Анам, Ислам динни гьакъында айт магъа!

Анам, Ислам динни гьакъында айт магъа!

Анам, Ислам динни гьакъында айт магъа!

(Давамы. Башы алдагъы номерде)

– Ана, шончакъы кёп болгъан экен пайхаммарлар! – деп яшлар тамаша бола.

– Болгъан, болгъан, – деп ана иржая ва хабарын узата.

– Олай да, биз Сорав алынагъан гюн болажакъгъа инанабыз. Оьлген адамланы барысын да Аллагь ﷻ тирилтежек. Биз Сорав алынагъан гюнге гьазирленебиз, неге десе Аллагьгъа ﷻ инанабыз. Сорав алынагъан гюн гьар ким этген ишине гёре тийишлисин алажакъ: яхшылыкъ этгенлер – женнетге гирежек, Аллагьгъа ﷻ тынгламай, яманлыкъ этгенлер буса – жагьаннемеге тюшежек. Шолайлыкъ булан, балаларым, биз женнет ва жагьаннем баргъа да инанабыз. Женнет – лап да арив ер, жагьаннем буса – лап да яман ва къоркъунчлу ер, Аллагь ﷻ сакъласын шондан! Бусурманлар къадаргъа да инана. Къадар демек – бары да зат, яман да, яхшы да, адам этеген ва гьайван этеген янгыз бир Аллагьны ﷻ пурманы булан бола. Башгъача айтгъанда, бары да зат Есибиз Аллагь ﷻ буюрса тюгюл болмай. Иманы бар адамлар инанагъан кюйде, Яратгъаныбыз Аллагь ﷻ бизге пайхаммарланы яхшылыкъны яманлыкъдан айырмагъа уьйретсин деп йиберген. Шо саялы гьар яш да, уллу да оьз ушатгъанын сайламагъа бола: яхшылыкъ этип Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа яда яманлыкъ этип жагьаннемге тюшмеге.

– Ана, сенден эшитип турагъаныкъ бек къужурлу! Дагъы да билмеге сюебиз! – деп Муслим ва Асият анасына хабарын узатмагъа тилей.

– Балаларым, сизге Игьсанны гьакъында да айтайым, – деп ана сёзюн узата. – Игьсан деп таза ва гьакъ юрекликге айта. Шо гьакъда бизин аявлу Мугьаммат Пайхаммарыбызгъа ﷺ сорагъанда, ол булай англатгъан: «Игьсан – Есибиз Аллагьгъа ﷻ Ону гёрегенде йимик ибадат этмек. Сен Ону гёрмесенг де, Ол сени даим гёре». Яшлар пысып яхшы кюйде тынглай.

– Гьакъыл тёбелерим, Аллагь ﷻ гьар заманда да бизин гёре! – деп ана артын узата. – Ер юзюню не еринде болсагъыз да, Аллагьдан ﷻ яшынмагъа бажарылмас, шо саялы бир заманда да яманлыкъ этмегиз. Яманлыкъ этип къойсагъыз буса, Аллагьдан ﷻ тезтез гечмекни тилегиз. Есибиз Аллагь ﷻ Оьзюнден тилейгенлени сюе ва этген ишине гьёкюнегенлени гече.

– Анам, мен гьар заман Аллагьны ﷻ эсимде сакълажакъман ва Ол рази болсун учун сагъа тынглажакъман ва яман ишлер этмежекмен, – деп Муслим сёз бере. – Мен де! – деп Асият къошула ва анасыны къолун тута. Муслим ва Асият школадан къайта, анасы олагъа татли аш биширген ва ашамагъа чакъыра. Яшлар экиси де къолларын жувуп: «Бисмиллягьи-р-рагьманир-рагьим» деп айтып ашамагъа башлай. Ашап битгенде буса: «Альгьамдулиллагь», – дей. – Аявлу ана, Мугьаммат Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында дагъы да айт дагъы бизге, кёп затны билмеге сюебиз, – деп яшлар анасына тилей. – Озокъда, айтарман, балаларым, – деп ана Расулуллагьны ﷻ яшавун суратлай. – Дюньяда яшагъанланы арасында лап яхшы адамны гьакъында билеген бары да затны айтарман.

