Ял алывну къазанчгъа айландырагъан кюй
Бу ёравлар ишлейген ва уьйде турагъан тиштайпалагъа къыйышар. Белгили йимик, ял алывну уьстюнлю этмек учун, кеп чегив азлыкъ эте, ойлар ва агьамият башгъа якъгъа бакъса, дагъыдан яхшы болур. Охув яда билим алыв булан машгъул болагъанда (агьамият бир ишден башгъасына бакъдырылагъанда) баш май учун бек яхшы ва къартлыкъ артгъа тебериле. Озокъда, янгы «иш» леззет гелтирмеге де герек. Тиштайпалагъа къыйышагъан не бар экенни ва гелим береген ял алыв булан байлавлу загьматны гьакъында ойлашып къарайыкъ.
- Язывчулукъ.
Балики, уллудан чалынадыр, неге десе гьар ким де бу ажайып касбугъа уьйренмеге болмас. Амма шолайлыкъ тарыкъ да тюгюл. Бир башлап тептерге къужурлу ишлени язмакъ, гиччиде гёргенни яда авлетлеригиз булан болагъанланы эсгермек таман. Бир-биревлер агьлю эсделикде сакъланмакъ учун гиччипавлар айтып къоягъан тамаша сёзлени язып жыя. Йыллар гетгенде шоланы охумакъ кимни кепине гелмес?
Олай да, тухум тарихни язмакъ да яман болмас. Уллуларыгъызгъа ата-бабаларыгъызны гьакъында сорап, олар яшагъан, этген ишлерин ахтарып, бырын заманланы язып сакъласа, сонггъу наслу бек сююп охужакъ шону. Эсигизге гелмесин, янгыз сизин агьлю учун шо тарыкъ деп, ким биле девюр гетип, алимлер де шондан пайда алмагъа болар.
Яшавда болгъан ишни язмагъа да ярай – хабарны «игитлери» ушатмай къояжакъ деп эсигизге геле буса, атларын алышдырмагъа бола. Бара-бара оьзюгюзден чыгъартып ёмакъ яда гиччи асар яратмагъа да боласыз. Къалам чарлана туруп, язагъаныгъыз яхшы болмагъа башласа, о-бу издательствогъа къолъязывну гёрсетмеге яда адабият конкурсларда ортакъчылыкъ этмеге ярай. Шо гьакъда интернетде кёп билдиривлер бар. Гьатта бу ёлда гонорар къазанмагъа ёл ачылыр.
- Тиллеге уьйренив.
Тиллеге уьйренмек дегенде, тыш уьлкели тил болмакъ борч тюгюл, уьлкебизде яшайгъан нече-нече халкъ бар, шоланы ярай чы ахтарып билмеге. Къошулгъан агьлюлер де кёп бар, яшлары я анасыны, я атасыны тилин билмейген. Шолай агьлюлерде (яшлары ана тилин билмейген къайсы агьлюде де) оьз тилин уьйренмеге башласа, оьсюп гелеген яшны баш майы да жагь ишлер, эси де къолайлашар. Сонг да, шо халкъ булан ону тилинде сёйлемек – ажайып арив болмасмы дагъы? Эгер тегин охутагъан курсларда (олайлары да аз тюгюл) тыш уьлкели тилге уьйренсегиз (ингилис тил болмаса да ярай), сонг таржумачы яда муаллим гьисапда къазанмагъа болажакъсыз.
- Инче саният (искусство).
Биз, тиштайпалар, гёзелликни сюебиз. Къолубуз булан инче саниятлы нени буса да этмеге неге ярамас? Сурат этмеге (шону учун артыкъ пагьму тарыкъ тюгюл), о-бу затдан безенч маллар яратма, савут сабагъа яда къумачгъа сурат къошуп багъыйлыкъ бермеге, сыныкъ кажин (глиняный кувшин) чыгъарма болабыз. Шо ишлеге уьйренмек учун хас курслар бола, излеп къараса, тегин юрюлегенлерин де тапма ярай. «Уста» даражагъа етгенде буса, этген ишлеригизни социальный сетлерден таба сатмагъа, къазанмагъа ёл ачыла.
- Сурат чыгъарыв.
Бу иштагьланыв (увлечение) къайсы чагъындагъы къатынгишиге де къыйышар. Башлап телефондан таба сурат чыгъармагъа бола. Усталыкъ артгъанда буса, фотоаппарат къолланар. Суратланы альбом этип жыйгъанда, бу «загьматдан» да пайда алмагъа, сатмагъа яражакъ. Нени ва нечик чыгъартмакъ – бютюнлей кепигизге гелеген кюйге гёре этиле.
Оьрде эсгерилген «къуллукълар», озокъда, дюньяда барлардан янгыз бир гиччи гесеги. Аявлу тиштайпалар, оьзюгюз сюеген иш тапмакъны ёрайман. Шо сизге ругь ял алыв да берсин, къазанмагъа да имнкалыкъ яратсын.
