Лап арив кофе нечик къайнатма бола?

Кёплерибиз эртенлер кофе ичмесе туруп болмай. Биревлер ишге барагъанда ёл уьстде кофейнягъа гирип, кёп сюеген аявлу кофесин ичип чыгъа. Башгъалар кофе биширеген машин сатып ала. Булар юхудан сакълайгъан аявлу кофесин уьюнден чыкъмай биширмекни артыкъ гёре.

Бугюн машин булан биширеген кофени гьакъында тюгюл, «турка» деген хас савут булан гьазирлейген кюйню гьакъында хабарлама сюебиз. Бу алат булан кофени Арап ярым атавда IX асрудан берли гьазирлей. Гьалиге ерли савутда биширилген кофе кёбюсю адам учун лап яхшысы санала.

Къайсы турканы сайлайыкъ?

Гьамангъы турка (арапча огъар жезва деп айта) багъырдан (медь) этилген, ичи буса къалай (олово) яда гюмюш. Шулай савутну ичинде сув бир кюйде къайнажакъ ва кофени татыву лап арив болажакъ. Шу меселде этилген турканы, газ яда электрик печде, олай да жыжымны ва къызгъан къайырны уьстюнде къолламакъ учун къыйыша. Аш биширеген оьзге алатларда турканы къоллама ярамай. Багъыр (медь) токсичный маъдан (металл) санала, шо саялы турканы ичи башгъа маъдан къолап этиле. Ичин тырнап бузмас учун, къайнайгъан кофени агъач къашыкъ булан булгъаса яхшы.

Не оьлчевдегиси яхшы?

Бу соравгъа жавап берегенде, озокъда, агьлюде нече адам бардан гьасил бола. Амма савут аз болгъан сайын ону ичинде бишген кофени татыву да къолай бола. Лап яхшы кюй – 140–200 мл, демек гиччи эки хаба бола. Къайсы кофени сайлайыкъ? Лап татывлу кофе биширмек учун, арабика деген сортну бюртюклери тарыкъ болажакъ. Робуста деген бираз учуз сорту да къыйыша, тек шогъар яртысындан къолай арабикадан къошмаса, арив болмас. Аслусу – кофени гележекге деп жыймагъыз, о янгы къызартылгъан болма герек. Уьч жумадан сонг, къызартылгъан бюртюклени татыву тайма башлай. Ондан къайры, бюртюклени тюз уватып болма да герек. Туркада кофе биширегенде лап яхшы уватылгъаны, унгъа, пудрагъа ошайгъаны яхшыдыр.

Биширеген къайдасы

Инг башлап нечакъы сув ва нечакъы уватылгъан кофени къоллажагъыгъызны белгилеме тарыкъ. Лап токъташгъан къайда: 1:10 оьлчев, демек 100 мл сувгъа 10 грам кофе алына. Биревлер учун бу къайда бек туршлу тийме бола, шо саялы бираз йымышакъ кюйню алма ярай – 1:15 оьлчевде. Демек, 180 грам йылы сувгъа 12 грам кофе тарыкъ. Сув йымышакъ болгъан сайын, кофени татыву «къалын» болажакъ. Аста янагъан отда бир башлап турканы иситме тарыкъ, сонг ичине кофе тёгюп, фильтрден чыкъгъан сувукъ сув къошула. Тююрлер болмас учун, агъач къашыкъ булан ичин булгъама тарыкъ. Орта янагъан отда ону эки минут биширебиз, уьстюнде къалын гёбюк чыкъгъанда, турканы отдан тайдырабыз. Биревлени эсине гелеген кюйде, булайлыкъны бир-нече керен этсе арив болар. Амма гьакъыкъатда кофе къайнагъанда татывун тас этип, аччы болмагъа бола.

Кофеге не зат къошса яхшы? Специялар къыйышмай къалмас. Дарчин (корица), бурч, кардамон кофеге айрыча татыв бермеге бола. Ваниль, жанжепил (имбирь), мускат къоз, бадьян – булар барысы да кёп сюеген кофебизге ажайып татыв бермеге бола. Аслусу – кёп къошмакъдан сакъланмакъ. Гьар янгы специя къоллама урунгъанча, бир къысымдан (щепотка) башлама яхшы болур.