Пайхаммарны аты – Мугьаммат, атасыны аты Абдулла, анасы буса – Аминат. Аллагьны Элчиси ﷺ сыйлы Кааба бар Маккада раби уль-аввал айны 12-нде, итнигюн тувгъан. Шо 571-нчи йыл бола. Мугьаммат ﷺ етим болуп тува, неге десе атасы Абдулла ол тувгъанча оьле. Амма анасы булан да Мугьаммат ﷺ узакъ яшамай, огъар алты йыл болагъанда анасы да бу дюньяны къоя. Яп-янгыз къалгъан яшны уллатасы Абдул-Муталлиб оьзюню янына алып сакълай. Ол яшыны яшын бек сюе ва аявлап сакълай, тек арадан заман гетип ол да герти дюньягъа гёче. Шондан сонг сегиз йыллыкъ чагъындагъы Мугьамматны ﷺ агъайы Абу Талиб оьз уьюне ала.

Мугьаммат ﷺ – Аллагь ﷻ учун Ер юзюнде лап аявлу ва адамланы арасында инг де яхшысы. Огъар сыйлы Къуръан тюшюрюлген. Ону яшавунда бек тамаша ва гьайран ишлер болгъан. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ – бары да адамлар учун рагьмулукъ. Ол бизге Къуръан етишдирген, онда адамлар учун Аллагь ﷻ токъташдыргъан буйрукълар язылгъан. Къуръан – Аллагь ﷻ Пайхаммаргъа ﷻ берген лап уллу муъжизат. Пайхаммар ﷺ бизге Ислам динни етишдирген. Ол лап ахырынчы пайхаммар, ондан сонг дагъы болмажакъ. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ – бизин учун лап аявлу, инг яхшы, къоччакъ, чомарт, арив адам. Ону хасиятлары лап да яхшылары. Пайхаммарны ﷺ етти яшы болгъан – дёрт къызы ва уьч уланы: Къасим, Зайнаб, Рукъия, Фатима, Умму Кульсум, Абдулла, Ибрагьим. Сонггъа таба Пайхаммар ﷺ Мадина шагьаргъа гёче. Онда ол бу дюньядан гетгенче яшай ва ону къабуру – равза – шонда. Гьар бусурман адам Ислам динни бары да рукнуларын кютмеге борчлу. Шону булан бирче биз Пайхаммардан ﷺ уьлгю алмагъа ва огъар ошамагъа къаст къылмагъа тарыкъбыз. Гиччи Асият эшитген хабарын бек ушата.

– Мен Аллагьны ﷻ ва Ону Пайхаммары Мугьамматны ﷺ бек сюемен. Аллагьны ﷻ разилигин къазанмакъ учун мен гьар заман яхшылыкъ этмеге къаражакъман, – дей Асият.

– Мен де гьар заман яхшы иш этмеге къаражакъман ва, анам, сагъа тынглап, сен айтгъанны этежекмен, – деп Муслим де къошула.

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ савуту   Расулуллагьны ﷺ айлана якъдагъы гьар-тюрлю затлагъа, савутгъа, байракъгъа, оьзге малгъа ва гьатта миник (верховое) гьайванлагъа ат береген хасияты болгъан.   Пайхаммарны байрагъыны аты «Аль-Укаб»...


Дагъыстан адабиятны терен билеген тамазасы

Гьалиги девюрде китап охуйгъанлар бек аз, кёбюсю халкъ интернетден пайдалана. Бу гьал девюрюбюзню аламатыдыр. Амма китап охумакъ не заманда да инсанны билимине, тарбиясына тувра таъсир этип гелгени белгили. Ана тилни яхшы билме сюегенлер учун, китап ва маълумат къураллар уллу пайда гелтирегени...


Адамлагъа ювукълар, женнетге де ювукълар

Чомартлыкъ – Ислам дин уьйретеген агьамиятлы хасиятлардан. Бу къылыкъ – иманны белгиси ва Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа, адамлагъа кёмек этмеге чалышагъан бусурман гишини гёрмекли хасияты. Къуръанда ва сюннетде чомартлыкъны гьакъында, бу хасият Яратгъаныбызгъа ювукъ болма ва адам...


Соцсетлер ва яшлар

Соцсетлер жамиятны тюрлю къатлары булан таныш болмагъа генг ёллар ачды. Шолайлыкъ бир-бир пайдалы натижалар да берди. Шоланы ичинде маданият оьсювге, илму ахтарывгъа ва билимге ёл ачыв. Ондан къайры, соцсетлер къоллавчуланы о-бу тарыкъ-гереклерин де кюте: гьис булан байлавлу ишлени, психология ва...


Элине гьашыкъ юрек

Гьар-тюрлю себеплеге гёре бизин якълы адамлар ят ерлеге гете, гёче, онда ишлей, яшавлукъ эте. Биревлер алышына ва тамурларын унута, амма башгъалар алай арив сакъала, къайда болса да, къумукъ экенин унутмай, яшларын да халкъыбызны сюеген кюйде тарбиялай.   Хасавюрт районлу Аида Акавова къысматына...