Инамлыкъны нечик къайтарма бола?
Инамлыкъ – асил аралыкъланы кюрчюсю. Инамлыкъ болмаса, сююв, бир-бирин англав, гьюрмет бола десе тамаша. Сюеген адамыбызгъа инанмайгъан болсакъ, гьасси болабыз, къоркъув сезебиз, тангалагъы гюн нечик боларгъа шеклене къалабыз.
Инамлыкъ барда – оьзюбюзню аманлыкъда йимик гьис этебиз. Бу гьал татывлу ожакъгъа ошай: мунда сагъа лап ювукъ адамлар къарагъан, къыйынлыкълар къаршы болгъанда, мунда рагьатлыкъ табасан. Амма хапарсыздан бу уьй бузулуп чёге. Бир керен хыянатлыкъ гёргенде, сонг айлана якъ къуру алдатма къарай деп эсинге геле.
Аралыкълагъа инамлыкъ нечик къайтарма бола? Гьатдан озуп гетген инамсызлыкъны басылтма герекми яда биревге де инанмай, гьар кесни тергеп турма тарыкъмы?
Бирлерибиз адамлагъа инанагъанын гиччилей тас эте. Башы ата-анабыз бизин алдатагъанындан башлана. Шо алдатыв аз-маз ялгъан айтмакъ яда сёзюн тутмайгъанлыкъ болмагъа бола. Ата да, ана да бу ишлеге жавапсыз янаша буса, оланы авлети натижада бир инсангъа да инанмайгъан болуп оьсмек бар. Ата-ананы яшгъа юрек аврумайгъанлыгъы, агьлюдеги алдатыв, адилсизлик ва гюч этив – оьсюп гелеген гьакъылда дюньягъа инамсызлыкъ ярата.
Оьзлени даим алдата, хатирин къалдыра, хыянат эте, яхшылыгъына яманлыкъ булан къайтарыш гёрегенине кант этегенлер ёлукъгъанмы сизге? Балики, сиз оьзюгюз де шолаймы экенсиз? Биревге де инанмайгъан адамлар оьзгелерден кёпню умут эте. Оьзлеге текаран къыйышмагъан адамны хыянатчы деп гьисап эте. Бир-бирде шо гьал гьатдан озуп гете ва «паранойя» деген психика аврувгъа ошай. Шолай тиштайпа «сав дюнья магъа яманлыкъ ёрай», «бары да эригишилер – кукайлар» деп ойлашагъан бола. Ондан къайры, биревге инанмайгъан адамлар оьз-оьзюне де инанмай.
Бу гьис булан байлавлу башгъа ян да бар – оьтесиз инанып къалагъанлыкъ. Бу да аслу гьалда терс тарбияны натижасы. Ата да, ана да яшдагъы инамлыкъгъа зарал этмеге болса да, ювукъ адамына толу кюйде ачылмакъ, ондан англав тапмакъ ва якълав гёрмек деген гьислер инсандан ёкъ болуп къалмай. Шолай гезиклерде инсанлагъа инанма сюеген юрек хыянатлы ва яман адамлагъа да инанып къала. Ондан къайры, ата-ана яшны гьислерин инкар этмеге, гёрмемиш болмагъа бола. Яшгъа: «Йылама!», «Къычырма!», «Кюлеме!» – деп турса, ол оьзюню гьислерине агьамият бермейген болуп оьсе. Гележекде бу гьал инсанда айлана якъдагъылагъа, айрокъда ювукъ адамларына, артыкъ инанагъанлыкъ тувдурма бола.
Ювукъ адамгъа бакъгъан инамлыкъны нечик къайтарма бола?
Биз алдагъы йыллагъа къайтып, агьлюде юрюлген аралыкъланы алышдырма болмайбыз. Амма ювукъ адамларабыз булангъы бугюнгю аралыкъланы къолай этмеге, шоланы «кюйлемеге» нече де арив болабыз. Эгер аявлу адамыбызгъа берген сёзюбюзню тутмагъа болмагъан бусакъ, айтгъан сёзюбюзден къайтгъан бусакъ, гьалны алышдырма бола. Аслусу – йымышакъ ва юваш кюйде иш гёрмек.
Кюйге къарагъанда, гьаманда йимик гечмекни тилемек азлыкъ этер, мюкюр болмагъа къарамакъ буса, гьалны бирден-бир оьрчюкдюрер. Аралыкълагъа алдагъы инамлыкъны къайтармакъ учун, ювукъ адамгъа яхшы кюйде тынгламагъа, ону гьислерин англамагъа, этген ишлеге жаваплыкъ алмагъа тарыкъ. Къатнавну ачыкъ ва ялгъансыз юрютмек бек агьамиятлы. Инамлыкъны тас этив – гьислер учун уллу сынав. Ювукъ адам бары да затдан гечген ва аралыкълар ерине гелген, деп эсинге гелме бола башлап. Амма гьалны бар кююнде къоюп къойса, чечилмеген масъала бара-бара оьрчюкмеге бола.
Аралыкълар толу кюйде сав болмакъ учун, айланы узагъында ачыкъ къатнав тарыкъ бола. Шо саялы ювукъ адамларыгъызны инамлыгъын аявлагъыз ва оланы гьислерине Яратгъаныбыз берген лап уллу байлыкъгъа йимик янашагъыз.
