Анам, Ислам динни гьакъында айт магъа!

Анам, Ислам динни гьакъында айт магъа!

Анам, Ислам динни гьакъында айт магъа!

Асият ва Муслим – уланкъардаш-къызардаш. Уллулар Ислам динни, Аллагьны ﷻ ва Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ гьакъында айтагъанны олар кёп эшитген. Бир гезик Асият ва Муслим анасыны янына гелип, яягъын оьбюп, шо эшитгенлерини гьакъында толу кюйде айтмакъны тилей.

– Аявлу ана, бусурман болмакъ деген недир? Айтдагъы бизге, – деп яшлар бир тавушдан тилей. – Англат хари, билмеге сюебиз чи, – деп яшлар къоша. Ана шо сёзлеге бек сююне ва хабарын башлай: – Аявлу балаларым, гьакъыл тёбелер, мен сизге бары да затны айтажакъман. Бусурман болмакъ – Аллагьгъа ﷻ инанмакъ ва Ону сюймек бола. Ондан къайры, Сыйлы Къуръанда айтылагъан буйрукъланы ва Аллагьны ﷻ ахырынчы пайхаммары – Мугьаммат ﷺ этген ёравланы кютмеге герек. Къуръан – Яратгъаныбыз Пайхаммаргъа ﷺ тюшюрген китап. Бусурман динни уьч кюрчюсю бар: Иман, Ислам, Игьсан. – Мама, Ислам деген недир? – деп Асият сорай. – Ислам – бизин динибиз – бусурманланы дини. Шондан англашылагъан кюйде, бусурманлар Ислам динни юрюте. Башгъача айтгъанда, бусурманлар Аллагь ﷻ буюргъан агьамиятлы беш затны кюте. Биринчилей, бусурманлар Аллагьгъа ﷻ инана ва булай айта: «Ашгьаду алля илягь иллялагь».

Шону маънасы шулай: Аллагьдан ﷻ къайры инанмагъа ва къуллукъ этмеге ярайгъан дагъы худай ёкъ экенге мен шагьатлыкъ этемен. Сонг буса: «ва ашгьаду анна Мугьаммада-ррасулулагь», – деп къоша. Шону маънасы шулай: олай да, гьакъ кюйде, Мугьаммат ﷺ – Аллагьны ﷻ Пайхаммары экенге де шагьатлыкъ этемен. Экинчилей, бусурман адам гюнде беш керен намаз къыла. Уьчюнчюлей, биз рамазан айда ораза тутабыз. Дёртюнчюлей буса, йылда бир керен амалсыз яшайгъанлагъа «секет» деп айтылагъан садагъа бермеге тарыкъ. Бешинчилей, бусурман гиши оьмюрюню ичинде бир керен сама да, Маккагъа барып, Аллагь ﷻ учун гьаж къыла. Биз, бусурманлар, билебиз Аллагь ﷻ – бир ва Ондан къайры башгъа худай ёкъ. Аллагь ﷻ бизин, сав дюньяны ва дюньядагъы бары да затны яратгъан. – Мен де, мени гиччи къызашым да бусурманларбыз! – деп Муслим сююнюп йибере.

– Мен шагьатлыкъ этемен: Аллагьдан ﷻ къайры дагъы худай ёкъ ва Мугьаммат ﷺ – Аллагьны ﷻ Пайхаммары. – Озокъда, яшым, тюппе-тюз айтасан! – деп ана авлетин къысып къучакълай ва оьбе. – Анам, анам, мен сени бек-бек сюемен, – деп Асият анасы айтгъангъа яхшы тынглайгъанын билдире. – Ана, бусурманлар негер инанмагъа герек? – деп Муслим сорав бере. – Аявлу балаларым, иман – «инанмакъ» деген бола, – деп анасы яшлагъа англата. – Биз Аллагьгъа ﷻ инанабыз, – деп анасы хабарын узата. – Биз билебиз Аллагь ﷻ – бир, дагъы худай ёкъ. Аллагь ﷻ бары да затын яратгъан. Аламны да ва ону ичиндеги бары да затны Аллагь ﷻ яратгъан. Аллагь ﷻ не сюйсе шону этмеге бола. Дюньяда не зат буса да яралмакъ учун Аллагь ﷻ шо болгъанны сюйсе таманлыкъ эте. Аллагьны ﷻ пурманы болмаса бир зат да болуп болмай. Аллагь ﷻ – лап гючлю. Ону ата-анасы ва авлетлери ёкъ. Аллагь ﷻ бир затгъа да ошамай ва Огъар ошайгъан бир зат да ёкъ. Аллагь – бизин Есибиз. Ол бары да затны Еси. Биз Ону къулларыбыз. Адамлар Аллагьгъа ﷻ къуллукъ этмеге тарыкъ ва Ону разилигин къазанмакъ учун къаст къылмагъа герек. Биз, бусурманлар, янгыз Ондан къоркъабыз! Аллагь – лап гьакъыллы. Бизин Есибиз гьар адам не сюегенни биле. Ол бизге береген зат бизин учун лап яхшы. Аллагь ﷻ гьар заман биз тилейгенни эшите. Ол лап Яхшы ва Рагьмулу. Аллагь ﷻ адамлагъа йиберген сыйлы китаплагъа инанабыз.

