Тазалыкъ неден башлана?
Тазалыкъ неден башлана?
Аявлу яшлар, сизге уьйде ва школада тазалыкъны гьакъында кёп айтгъандыр ва гьар гюн айтма да айтадыр. Гертиден де, бу агьамиятлы масъала ва шогъар гиччиден тутуп уьйренмеге тарыкъ. Бирев де сюймей чи палхус ва нас болмагъа, шо саялы уллулар айтагъан кюйде тазалыкъгъа уьйренмеге тарыкъ. Бугюн шо гьакъда болгъан ишни гьакъында язмагъа арив гёрдюк.
«Огь, не татли марожнадыр!» – деп гиччи Магьмут, ашап тоюп болмай. Атасыны къолун йибермей, ол хабып-ялап, бир бюртюгюн де ерге тюшме къоймай битдире. Олар багъыйлы ва исси бир къаттыгюн экиси де паркда гезейген вакъти.
Татли аш къурсакъгъа гирген сонг, Магьмутну гёнгю ачыла ва бирт де ойлашмай ол марожнаны таягъын ерге ташлай. Атасы бу ишни гёрюп, токътап ва саламат кюйде:
– Гьы, не этдинг гьали? – деп сорай.
– Вагь, не этдим мен? – деп улан тамаша бола.
– Сен билемисен бизин шагьардагъы нас жыягъан, орамда чёп къоймайгъан къуллукъчулар нечакъы ишлейгенни, гьаракат этегенни?
– Я, бу чу гиччинев таякъ!
Шо заман атасы уланын къолундан тутуп, бир якъгъа элте.
– Ата, бу недир? – деп яш сорай.
– Нени гёресен мунда?
– Чёп тёбе… Тек мунда кёп нас бар, мен буса биргине-бир гиччи таякъ гесек ташладым…
– Балики, бу уллу тёбе бир гиччи кагъыз гесекден башлангъандыр. Билемисен, шо нечик болгъан кюйню? Сени йимик, пеленче бирев, кагъыз ташлагъан булан айлана якъ чирикге батмас деп ойлашып, ташлагъандыр шону ерге. Сонг, башгъа адам шо кагъызна гёрюп, оьзюне де шолай этмеге ярай деп ойлашмакъ бар ва оьзюню насын шо ерге ташлагъандыр. Уьчюнчю, дёртюнчю, бешинчи гезевчю де – лап шолай этмесе кюй ёкъ. Энни къара, бу тёбе оьсген кюйге! Сен билмейсен чи, балики, сен ташлагъан гиччи таякъдан да шулай уллу тёбе оьсмек бар…
Магьмут атасындан эшитген сёзлеге адап къала. Ол те-тез барып, ташлагъан насын табып, гётере ва атасына:
– Мен муну гьали янымда юрютейими? – деп сорай.
– Ювукъ арада чёп ташлайгъан хас ер, бак болмай къалмас, гьона, шонда ташларсан.
Гертиден де, кёп де юрюмей булагъа чёп ташлайгъан урна къаршы болду. Шону ичине Магьмут къолундагъы таягъын ташлады. Ол англагъан кюйде, ерге ташлангъан гиччинев нас нечик уллу натижагъа гелтирмеге бола...
