил этмеге тынч.
Амма эргишилер буса, къатты хасиятына гёре, кёбюсю гьалда ичиндегин арагъа салмай, оьз гючюне таянып, масъаласын янгыз чечме къарай. Шолай гезиклерде, эри авур гьалда экенин гёргенде, къатын ягъада къалмайлы, огъар кёмек этмеге тарыкъ. Яшав ёлдашы болгъан сонг, къатын эрини сырларын билип, янын тутмаса, маслагьат этмесе о не болар?!
Бир-бирде эргиши къатынына бир зат да билдирмей. Ол ишден арып-талып гелген саялы яда оьз гючюне умут этип, ювукъ адамларын къайгъыдан аямакъ учун, биревню де авара этме сюймей ичиндегин яшыра. Нечик болса да, къатын эри ойларын ачыкъ этеген гьал болдурма, ожакъдагъылар уьйню башын сюгенин ва абурлайгъанын гёрсетме бола ва герекдир.
Инамлыкъ гьалны астаракъ болдуругъуз
Эргишини янында болмакъ ва ону гьайын этмек – бир-бирде лап яхшы кёмекдир. Агьлюде бир-биревге инамлыкъ бар буса, эргиши оьзюн рагьатлыкъда сезе ва шолай гезиклерде тийишли гёрсе, ичиндегин ачыкъ эте.
- Агьамият беригиз. Эригиз уьйге къайтгъанда, ону иржайып къаршылагъыз, йылы сёз айтыгъыз, гюн нечик оьтгенни сорагъыз. Шолай этсегиз, ону къыйматлайгъаныгъызны ва янын тутма гьазир экенигизни гёрсетерсиз. Масала, огъар: «Аявлум, гюн нечик оьтдю? Кюйге къарагъанда арыгъансан, бир арив татли аш биширейим сагъа», – деп айтма ярай.
- Сёйлеме сюймей буса, къаныгъып къалмагъыз. Эригизни хабарлама гёнгю ёкъ буса, илинип къалмагъыз. Балики, рагьатланма ва ойларын жыйма огъар заман тарыкъдыр. Ичиндегин ачыкъ этмеге сюйсе, ол оьзю тийишли гёрген заманда айтар. Ону къырыйында болугъуз ва янын тутма гьазир экенигизни гёрсетигиз, шо таманлыкъ этер.
Эмпатия белгилемек
Башгъа адамны гьислерин англамакъгъа ва шоланы ювукъ алмакъгъа эмпатия деп айтыла. Къатын эрине эмпатия булан янашса, эргиши ожакъда оьзю тарыкълы экенин гьис этежек.
- Къулакъасып тынглагъыз. Эригиз дертлерин ачыкъ этме токъташгъан заманда, сёзюн бёлмейли, агьамият берип къулакъасып тынглагъыз. Шоссагьат ёравлар бермеге алгъасамагъыз, инг башлап ону гьислерин англайгъаныгъызны гёрсетигиз. Масала, огъар: «Пашман экенингни гёремен. Болгъан ишни айтсанг, мен сагъа тынглар эдим», – деп айтма ярай.
- Гьислеригизни ачыкъ этигиз. Эригизге нечик авур экенни англайгъаныгъызны ва ону янын тутма гьазир экенигизни айтыгъыз. Масала, огъар: «Авур гюн башдан гечиргенинг саялы магъа да яман тийди. Эгер сёйлеме сюйсенг, мен къырыйынгдаман» яда: «Арыгъансан, сагъа энни къыйындыр. Сени янынгны тутма мен не заманда да гьазирмен», – деп айтма ярай.
Онгайлы шартлар болдуругъуз
Адамны гёнгюн алмакъ учун, бир-бирде онгайлы шартлар яратмакъ да таманлыкъ эте. Енгил ишлер булан ахшамны рагьат ва эригиз ял алагъан кюйню этмеге бажарыла.
- Тийип къатнамакъ. Сююв булан рагьатлыкъ береген къаркарагъа тийив, къолун сыйпав, имбашларына массаж этив – эргишиге рагьатлыкъ тапмагъа ва къыйналагъанындан арчылмакъ учун кёмек этмеге бола. Масала, эригизни къучакълап: «Мен сени сюемен ва даим сени булан болажакъман», – деп айтмагъа боласыз.
Яхшылыкъ болдурма гьаракат этигиз
Бир-бирде бир гиччи яхшылыкъ да адамны гёнгюн алмагъа ва умуми гьалын къолайлашдырма бола. Енгил ишлер ва йылы сёз уьйдеги гьалны илиякълы ва арив этмеге бола.
- Яхшы хабар билдиригиз. Эригизге оьтген гюнню ичинде болгъан бир арив хабар айтыгъыз. Шо кюлкюлю, шат яда оьзге яхшы янгылыкъ болмагъа бола. Масала: «Аявлум, билемисен, бугюн арив хабар гелди. Къардашларымдан шат янгылыкъ алдым», – деп айтма ярай.
- Масхара этигиз. Масхара, иланкъы адамны гёнгюн алмагъа ва рагьатлыкъ бермеге болагъаны белгили. Амма эригизни гьалын гёз алгъа тутугъуз: ону кепи бузулгъан заманда хатири къалма бола буса, масхаралар этмесе яхшы. Мисал учун, бир масхаралы хабар чыгъарма яда болгъан иланкъы ишни гьакъында айтма ярай.
- Макътап гёнгюн алыгъыз. Эригиз къасткъылагъан кюйню гёрегенигизни ва ону къыйматлайгъаныгъызны, сюегенигизни айтыгъыз. Шолай айтсагъыз, ол оьзюне тийишли багьа берилегенни ва ожакъда тарыкъ экенин гьис этежек. Масала, огъар: «Агьлюбюз учун сен этеген гьаракатны мен гёремен ва къыйматлайман. Сен инамлы ва аркъатаяма ярайгъан адамсан», – деп билдирме ярай.
Гьасили
Эргишини янын тутмакъ ва ону гёнгюн алмакъ – агьлю яшавну агьамиятлы яны. Огъар тергев берип, янын тутмагъа бажарсагъыз, эргишини гёнгю ачылар ва ругьу гётерилер. Сонг да, гьар кес башгъа-башгъа ва биревге къыйышагъан ёравлар оьзге адамгъа къыйышмай болма болагъанны билигиз. Шо саялы сизин эригизге къыйышагъан ва пайда гелтиреген кюй тапма къарагъыз.
Къатынгиши агьлюде инамлы гьал тувдурса, онгайлыкълар болдурса, эрин англайгъанын ва янын тутма гьазир экенин гёрсетсе – ожакъны башы авур гьалгъа тарыгъан заманда къыйынлыкъдан чыкъмагъа кёмек этер ишлерден болур.
