Сёз берив…
Сёз берив…
Бир болгъан, бир болмагъан, адамлары къурдашлыкъ юрютюп болагъан гиччи шагьарда яшайгъан Мурат дейген улан болгъан. Оьзге яшлар йимик, ол да школада охуй ва спорт булан машгъул. Гьали-гьалилерде атаанасы яшына яп-янгы аякъмашин савгъат этген болгъан. Улан шогъар нече де бек сююне. Энни тюкенге барып-гелмек нече де тез бола ва гёнгю де бар. Шолайлыкъ булан бу яш анасына авур сумкалар ташымасын учун кёмек эте.
Аякъмашин гьайдамакъ учун анасы уланына бир шарт сала: ол спорт секциясына яяв аякъдан юрюмеге герек. О якъгъа барагъан ёл йыракъ тюгюл, къурдашлары булан ойнай, хабарлай туруп етишгенин де билмей къалажакъ. Ондан къайры, о яшланы бирисини де аякъашини болмагъан. Мурат алдына салынгъан талап булан рази бола ва шолай этежекге сёз бере. Амма сёз берсе де, Мурат яшланы алдында оьзюню йыртыллап турагъан алай арив аякъмашини булан макътанмагъа нече де сюе. Шо саялы, бир гезик анасы къуллукълары болуп уьйден эртерек чыкъгъанда, Мурат спорт секциясына аякъмашинге минип бармагъа токъташа. «Бир керен баргъан булан бир зат да болмас чы», – деп ол оьз-оьзюне «маслагьат» этип, елдей учуп уьйден чыгъа. Бары да къурдашлары Мурат учун сююне ва аякъмашинин гьайдамагъа тилей. Амма заман аз саялы яшланы тилевю къабул этилмеге бажарылмай.
Ана уьйге къайтгъанча тез-тез аякъмашинни ерине салмагъа герек болгъан. Мурат о гюн секциягъа аякъмашини булан барып болгъаны саялы ажайып насипли гёре оьзюн. Шондан сонг ол дагъы да бир-нече керен атаанасындан яшыртгъын кюйде спортзалгъа аякъмашини булан бармагъа кюй таба. Амма гьар шолай этилген гезикден сонг уланны юреги авур айыплыкъны сезмеге башлай. Ону гёнгю бузула, яш пашман бола. Уьстевюне, къурдашлары булангъы къатнаву да кемимеге башлай ва гьатта бир-бирде спорт гьазирликге барылмай да къала. Гюнлени бирисинде спортзалдан чыкъгъанда ол салгъан еринде аякъмашинин тапмай. Къурдашлары да: «Гёргенибиз ёкъ», – деп, кёмек этмеге болмады. Йылай туруп яш бошуна уьюне къайта. Ол анасыны алдында бек уяла. Неге тюгюл огъар тынгламагъан ва сёзюнде турмагъан. Яшны анасы болгъан ишни билгенде бек пашман бола, кепи бузула.
Ол аякъмашин тас болгъангъа къайгъырмай, уланы осал болгъангъа талчыгъа. Гече геч болгъанча Мурат оьз уьюнде олтуруп, этген ишини гьакъында ойлаша. Яман этгенин ол ачыкъдан англай. Бир вакътиде эшикге танкъ этилгени эшитиле. Ачып къараса, посагъада ювукълары эре тура ва къырыйында авлу аякъмашини де бар. Оланы бириси: – Мурат, сен тизив къурдашсан, тек арт заманларда бизин булан ойнамайсан, къатнамайсан, шо саялы сагъа хатирибиз къалгъаны эди ва гиччи «дарс» бермеге сюйдюк. Аякъмашинингни де биз алып яшыргъан эдик. Геч бизден, – деп тиледи.
– Сиз де менден гечигиз. Мен яхшы къурдаш болуп болмадым. О аз йимик, анама берген сёзню де тутмадым, – деп Мурат мюкюр бола. Къурдашлар артда да яраша. Мурат анасыны гёнгюн дагъы бузмагъан, аякъмашини булан спорт секциясына бармагъан. Ёлда къурдашлары булан хабарлай туруп бармакъ ондан артыкъ да, къужурлу да дюр. Ял алагъан гюн буса, яшлар барысы да жыйылып, Муратны аякъмашинин гезиги булан гьайдап ойнай. Бу хабардан англашылагъан кюйде, берген сёзню къатты кюйде сакъламагъа тарыкъ.
Ата-анабыз салгъан гери урувланы маънасын да бир-бирде англап, тюшюнюп болмай къалабыз, тек олар бизге янгыз яхшылыкъ ёрайгъанны унутмайыкъ. Атаана янгылышлардан сакъламагъа къаст къыла бизин ва тарбия, гьакъыл берип оьсдюре. Оланы ёравларына болгъан чакъы кёп къулакъ асмагъа тарыкъбыз. Аслусу – олагъа да, кимесе биревге де ялгъан айтмакъдан ари болмагъа ва берген сёзюбюзге амин турмагъа герекбиз.