Шо китапларда Ону сёзлери язылгъан. Шо китапланы санаву – 104. Шолардан 100-вю сагьифа (свитки), 4-вю китап: Таврат (Тора), Инжил (Евангелие), Забур (Псалтырь) ва ахырынчысы – Къуръан. Къуръан Мугьаммат Пайхаммаргъа ﷺ йиберилген. Къуръанда Ер юзюнде яшайгъан бары да адамлагъа тарыкълы затлар язылгъан. Биз пайхаммарлагъа инанабыз. Шолар адамланы лап яхшылары ва Аллагь ﷻ оланы бизге Оьз законларын яймакъ ва англатмакъ учун йиберген. Олар адамланы Ислам динге чакъыра ва тюз яшамагъа уьйрете болгъан. Шолар бары да адамлар учун уьлгю. Олар нече де кёп болгъан, 120 мингден артыкъ. Къуръанда шоланы 25-вюню атлары эсгериле: Адам, Идрис, Нугь, Гьуд, Салигь, Ибрагьим, Лут, Исмайыл, Исгьакъ, Якъуб, Юсуф, Аюб, Шуайб, Муса, Гьарун, Зулькъифли, Давуд, Сулайман, Иляс, Ильяса, Юнус, Закарья, Ягьия, Иса ва ахырынчы Пайхаммар – Мугьаммат r. Мугьаммат Пайхаммардан ﷺ сонг дагъы пайхаммар болмажакъ. Адам u биринчи пайхаммар болгъан, Мугьаммат ﷺ буса – ахырынчысы. Аллагьны ﷻ пайхаммарлары бизге уьйретеген зат – Ислам дин.

(Давамы гелеген номерде)

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Уьстюнлю сатыв-алыв

Сатыв-алыв лап гелимли касбу санала. Амма бу ишни юрютеген инсан ялгъан айтмайгъан, алдатмайгъан ва Яратгъаныбызны буйрукъларын къатты кюйде юрютеген адам болма герек. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ булай айтгъан: «Адилли сатывчу Къыяматгюн сыйлы адамлар ва шагьитлер булан тирилежек» (Ибн...


Сыйлы адамлар: Умар ибн Абд уль-Азиз

Ата да, улан да бир йимик асил къылыкълы (давамы)   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Динге берилген улан оьз заманындагъы лап айтылгъан алимлени алдында охугъан, алгъан шо билими булан ол Пайхаммарны ﷺ гьадислерин билеген лап айтылгъан адам бола. Ол дин якъдан билим ала туруп, яш...


Уьюбюзню къолларыбыз булан безендиребиз

Уьйню безендирмек учун кёп харж чыгъарта турмакъ борч тюгюл. Ожакъны ичин къол тюпдеги, простой материаллар булан исбайы гёрюнюшлю, багъыйлы ва къужурлу алай да арив этмеге бола.   Кагъыздан ва картондан этилгенлери. Тамаша гёрюнсе де, ренкли кагъыздан ва картондан уьйню ичин безендиреген...


Сорав – жавап

– Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ва ер-ерде яймагъа яраймы? – Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ярамай, эгер шолайлыкъ булан огъар ругь якъдан зарал тие буса. Ислам дин инсангъа не йимик зарал этме де къадагъа этген. Уьстевюне, адамны менлигине зарал этеген...


Язывчуланы Союзу пагьмуланы излей

Жамиятны маданият яшаву адабиятдан билинедир: язывчулар, шаирлер айтгъан сёз халкъгъа етише, таъсир эте буса, адамлар ругь яшавдан айрылмагъан. Инсанны къылыкъларын яхшылашдырмакъ учун дин аслу роль ойнай, тек шогъар кёмекчи гьисапда инче саният, адабият да янаша геле. Масала, адабият адамны...